شناسنامه کتابشناختی اثر
متشابه القرآن و المختلف فيه
mutišāb-i-h-ul qur'ān wa-l muxtalif-u fī-h
10
نسخه ثبتشده
قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/56608
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56608
پدیدآور / مؤلف:
ابن شهر آشوب، محمد بن علی
تاریخ و سده تألیف:
570 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 27، ص 816
تا 817
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
محکم و متشابه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
گفتاری در آیات متشابه و اختلاف علماء است. مؤلف در این کتاب آیات متشابه قرآن کریم را به ترتیب موضوعی مورد بررسی قرار داده است نه برحسب نظم وتدوين مصحف شريف. شیوه مفسر این است که هم بحث لغوی میکند وهم تفسیر قرآن به قرآن وهم بحث ادبی و به اشعار شعرای عرب همچون ابوذویب، ابونواس، یاقال الشاعر فراوان استشهاد میکند. موضوعهای آن را اصول عقاید، فقه، علوم قرآن، ادبیات و غیر آن تشکیل میدهد. دارای ابوابی همچون: باب ما يتعلق بابواب التوحید، باب ما يدخل في العدل، باب ما جاء في النبوات، باب ما يتعلق بالامامه، باب المفردات من المعاد وغيره، باب مايتعلق باصول الفقه، باب ما يحكم به الفقهاء من آيات الاحكام، باب الناسخ والمنسوخ ، باب ما جاء من طريق النحو، باب النوادر است.
آغاز اثر
« بسملة، الحمدلله رب العالمين و الصلاة على محمد و آله الطاهرين، قال الشيخ الأجل شمس الاسلام محمد بن علی بن شهر آشوب المازندرانی رضی الله عنه سألتم وفقكم الله للخيرات املاء كتاب في بيان المشكلات من الآيات المتشابهات و ما اختلف العلماء فيه من حكم الآيات و لعمرى ان لهذا التحقيق بحرا عميقا و لا يكاد الا الفاظا في كتب كبار المتكلمين. »
انجام اثر
« فان الحقايق متفرقة و المعانی مشتركة اذا كان الذهب اليهما محققا لمذهب العدل محصلا لمعانى كلام العرب و اسأل الله تعالى العفو العافية فى الدنيا و الآخرة و استغفره ان عثرت فيه عثرة انه سميع مجيب ... في سنة سبعين و خمسمائة. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، با حواشی حسن مصطفوی، در دوجلد، 1369ق
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
مقالات الجبرية
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 62/19
الظنون 1584/2
روضات الجنات 602
مقدمه نسخه چاپی به قلم مصطفوی
كشف الحجب 485
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● متشابه القرآن و المختلف فيه / محکم و متشابه / عربی
mutišāb-i-h-ul qur'ān wa-l muxtalif-u fī-h
ابن شهر آشوب، محمد بن علی، 488 - 588 قمری
ebn-e šahrāšūb, mohammad ebn-e ‘alī (1096 - 1193)
تاریخ تألیف: 570ق
گفتاری در آیات متشابه و اختلاف علماء است. مؤلف در این کتاب آیات متشابه قرآن کریم را به ترتیب موضوعی مورد بررسی قرار داده است نه برحسب نظم وتدوين مصحف شريف. شیوه مفسر این است که هم بحث لغوی میکند وهم تفسیر قرآن به قرآن وهم بحث ادبی و به اشعار شعرای عرب همچون ابوذویب، ابونواس، یاقال الشاعر فراوان استشهاد میکند. موضوعهای آن را اصول عقاید، فقه، علوم قرآن، ادبیات و غیر آن تشکیل میدهد. دارای ابوابی همچون: باب ما يتعلق بابواب التوحید، باب ما يدخل في العدل، باب ما جاء في النبوات، باب ما يتعلق بالامامه، باب المفردات من المعاد وغيره، باب مايتعلق باصول الفقه، باب ما يحكم به الفقهاء من آيات الاحكام، باب الناسخ والمنسوخ ، باب ما جاء من طريق النحو، باب النوادر است.
آغاز: بسملة، الحمدلله رب العالمين و الصلاة على محمد و آله الطاهرين، قال الشيخ الأجل شمس الاسلام محمد بن علی بن شهر آشوب المازندرانی رضی الله عنه سألتم وفقكم الله للخيرات املاء كتاب في بيان المشكلات من الآيات المتشابهات و ما اختلف العلماء فيه من حكم الآيات و لعمرى ان لهذا التحقيق بحرا عميقا و لا يكاد الا الفاظا في كتب كبار المتكلمين.
انجام: فان الحقايق متفرقة و المعانی مشتركة اذا كان الذهب اليهما محققا لمذهب العدل محصلا لمعانى كلام العرب و اسأل الله تعالى العفو العافية فى الدنيا و الآخرة و استغفره ان عثرت فيه عثرة انه سميع مجيب ... في سنة سبعين و خمسمائة.
چاپ: تهران، با حواشی حسن مصطفوی، در دوجلد، 1369ق
[الذريعة 62/19؛ الظنون 1584/2؛ روضات الجنات 602؛ مقدمه نسخه چاپی به قلم مصطفوی؛ كشف الحجب 485]
شرح و حواشی:
1- مقالات الجبرية
نسخههای خطی این اثر
10 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
15847/2 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 122 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
17925 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 208 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
12244 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 224 | شناسنامه ← |
| 4 |
گلپایگانی
قم
|
4742-24/42 | ابوتراب بن عبدالله جزایری | 15 ربیع الثانی 1030ق | نسخ | 131 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
5940 | بیکاتب | 1079ق | نسخ | 553 | شناسنامه ← |
| 6 |
رضوی
مشهد
|
17425 | بیکاتب | دوشنبه سلخ جمادی الاول 1087ق | نسخ | 427 | شناسنامه ← |
| 7 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
273 | بیکاتب | سلخ جمادی الاول 1087ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مرتضوی
مشهد
|
بدون شماره | بیکاتب | 1091ق | - | 455 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرکز احیاء
قم
|
2594 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
12244 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 224 | شناسنامه ← |