مختصر المعانی

● مختصر المعانی = المختصر فی شرح تلخیص المفتاح = شرح تلخیص المفتاح = المختصر فی شرح التلخیص / بلاغت / عربی muxtaṣar-ul ma‘ānī = al-muxtaṣar fī š.-i talxīṣ-il miftāḥ = š.-u talxīṣ-il miftāḥ = al-muxtaṣar fī š.-it talxīṣ تفتازانی، مسعود بن عمر، 722 - 792؟ قمری taftāzānī, mas‘ūd ebn-e ‘omar (1323 - 1390) وابسته به: تلخیص المفتاح فی المعانی و البیان؛ خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمن (666-739) اهدا به: سلطان محمود جانی بیگ خان تاریخ تألیف: 756ق؛ محل تألیف: غجدوان «تلخیص المفتاح» اثر خطیب دمشقی قزوینی که مورد توجه بسیار اهل بلاغت بود توسط مؤلف دو قسم شرح شد، ابتدا شرحیمبسوط و آن را «المطول» نام نهاد و آنگاه به تلخیص آن دست یازید و آن را «المختصر فی شرح تلخیص المفتاح» نامید. هر دو کتاب، سال‌ها متن درسی حوزه‌های علمیه بوده است. آغاز: نحمدک یامن شرح صدورنا لتلخیص البیان فی ایضاح المعانی ... انجام: الى المعنى الذى يتضمنه مشتمل على لطف الفاتحه و منطويةعلى حسن الخاتمه چاپ: مشار 215 و817؛ هند، مصطفایی به مدیریت محمد عبدالواحد خان بن محمد مصطفی خان، 1312ق، به اهتمام مولوی محمد یوسف؛ معجم المطبوعات 638؛ کلکته، چاپ سنگی، 1260ق؛ استانبول، مطبعة عامره، 252ص، 1259ق؛ ایران، سنگی، 1292-1293، رحلی، 386ص؛ پاکستان، لاهور، علیمی، 1363ق، به اهتمام سید محمد علیم مدیر مطبع علیمی. [کشف الظنون، حاجی خلیفه 473/1: تلخیص المفتاح 1762/2، 2476 و 474/1؛ الذریعة 168/13 و 207/23 و 192/6؛ معجم المؤلفین 228/12؛ مشترک پاکستان، 2397/13؛ دنا 238/9-255 (604 نسخه)؛ بروکلمان 260/5؛ التراث العربی المخطوط 177/11-183] شرح و حواشی: 1- حاشیة مختصر المعانی؛ اوبهی، جلال الدین یوسف (-833) 2- حاشیة مختصر المعانی؛ ابن فناری، حسن بن محمد شاه (-840-886) 3- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ نظامی بسطامی، فصیح بن عبدالکریم (-9) 4- حاشیة مختصر المعانی = حاشیة مختصر تلخیص المفتاح = حاشیه مختصر خطائی؛ خطایی، عثمان بن عبدالله (-901) 5- حاشیة مختصر المعانی = حاشیة الحفید؛ حفید تفتازانی، احمد بن یحیی (-916) 6- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی = حاشیه ملا عبدالله یزدی بر حاشیه خطایی؛ ملا عبدالله بن حسین یزدی (-981) 7- حاشیة شرح المختصر؛ عبادی، احمد بن قاسم (-994) 8- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ میرزا جان باغوی، حبیب الله (-994) 9- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ غفاری، حامد بن برهان (-10) 10- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) 11- حاشیة مختصر المعانی؛ علیمی، یاسین بن زین الدین (-1061) 12- شرح دیباجة مختصرالمعانی؛ رومی، عضدالدین بن عبدالسعاد (-11) 13- انوار البلاغة = ترجمه مختصر المعانی؛ مازندرانی، محمد هادی بن محمد صالح (-1120) 14- حاشیة مختصر المعانی؛ خوئی، علی بن علیرضا (1292-1350) 15- شواهد مختصر المعانی؛ رضوی، محمد مهدی بن غیاث الدین 16- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ مازندرانی، محمد بن شمس الدین محمد 17- حاشیة مختصر المعانی؛ چلبی، ابراهیم بن احمد 18- حاشیة المطول و حاشیة المختصر 19- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی(2عنوان) 20- حاشیة حاشیة مختصر المعانی(2عنوان) 21- حاشیة حنفی 22- حاشیة مختصر المعانی(6عنوان) 23- شرح شواهد مختصر المعانی 24- شرح مختصر التلخیص 25- شرح مختصر المعانی(2عنوان) 26- شواهد البدیع من المختصر و المطول 27- شواهد مختصر المعانی