نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مثلثات بدیعی

mosalasāt-e badī'ī
75 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/56725
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56725
پدیدآور / مؤلف: بدیعی تبریزی
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 27، ص 909 تا 913
زبان و قالب: عربی به فارسی (translation)
رده‌های موضوعی: شعر لغت
عناوین دیگر و هم‌تراز:
مثلثات منظوم (mosalasāt-e manzūm) مثلث منظوم (mosallas-e manzūm) نصاب مثلث (nesāb-e mosallas) لغات مثلثه (loqāt-e mosallase)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

منظومه زیبای نونیه‌ای است دربیان معنی لغات به این صورت که هرکلمه را با سه نحو تلفظ حرف آغازین آن (به فتح وجر وضم) به سهمعنا تعریف می‌کند مانند غَمر: مال فاخر، غِمر: کینه، غُمر: مرد بی تدبیر؛ خَرق: ارض واسع، خِرق: مرد ظریف، خُرق: حمق وجهل، و امثال آن.
آغاز اثر
« از پس حمد خداوند زمین و آسمان ×× در لغت نظمی کنم همچون لئالی عمان /از یکی لفظش سه معنی خواهی ای صاحب کمال ×× اولش فتحه و ضمه و کسره بدین ترتیب دان / رب دان پروردگار رب جمع خلق دان ×× رب آب خالص از انگور، سیب، ناردان »
انجام اثر
« این چنین لفظ بدیعی را بدیعی نظم کرد ×× ساز سیرابش الهی پادشاه انس و جان »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، تبریز، 1274ق، سنگی، رقعی، 10ص؛ ایران، تهران، 1308ق، سنگی، جیبی، 9ص (89-97)؛ ایران، تهران، کارخانه استاد میرزا حبیب الله، 1304ق، سنگی، جیبی؛ ایران، 1314ق، سنگی، جانمازی، 9ص (92-100)؛ ایران، سنگی، جانمازی، بدون تاریخ؛ ایران، تهران، 1282ق، سنگی، جانمازی، (صص74-81)؛ ایران، تبریز، 1282 ق، سنگی، خشتی، 8ص؛ ایران، 1325ق، سنگی، جیبی، 5ص(صص80-89)؛ ایران، 1308ق، سنگی، جیبی، به سعی واهتمام محمد حسین بن آقا محمدجعفر اصفهانی، 8ص (صص87-94)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فرهنگنامه‌ها 208 مجمع الخواص 260 نسخه‌های منزوی 2022/3 و 3116 الذریعة 131/9 دانشمندان آذربایجان ص 65-66

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مثلثات بدیعی = مثلثات منظوم = مثلث منظوم = نصاب مثلث = لغات مثلثه / لغت، شعر / عربی به فارسی mosalasāt-e badī'ī = mosalasāt-e manzūm = mosallas-e manzūm = nesāb-e mosallas = loqāt-e mosallase بدیعی تبریزی، ق 10 قمری badī'ī tabrīzī ( - 16c) منظومه زیبای نونیه‌ای است دربیان معنی لغات به این صورت که هرکلمه را با سه نحو تلفظ حرف آغازین آن (به فتح وجر وضم) به سهمعنا تعریف می‌کند مانند غَمر: مال فاخر، غِمر: کینه، غُمر: مرد بی تدبیر؛ خَرق: ارض واسع، خِرق: مرد ظریف، خُرق: حمق وجهل، و امثال آن. آغاز: از پس حمد خداوند زمین و آسمان ×× در لغت نظمی کنم همچون لئالی عمان /از یکی لفظش سه معنی خواهی ای صاحب کمال ×× اولش فتحه و ضمه و کسره بدین ترتیب دان / رب دان پروردگار رب جمع خلق دان ×× رب آب خالص از انگور، سیب، ناردان انجام: این چنین لفظ بدیعی را بدیعی نظم کرد ×× ساز سیرابش الهی پادشاه انس و جان چاپ: ایران، تبریز، 1274ق، سنگی، رقعی، 10ص؛ ایران، تهران، 1308ق، سنگی، جیبی، 9ص (89-97)؛ ایران، تهران، کارخانه استاد میرزا حبیب الله، 1304ق، سنگی، جیبی؛ ایران، 1314ق، سنگی، جانمازی، 9ص (92-100)؛ ایران، سنگی، جانمازی، بدون تاریخ؛ ایران، تهران، 1282ق، سنگی، جانمازی، (صص74-81)؛ ایران، تبریز، 1282 ق، سنگی، خشتی، 8ص؛ ایران، 1325ق، سنگی، جیبی، 5ص(صص80-89)؛ ایران، 1308ق، سنگی، جیبی، به سعی واهتمام محمد حسین بن آقا محمدجعفر اصفهانی، 8ص (صص87-94) [فرهنگنامه‌ها 208؛ مجمع الخواص 260؛ نسخه‌های منزوی 2022/3 و 3116؛ الذریعة 131/9؛ دانشمندان آذربایجان ص 65-66]

نسخه‌های خطی این اثر

75 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مدرسه صدر خواجو
اصفهان
89/3 محمد رضا بن محمد کریم پنجانی لنجانی 1285ق نسخ 4 شناسنامه ←
32
مجلس
تهران
17768 ض بی‌کاتب 1282ق - - شناسنامه ←
33
گلپایگانی
قم
7588/2-38/208 بی‌کاتب 1273ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
34
دائرة المعارف
تهران
23/3-عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
35
گلپایگانی
قم
2794/2-15/34 محمد حسین بن محمد جعفر کاشانی 1270ق نسخ 8 شناسنامه ←
36
ملک
تهران
4211/4 عبدالوهاب اصفهانی با تاریخ 1269ق نسخ 3 شناسنامه ←
37
برنا، قاسم
همدان
42/3 سید محمد حسینی 27 جمادی الاول 1265ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
38
نوربخش
تهران
792/3 بی‌کاتب 1264ق - 5 شناسنامه ←
39
علامه طباطبائی
شیراز
1639/4 محمد بیک بن ایوب بیک بن میرال بیک 1263ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
40
مجلس
تهران
16315/2 عبدالمجید بن یوسف بن مجید آهی سه‌شنبه 18 محرم 1260ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
41
مجلس
تهران
16309/3 بی‌کاتب چهارشنبه 12 جمادی الثانی 1246ق نسخ 50 شناسنامه ←
42
رضوی
مشهد
36292 بی‌کاتب 1245ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
43
رضوی
مشهد
29735 بی‌کاتب 1245ق نستعلیق - شناسنامه ←
44
دهگان
اراک
136/15 بی‌کاتب سه‌شنبه 22 صفر 1242ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
45
مجلس
تهران
37/2 سرود بی‌کاتب با تاریخ 1240ق نسخ - شناسنامه ←
46
مجلس
تهران
17255/3 جلال الدین 1237ق، به فرموده محمود فاوجی؟ تحریری 7 شناسنامه ←
47
دانشگاه
اصفهان
547/3 بی‌کاتب با تاریخ 1235ق - 4 شناسنامه ←
48
مرکز احیاء
قم
141/2 محمد علی وزوائی 1235ق نستعلیق 57 شناسنامه ←
49
رضوی
مشهد
4805/2 بی‌کاتب 6 ربیع الاول 1235ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
50
مجلس
تهران
9512/3 محمد بن حاجی عبدالرحیم قزوینی 5 ربیع الاول 1230ق نسخ 26 شناسنامه ←
51
دانشگاه
تهران
2896/16 احمد بن محمد طاهر یک‌شنبه 20جمادی الثانی 1218ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
52
مدیر شانه چی
مشهد
1/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
53
الهیات
مشهد
22766/1 یار محمد 1214ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
54
امام صادق
قزوین
962/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 9 شناسنامه ←
55
کاظمینی
یزد
186/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 9 شناسنامه ←
56
دانشگاه
تهران
3419/5 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 8 شناسنامه ←
57
مجلس
تهران
6918/2 علی اکبر مراغی قرن 13 نستعلیق 3 شناسنامه ←
58
ملک
تهران
2725/3 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
59
مجلس
تهران
17239/6 اسماعیل بن علیقلی قرن 13 نستعلیق، شکسته 4 شناسنامه ←
60
رضوی
مشهد
38575 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 4 شناسنامه ←