مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل

● مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل / حدیث / عربی mustadrak-ul wasā’il w-a mustanbiṭ-ul masā’il نوری، حسین بن محمد تقی، 1254 - 1320 قمری nūrī, hoseyn ebn-e mohammad taqī(1838 - 1902) وابسته به: تفصیل وسائل الشيعة الى تحصيل مسائل الشريعة = وسائل الشيعة؛ حر عاملی، محمد بن حسن (1033-1104) تاریخ تألیف: 10 ربیع الثانی 1319ق چهارمین مجموعه از مجامیع سه گانه اخیر (وافی، وسائل وبحار) است که به عنوان مستدرک وتذييل وتتميم كتاب وسائل الشيعة نوشته شده و حاوی 23 هزار حدیث است.مؤلف درباره شیوه تألیف خود چنین می‌نویسد(به اختصار): «عالم کامل و محدث خبیر شیخ حرعاملی در کتاب وسائل الشيعه اقسام مختلف احادیث فرعیه را از پیشینیان شایسته و صالح ما گردآوری فرموده و من باتلاش و سعی وافر در کتب قدیم و جدید به اخبار فراوان دست یافته‌ام که شیخ یا بدان نرسیده و یا به علت مجهول بودن مؤلفین از ذکر اخبار آنان خودداری نموده است که در فواید خاتمه به اسامی یکایک آن کتب و مؤلفان اشاره خواهم کرد. از فوائد و محسنات و برجستگی‌های مستدرک بر وسائل این است که بسیاری از اخبار در آن ضعیف یا مرسل و یا موقوف معرفی شده و من با فحص بلیغ صحت و سند آنها را بیان کرده‌ام. از سوی دیگر ترتیب و نظم وسائل هر چند موافق میل و سلیقه‌ام نبود ولی به علت عدم پریشانی خاطر خوانندگان به همان روش اصل اقتدا کرده و از آن تبعیت نمودم تا ذیل و اصل را مغایر و مخالف هم نپندارند». در پایان کتاب نیز خاتمه‌ای مشتمل بردوازده «فائده» درعلم درایه و رجال افزوده است: 1. ذکر الكتب المنقولة منها؛ 2. شرح حال الكتب و مؤلفیها؛ 3. ذکر المشايخ العظام؛ 4. شرح حال كتاب الکافی و بیان اعتبار مافیه؛ 5. شرح مشيخة كتاب من لایحضره الفقیه؛ 6. نبذة مما يتعلق بكتاب التهذیب؛ 7. ذکر اصحاب الاجماع؛ 8. ذکرامارة عامة لوثاقة جميع المجاهيل؛ 9. بیان دخول کثیر من الاخبار الحسان فی اعداد الصحاح؛ 10. استدراک بعض مافات عن قلم صاحب الوسائل؛ 11. ذکرما وعدناه فی کتاب الجهاد(بیان مراد من عدم حجية القطع)؛ 12. نبذة من فضيلة علم الحديث. آغاز: بسمله، الحمدلله الذی زین سماء شرائع الاسلام بزينة كواكب الاخبار. چاپ: مشار عربی، ص 840؛ تهران، چاپ امیر بهادر، 1319ق، رحلی، 36+646ص؛ (ج3): دارالخلافه طهران، سنگی، 1321، رحلی کوچک، 25+878ص؛ چاپ تحقیقی این کتاب توسط مؤسسه آل البیت (ع) قم انجام گرفته است. [الذريعة 7/21 و 8]