شناسنامه کتابشناختی اثر
مثلثات بدیعی
mosalasāt-e badī'ī
75
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/56725
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56725
پدیدآور / مؤلف:
بدیعی تبریزی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 27، ص 909
تا 913
زبان و قالب:
عربی به فارسی
(translation)
عناوین دیگر و همتراز:
مثلثات منظوم
(mosalasāt-e manzūm)
مثلث منظوم
(mosallas-e manzūm)
نصاب مثلث
(nesāb-e mosallas)
لغات مثلثه
(loqāt-e mosallase)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
منظومه زیبای نونیهای است دربیان معنی لغات به این صورت که هرکلمه را با سه نحو تلفظ حرف آغازین آن (به فتح وجر وضم) به سهمعنا تعریف میکند مانند غَمر: مال فاخر، غِمر: کینه، غُمر: مرد بی تدبیر؛ خَرق: ارض واسع، خِرق: مرد ظریف، خُرق: حمق وجهل، و امثال آن.
آغاز اثر
« از پس حمد خداوند زمین و آسمان ×× در لغت نظمی کنم همچون لئالی عمان /از یکی لفظش سه معنی خواهی ای صاحب کمال ×× اولش فتحه و ضمه و کسره بدین ترتیب دان / رب دان پروردگار رب جمع خلق دان ×× رب آب خالص از انگور، سیب، ناردان »
انجام اثر
« این چنین لفظ بدیعی را بدیعی نظم کرد ×× ساز سیرابش الهی پادشاه انس و جان »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، تبریز، 1274ق، سنگی، رقعی، 10ص؛ ایران، تهران، 1308ق، سنگی، جیبی، 9ص (89-97)؛ ایران، تهران، کارخانه استاد میرزا حبیب الله، 1304ق، سنگی، جیبی؛ ایران، 1314ق، سنگی، جانمازی، 9ص (92-100)؛ ایران، سنگی، جانمازی، بدون تاریخ؛ ایران، تهران، 1282ق، سنگی، جانمازی، (صص74-81)؛ ایران، تبریز، 1282 ق، سنگی، خشتی، 8ص؛ ایران، 1325ق، سنگی، جیبی، 5ص(صص80-89)؛ ایران، 1308ق، سنگی، جیبی، به سعی واهتمام محمد حسین بن آقا محمدجعفر اصفهانی، 8ص (صص87-94)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
فرهنگنامهها 208
مجمع الخواص 260
نسخههای منزوی 2022/3 و 3116
الذریعة 131/9
دانشمندان آذربایجان ص 65-66
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مثلثات بدیعی = مثلثات منظوم = مثلث منظوم = نصاب مثلث = لغات مثلثه / لغت، شعر / عربی به فارسی
mosalasāt-e badī'ī = mosalasāt-e manzūm = mosallas-e manzūm = nesāb-e mosallas = loqāt-e mosallase
بدیعی تبریزی، ق 10 قمری
badī'ī tabrīzī ( - 16c)
منظومه زیبای نونیهای است دربیان معنی لغات به این صورت که هرکلمه را با سه نحو تلفظ حرف آغازین آن (به فتح وجر وضم) به سهمعنا تعریف میکند مانند غَمر: مال فاخر، غِمر: کینه، غُمر: مرد بی تدبیر؛ خَرق: ارض واسع، خِرق: مرد ظریف، خُرق: حمق وجهل، و امثال آن.
آغاز: از پس حمد خداوند زمین و آسمان ×× در لغت نظمی کنم همچون لئالی عمان /از یکی لفظش سه معنی خواهی ای صاحب کمال ×× اولش فتحه و ضمه و کسره بدین ترتیب دان / رب دان پروردگار رب جمع خلق دان ×× رب آب خالص از انگور، سیب، ناردان
انجام: این چنین لفظ بدیعی را بدیعی نظم کرد ×× ساز سیرابش الهی پادشاه انس و جان
چاپ: ایران، تبریز، 1274ق، سنگی، رقعی، 10ص؛ ایران، تهران، 1308ق، سنگی، جیبی، 9ص (89-97)؛ ایران، تهران، کارخانه استاد میرزا حبیب الله، 1304ق، سنگی، جیبی؛ ایران، 1314ق، سنگی، جانمازی، 9ص (92-100)؛ ایران، سنگی، جانمازی، بدون تاریخ؛ ایران، تهران، 1282ق، سنگی، جانمازی، (صص74-81)؛ ایران، تبریز، 1282 ق، سنگی، خشتی، 8ص؛ ایران، 1325ق، سنگی، جیبی، 5ص(صص80-89)؛ ایران، 1308ق، سنگی، جیبی، به سعی واهتمام محمد حسین بن آقا محمدجعفر اصفهانی، 8ص (صص87-94)
[فرهنگنامهها 208؛ مجمع الخواص 260؛ نسخههای منزوی 2022/3 و 3116؛ الذریعة 131/9؛ دانشمندان آذربایجان ص 65-66]
نسخههای خطی این اثر
75 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مدرسه صدر خواجو
اصفهان
|
89/3 | محمد رضا بن محمد کریم پنجانی لنجانی | 1285ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 32 |
مجلس
تهران
|
17768 ض | بیکاتب | 1282ق | - | - | شناسنامه ← |
| 33 |
گلپایگانی
قم
|
7588/2-38/208 | بیکاتب | 1273ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 34 |
دائرة المعارف
تهران
|
23/3-عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 35 |
گلپایگانی
قم
|
2794/2-15/34 | محمد حسین بن محمد جعفر کاشانی | 1270ق | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 36 |
ملک
تهران
|
4211/4 | عبدالوهاب اصفهانی | با تاریخ 1269ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 37 |
برنا، قاسم
همدان
|
42/3 | سید محمد حسینی | 27 جمادی الاول 1265ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 38 |
نوربخش
تهران
|
792/3 | بیکاتب | 1264ق | - | 5 | شناسنامه ← |
| 39 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1639/4 | محمد بیک بن ایوب بیک بن میرال بیک | 1263ق | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 40 |
مجلس
تهران
|
16315/2 | عبدالمجید بن یوسف بن مجید آهی | سهشنبه 18 محرم 1260ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 41 |
مجلس
تهران
|
16309/3 | بیکاتب | چهارشنبه 12 جمادی الثانی 1246ق | نسخ | 50 | شناسنامه ← |
| 42 |
رضوی
مشهد
|
36292 | بیکاتب | 1245ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 43 |
رضوی
مشهد
|
29735 | بیکاتب | 1245ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 44 |
دهگان
اراک
|
136/15 | بیکاتب | سهشنبه 22 صفر 1242ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 45 |
مجلس
تهران
|
37/2 سرود | بیکاتب | با تاریخ 1240ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 46 |
مجلس
تهران
|
17255/3 | جلال الدین | 1237ق، به فرموده محمود فاوجی؟ | تحریری | 7 | شناسنامه ← |
| 47 |
دانشگاه
اصفهان
|
547/3 | بیکاتب | با تاریخ 1235ق | - | 4 | شناسنامه ← |
| 48 |
مرکز احیاء
قم
|
141/2 | محمد علی وزوائی | 1235ق | نستعلیق | 57 | شناسنامه ← |
| 49 |
رضوی
مشهد
|
4805/2 | بیکاتب | 6 ربیع الاول 1235ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 50 |
مجلس
تهران
|
9512/3 | محمد بن حاجی عبدالرحیم قزوینی | 5 ربیع الاول 1230ق | نسخ | 26 | شناسنامه ← |
| 51 |
دانشگاه
تهران
|
2896/16 | احمد بن محمد طاهر | یکشنبه 20جمادی الثانی 1218ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 52 |
مدیر شانه چی
مشهد
|
1/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 53 |
الهیات
مشهد
|
22766/1 | یار محمد | 1214ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 54 |
امام صادق
قزوین
|
962/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 55 |
کاظمینی
یزد
|
186/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 56 |
دانشگاه
تهران
|
3419/5 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 57 |
مجلس
تهران
|
6918/2 | علی اکبر مراغی | قرن 13 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 58 |
ملک
تهران
|
2725/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 59 |
مجلس
تهران
|
17239/6 | اسماعیل بن علیقلی | قرن 13 | نستعلیق، شکسته | 4 | شناسنامه ← |
| 60 |
رضوی
مشهد
|
38575 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |