المجلى لمرآة المنجى

● المجلى لمرآة المنجى = مجلی مرآت المنجی = جمع الجمع و جامع الجميع فى الكلامين و الحكمتين و التصوف / کلام و اعتقادات، فلسفه، عرفان و تصوف / عربی al-mujallī li-mir’āt-il munjī = mujallī-yu mir’āt-il munjī = jam‘-ul jam‘ wa jāmī‘-ul jamī‘ fī-l kalāmayn wa-l ḥikmatayn wa-t taṣawwuf ابن ابی جمهور، محمد بن علی، 838؟ - 906 ؟ قمری ebn-e abī-jomhūr, mohammad ebn-e ‘alī (1435 - 1501) وابسته به: مسالک الافهام فی علم الکلام؛ ابن ابی جمهور، محمد بن علی (838-906) تاریخ تألیف: 16 صفر 896ق؛ محل تألیف: مشهد رضوی شرح و اضافاتی است بر رساله مسلک الافهام و هم بر حاشیه آن موسوم به «النور المنجی من الظلام» که مجموعاً دوره جامعی است در عقاید و حاوی آراء متکلمین و حکماء و صوفیه است. ختم تدوین و تألیف کتاب در جمادی الثانی 895 در شهرستان نجف بوده و در 16 صفر 896 در مشهد رضوی مبیضه و پاکنویس شده است. (مهدی ولایی) نویسنده می‌گوید چون به سلک طلاب کشیده شدم هم خود را به فراگیری علم کلام کردم و آنقدر در آن کوشیدم تا سرآمد همگنان شدم و بعد به نوشتن کتب چند در این زمینه پرداختم و در آخر کتابی به نام «مسالک الافهام فی علم الکلام» نگاشتم که مورد طبع طالبان علم کلام افتاد و از آنجا که اقبال مردمانرا به آن دیدم بر مواضع چندی از آن حاشیه زدم و آن حواشی را «النور المنجی من الظلام حاشیه مسالک الافهام» نام نهادم و چون به عراق آمدم و رو آوری مردمانرا به آن کتاب بسیار دیدم چه آن کتاب حاوی نخبه عقاید معتزلی و اشعری و صوفی بود با بیان عقاید مخالفان در هر مبحث. لذا برای گشایش کار طلاب بر آن شدم که خفایای آنرا باز گشایم. پس این شرح را به نگارش آوردم و آنرا مجلی مراة المنجی نام نهادم. هر کجا کلمه «قوله» آمد عبارت بعد از آن عبارت کتاب مسلک الافهام است و هر جا کلمه «قال» آمد عبارت بعد از آن عبارت کتاب «النور المنجی من الظلام» و هر کجا که کلمه «اقول» آمد عبارت این قسم زائد است. (عبدالله انوار) در حقیقت در این کتاب، او بین کلام و حکمت را بر مذاق متصوفه و عرفا جمع کرده است. آغاز: اللهم یا ذا المن الجسیم و الطول العظیم و الشأن القویم و الامر الحکیم النافذ المقیم یا مفیض الحیاة الحقیقة و واهب الانوار العقلیة ... چاپ: مشار عربی، صص 787-788؛ تهران، 1329ق، سنگی، به اهتمام شیخ احمد شیرازی؛ تهران، در 1324ق، سنگی، با «اسرار الحج» وی [کشف الحجب: 488؛ بروکلمان، ذیل 272/2؛ ریحانة الأدب 332/7؛ الذریعه 13/20: به تفصیل؛ مکتبة امیرالمومنین 212/4؛ دنا 52/9-53 (65 نسخه)]