شناسنامه کتابشناختی اثر
مرآة الادوار و مرقاة الاخيار
mer’āt-ol advār va merqāt-ol axyār
7
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/58471
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58471
پدیدآور / مؤلف:
لاری انصاری، محمد بن صلاح
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 899
تا 900
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تاریخ جهان
اهدا / به درخواست:
محمد پاشا وزیر روم
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تاریخ جهان است، از آفرینش تا 974ق، در یک «مقدمه» و ده «باب»: باب 1. پیامبران، 2. پادشاهان فرس، 3. کیانیان، 4. ساسانیان و عربان ...، 6. پادشاهان روزگار عباسیان، 7. چنگیزیان ...، 8. آق قونیلو و صفویان، 10. خاندان عثمانیان تا سلطان سلیمان در 955. چلبی مینویسد همان وزیر به سعد الدین فرزند حسن (حسین. برگل) مفتی معروف به خواجه افندی دستور میدهد که آن را ترجمه (به ترکی) کند و او نه «باب» آن را با افزودگیهایی ترجمه میکند.
کتاب مرآة الادوار و مرقاة الاخبار مجموعهای است منتخب از سی و هشت نسخه از تواریخ معتبر مانند تاریخ جریر طبری، تاریخ ثعالبی، ابوحنیفه، محمد بن عبدالله مسعودی، شاهنامه ابوالقاسم فردوسی طوسی، تاریخ گزیده حمدالله مستوفی و غیره که مؤلف در مقدمه یکایک را نام برده است.
آغاز اثر
« سپاس نامحدود و ستایش نامحدود قادری را سزاوارست ... در این کتاب لطافت انتساب که مسمی است به مرآت الادوار و مرقات الاخبار و خلاصه لباب و زبده و انتخابست از کتب بسیار در ضمن مقدمه و ده باب در نظر اولوالالباب در جلوه میآید ... و بعضی تواریخ منثور و منظوم که اهل روم بعبارات ترکانه ترتیب داده اند و چون از این نو رسیده بی عیب و بر آمده از ممکن غیب که ان شاءالله بفضل عام خداوندی ... به مزید قبول و اکرام اتسام خواهد یافت ... مقدمه بر مبداء آفرینش ... الی آخر. »
انجام اثر
« خلاصه خواقین جهان رسید روح پاک سعادت انجام را بداعی ان الله یدعوکم الی دارالسلام سپرد انالله و انا الیه راجعون و سن مبارک آن حضرت بهفتاد و چهار رسیده بود و الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی النبی الرحمة و شفیع الامة محمد صلی الله علیه و علی آله و اصحابه و اولاده الطیبین الطاهرین المعصومین برحمتک یا ارحم الراحمین. »
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تاج التواریخ = خواجه تاریخی = تاریخ خواجه؛ سعدالدین، محمد بن حسن (943-1008)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
مشترک پاکستان 1401/11
الذریعه 262/20
کشف الظنون 1646/2
هدیة العارفین 251/2
نسخههای منزوی 4197/6-4198
فهرستواره منزوی 653/1
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مرآة الادوار و مرقاة الاخيار / تاريخ جهان / فارسی
mer’āt-ol advār va merqāt-ol axyār
لاری انصاری، محمد بن صلاح، - 979؟ قمری
lārī ansārī, mohammad ebn-e salāh(- 1572)
اهدا به: محمد پاشا وزیر روم
تاریخ جهان است، از آفرینش تا 974ق، در یک «مقدمه» و ده «باب»: باب 1. پیامبران، 2. پادشاهان فرس، 3. کیانیان، 4. ساسانیان و عربان ...، 6. پادشاهان روزگار عباسیان، 7. چنگیزیان ...، 8. آق قونیلو و صفویان، 10. خاندان عثمانیان تا سلطان سلیمان در 955. چلبی مینویسد همان وزیر به سعد الدین فرزند حسن (حسین. برگل) مفتی معروف به خواجه افندی دستور میدهد که آن را ترجمه (به ترکی) کند و او نه «باب» آن را با افزودگیهایی ترجمه میکند.
کتاب مرآة الادوار و مرقاة الاخبار مجموعهای است منتخب از سی و هشت نسخه از تواریخ معتبر مانند تاریخ جریر طبری، تاریخ ثعالبی، ابوحنیفه، محمد بن عبدالله مسعودی، شاهنامه ابوالقاسم فردوسی طوسی، تاریخ گزیده حمدالله مستوفی و غیره که مؤلف در مقدمه یکایک را نام برده است.
آغاز: سپاس نامحدود و ستایش نامحدود قادری را سزاوارست ... در این کتاب لطافت انتساب که مسمی است به مرآت الادوار و مرقات الاخبار و خلاصه لباب و زبده و انتخابست از کتب بسیار در ضمن مقدمه و ده باب در نظر اولوالالباب در جلوه میآید ... و بعضی تواریخ منثور و منظوم که اهل روم بعبارات ترکانه ترتیب داده اند و چون از این نو رسیده بی عیب و بر آمده از ممکن غیب که ان شاءالله بفضل عام خداوندی ... به مزید قبول و اکرام اتسام خواهد یافت ... مقدمه بر مبداء آفرینش ... الی آخر.
انجام: خلاصه خواقین جهان رسید روح پاک سعادت انجام را بداعی ان الله یدعوکم الی دارالسلام سپرد انالله و انا الیه راجعون و سن مبارک آن حضرت بهفتاد و چهار رسیده بود و الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی النبی الرحمة و شفیع الامة محمد صلی الله علیه و علی آله و اصحابه و اولاده الطیبین الطاهرین المعصومین برحمتک یا ارحم الراحمین.
[مشترک پاکستان 1401/11؛ الذریعه 262/20؛ کشف الظنون 1646/2؛ هدیة العارفین 251/2؛ نسخههای منزوی 4197/6-4198؛ فهرستواره منزوی 653/1]
شرح و حواشی:
1- تاج التواریخ = خواجه تاریخی = تاریخ خواجه؛ سعدالدین، محمد بن حسن (943-1008)
نسخههای خطی این اثر
7 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
1885 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 594 | شناسنامه ← |
| 2 |
سلطنتی
تهران
|
599 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 884 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملک
تهران
|
3915 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 251 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملک
تهران
|
4094/1 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
4155 | بیکاتب | 1255ق | نسخ | 504 | شناسنامه ← |
| 6 |
دانشگاه
تهران
|
827-ف و 1333-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
دائرة المعارف
تهران
|
1658-عکسی | بیکاتب | با تاریخ 1089ق | نستعلیق | 609 | شناسنامه ← |