شناسنامه کتابشناختی اثر
المبسوط فی الفقه
al-mabsūṭ fī-l fiqh
92
نسخه ثبتشده
از قرن 6 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/56564
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56564
پدیدآور / مؤلف:
شیخ طوسی، محمد بن حسن
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 27، ص 794
تا 801
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب فقهی مفصل و مشهوری است از کتاب طهارت تا دیات. مؤلف درباره انگیزه تألیف چنین مینویسد: اهل سنت، شیعه امامیه را به علت نداشتن قیاس و اجتهاد به قلت و کمی فروع و مسائل متهم کرده و آنان را اهل حشو و مناقضه دانسته و فقه و فقاهت خود را به کمال و غناء نسبت دادهاند، ولی افسوس اگر آگاهی از فقه فقهای امامیه که برگرفته ازمنبع جوشان و فیاض معرفت اهل بیت علیهم السلام که در حقیقت گفتار و کردار نبی اکرم است میداشتند این ترهات را برقلم جهل نمیراندند. و درباره شیوه تألیف فرموده است: تاحد امکان با الفاظی مختصر مسائل را ذکر و تنها به مباحث فقهی اکتفا مینمایم و ادعیه و آداب را نقل نمیکنم و فروعی را که مخالفان آوردهاند میآورم و نظر خود را طبق مذهب امامیه بیان مینمایم و هرگاه مسألهای مبهم و نامعلوم باشد به توضیح و بیان و دلیل آن پرداخته و در غیر این صورت تنها به فتوا دادن و نظر خویش اکتفا میکنم. در بخشی فرموده است: «و اذا كانت المسألة او الفرع مما فيه اقوال للعلماء ذكرتها و بينت علله و الصحيح منها و الأقوى و أنبه على جهة دليلها لاعلى وجه القياس ... و هذا الكتاب اذا سهل الله تعالى انمايكون كتابا لا نظيرله فی کتب اصحابنا و لا فی کتب المخالفین ...».(براتعلی غلامی مقدم)
آغاز اثر
« الحمد لله الذى اوضح دلائل معرفته و انهج سبیل هدایته و ابان عن طریق توحیده و حکمته و سهل الوصل الى أبواب جنته »
سوابق و چاپهای اثر
مکرر چاپ شده است؛ طهران، سنگی، 1271، رحلی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 54/19 و 55
معجم المطبوعات العربية، رفاعى 536
ذخائر التراث العربي الاسلامى 680/2
مكتبة امير المومنين 206/4
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● المبسوط فی الفقه / فقه / عربی
al-mabsūṭ fī-l fiqh
شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری
šayx-e tūsī, mohammad ebn-e hasan (996 - 1069)
کتاب فقهی مفصل و مشهوری است از کتاب طهارت تا دیات. مؤلف درباره انگیزه تألیف چنین مینویسد: اهل سنت، شیعه امامیه را به علت نداشتن قیاس و اجتهاد به قلت و کمی فروع و مسائل متهم کرده و آنان را اهل حشو و مناقضه دانسته و فقه و فقاهت خود را به کمال و غناء نسبت دادهاند، ولی افسوس اگر آگاهی از فقه فقهای امامیه که برگرفته ازمنبع جوشان و فیاض معرفت اهل بیت علیهم السلام که در حقیقت گفتار و کردار نبی اکرم است میداشتند این ترهات را برقلم جهل نمیراندند. و درباره شیوه تألیف فرموده است: تاحد امکان با الفاظی مختصر مسائل را ذکر و تنها به مباحث فقهی اکتفا مینمایم و ادعیه و آداب را نقل نمیکنم و فروعی را که مخالفان آوردهاند میآورم و نظر خود را طبق مذهب امامیه بیان مینمایم و هرگاه مسألهای مبهم و نامعلوم باشد به توضیح و بیان و دلیل آن پرداخته و در غیر این صورت تنها به فتوا دادن و نظر خویش اکتفا میکنم. در بخشی فرموده است: «و اذا كانت المسألة او الفرع مما فيه اقوال للعلماء ذكرتها و بينت علله و الصحيح منها و الأقوى و أنبه على جهة دليلها لاعلى وجه القياس ... و هذا الكتاب اذا سهل الله تعالى انمايكون كتابا لا نظيرله فی کتب اصحابنا و لا فی کتب المخالفین ...».(براتعلی غلامی مقدم)
آغاز: الحمد لله الذى اوضح دلائل معرفته و انهج سبیل هدایته و ابان عن طریق توحیده و حکمته و سهل الوصل الى أبواب جنته
چاپ: مکرر چاپ شده است؛ طهران، سنگی، 1271، رحلی
[الذريعة 54/19 و 55؛ معجم المطبوعات العربية، رفاعى 536؛ ذخائر التراث العربي الاسلامى 680/2؛ مكتبة امير المومنين 206/4]
نسخههای خطی این اثر
92 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
مرکز احیاء
قم
|
688 | شمس المعالی بن علی بن محمد محمدی | محرم 570ق | نسخ | 465 | شناسنامه ← |
| 92 |
مرعشی
قم
|
276 | شمس المعالی بن علی بن محمد المحمدی (شاگرد طوسی) | محرم 507ق | نسخ | 227 | شناسنامه ← |