نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مخزن الاسرار

maxzan-ol asrār
74 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58100
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58100
پدیدآور / مؤلف: نظامی، الیاس بن یوسف
تاریخ و سده تألیف: 570 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 748 تا 752
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف شعر
اهدا / به درخواست: فخرالدین بهرامشاه بن داود پادشاه ارزنگان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

اولین مثنوی از خمسه نظامی گنجوی می‌باشد که در بحر سریع در حدود 2260 بیت ساخته است، در یک «مقدمه» و بیست«مقاله»: عناوین آن عبارتند از: نعت عزوجل سبحانه، نعت اول در خاتمه نبوی علیه السلام ...؛ مقاله 1. صفت ظهور آدم؛ 2. عدل و انصاف؛ 3. حوادث عالم؛ 4. رعایت رعیت؛ 5. بر احوال گذشته؛ 7. در مرتبت آدمی؛ 8 در جنس آفرینش؛ 9. در ترک شهوت؛ 10. در نمودار علامت آخر الزمان؛ 11. در صعوبت این منزل و اختیار وحدت؛ 12. در وداع این منزل؛ 13. در شکایت عالم؛ 14. در خواب غفلت؛ 15. در خلوت طایفه؛ 16. در تدبیر چابک روی؛ 17. در پرستش؛ 18. در بیوفایی روزگار و حال مدعیان؛ 19. در استعمال آخرت؛ 20. در شکایت دوران و نامنصفان.
آغاز اثر
« بسم الله الرحمان الرحیم ×× هست کلید در گنج حکیم / فاتحه فکرت و ختم سخن ×× نام خدایست برو ختم کن »
انجام اثر
« شکر که این نامه بعنوان رسید ×× پیشتر از عمر به پایان رسید »
سوابق و چاپ‌های اثر
بارها تتبع، شرح و چاپ شده است.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ظهور الاسرار = شرح مخزن الاسرار؛ بدر خزانه بلخی، محمد بن قوام (-8) شرح مخزن الاسرار؛ دهلوی، محمد بن لاد (-9) مخزن الاسرار (منتخب)؛ ذوالقدر، خلیل (-11) شرح مخزن الاسرار؛ واله (-12) شرح مخزن الاسرار
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 3184/4 و 2685 و 1896/3 و 3187 الذریعة 264/7 و 268/7 و 1209/9 کشف الظنون 724/1 ریحانة الادب 214/6 دنا 9: 288- 290 (68 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مخزن الاسرار / عرفان و تصوف، شعر / فارسی maxzan-ol asrār نظامی، الیاس بن یوسف، 530؟ - 614 ؟ قمری nezāmī, elyās ebn-e yūsof (1136 - 1218) اهداء به: فخرالدین بهرامشاه بن داود پادشاه ارزنگان تاریخ تألیف: 570ق اولین مثنوی از خمسه نظامی گنجوی می‌باشد که در بحر سریع در حدود 2260 بیت ساخته است، در یک «مقدمه» و بیست«مقاله»: عناوین آن عبارتند از: نعت عزوجل سبحانه، نعت اول در خاتمه نبوی علیه السلام ...؛ مقاله 1. صفت ظهور آدم؛ 2. عدل و انصاف؛ 3. حوادث عالم؛ 4. رعایت رعیت؛ 5. بر احوال گذشته؛ 7. در مرتبت آدمی؛ 8 در جنس آفرینش؛ 9. در ترک شهوت؛ 10. در نمودار علامت آخر الزمان؛ 11. در صعوبت این منزل و اختیار وحدت؛ 12. در وداع این منزل؛ 13. در شکایت عالم؛ 14. در خواب غفلت؛ 15. در خلوت طایفه؛ 16. در تدبیر چابک روی؛ 17. در پرستش؛ 18. در بیوفایی روزگار و حال مدعیان؛ 19. در استعمال آخرت؛ 20. در شکایت دوران و نامنصفان. آغاز: بسم الله الرحمان الرحیم ×× هست کلید در گنج حکیم / فاتحه فکرت و ختم سخن ×× نام خدایست برو ختم کن انجام: شکر که این نامه بعنوان رسید ×× پیشتر از عمر به پایان رسید چاپ: بارها تتبع، شرح و چاپ شده است. [نسخه‌های منزوی 3184/4 و 2685 و 1896/3 و 3187؛ الذریعة 264/7 و 268/7 و 1209/9؛ کشف الظنون 724/1؛ ریحانة الادب 214/6؛ دنا 9: 288- 290 (68 نسخه)] شروح و حواشی: 1- ظهور الاسرار = شرح مخزن الاسرار؛ بدر خزانه بلخی، محمد بن قوام (-8) 2- شرح مخزن الاسرار؛ دهلوی، محمد بن لاد (-9) 3- مخزن الاسرار (منتخب)؛ ذوالقدر، خلیل (-11) 4- شرح مخزن الاسرار؛ واله (-12) 5- شرح مخزن الاسرار

نسخه‌های خطی این اثر

74 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مجلس
تهران
407/1 بی‌کاتب 1060ق نستعلیق 228 شناسنامه ←
32
مجلس
تهران
260/3 معزالدین حسین بن محمد میرک حسینی ذیحجه1062ق نستعلیق 37 شناسنامه ←
33
ملی
تهران
16779 محمدرضا اعلی 1091ق - 395 شناسنامه ←
34
رضوی
مشهد
19736 تربتی، اسد بن حسن بیک 1099ق نستعلیق - شناسنامه ←
35
دانشگاه
تهران
9751 بی‌کاتب قرن 11 و 12 نستعلیق 14 شناسنامه ←
36
مجلس
تهران
377 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 72 شناسنامه ←
37
رضوی
مشهد
13240 محمد قاسم بن محمد هاشم بن میان محمد عبدالغنی حپو (کذا) 11 محرم 1189ق نستعلیق 79 شناسنامه ←
38
کاظمینی
یزد
386 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 268 شناسنامه ←
39
گلپایگانی
قم
5554-27/224 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 32 شناسنامه ←
40
صحت، رضا (دکتر)
مشهد
بدون شماره/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
41
مجلس
تهران
9425/10 محمد جعفر بن محمد علی خواجوئی حدود 1216ق نستعلیق 45 شناسنامه ←
42
وزیری
یزد
3720 ولی محمد جمادی الثانی 1220ق نستعلیق 104 شناسنامه ←
43
مجلس
تهران
13613/2 نجفعلی 1228ق نستعلیق 76 شناسنامه ←
44
رضوی
مشهد
8722 محمد تقی شیرازی 22 ربیع الثانی 1236ق نستعلیق 74 شناسنامه ←
45
گلپایگانی
قم
2274-12/164 بی‌کاتب ذیحجه 1239ق نستعلیق 91 شناسنامه ←
46
سلطنتی
تهران
1812 محمد مهدی حسینی فراهانی 1240ق نستعلیق 177 شناسنامه ←
47
مجلس
تهران
931 بی‌کاتب 1242ق نستعلیق 198 شناسنامه ←
48
دائرة المعارف
تهران
1573/1-عکسی بی‌کاتب 1247ق نستعلیق - شناسنامه ←
49
رضوی
مشهد
10342 محمد علی 23 شوال1252ق نستعلیق، شکسته 46 شناسنامه ←
50
دانشگاه
تهران
7890/2 محمد حسین 1280ق نستعلیق - شناسنامه ←
51
مهدوی
تهران
95 بی‌کاتب محرم1283ق شکسته - شناسنامه ←
52
ملی
تهران
27183 حسین 1299ق - - شناسنامه ←
53
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
316/2 بی‌کاتب 1365ق - - شناسنامه ←
54
مجلس
تهران
8852/47 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 7 شناسنامه ←
55
رضوی
مشهد
27803 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
56
رضوی
مشهد
28474 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
57
چهل ستون
تهران
267 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
58
ایزدی (حاجی)
همدان
2/1 ابراهیم بن میر مفتی در کشمیر بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
59
مجلس
تهران
2671/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 30 شناسنامه ←
60
مجلس
تهران
4179 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 76 شناسنامه ←