شناسنامه کتابشناختی اثر
لوایح
lavāyeh
232
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/56102
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56102
پدیدآور / مؤلف:
جامی، عبدالرحمن بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 27، ص 582
تا 593
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
اهدا / به درخواست:
شاه همدان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است در تصوف به نثر آمیخته به نظمی زیبا، مشتمل بر دیباچه و 35 (نسخهها کم و بیش دارد) «لایحه». در مقدمه چنین تعریف نموده است: «اما بعد این رسالهای است مسمی به لوایح در بیان معارف و معانی که بر الواح اسرار و ارواح ارباب عرفان و اصحاب ذوق و وجدان لایح گشته به عبارات لایقه و اشارات رایقه. متوقع که وجود متصدی این بیان را در میان نه بینند و بر بساط اغراض و سماط اعتراض ننشینند. چه او را در این گفتگو نصیبی جز منصب ترجمانی و بهره از شیوه سخنرانی نیست».
آغاز اثر
« بسم الله الرحمن الرحیم - لااحصی ثناء علیک کیف و کل ثناء یعود الیک جل عن ثنائی جناب قدسک انک کما اثنیت علی نفسک ... خداوندا سپاس تو بر زبان نمی آریم، و ستایش تو بر نمی شماریم ... »
انجام اثر
« ای کز غمش اوفتاده چاکت به کفن ×× آلوده مکن ضمیر پاکت به سخن / چون لال توان بود درو، گر پس از این ×× لب بگشایی به نطق، خاکت به دهن »
سوابق و چاپهای اثر
به طور گراور با مقدمه و ترجمه به فرانسه و ضمائم به سعی آقای وینفلید و به دستیاری مرحوم محمد قزوینی چاپ شده است؛ در سال 1906 میلادی نیز زیر نظر انجمن سلطنتی آسیایی لندن به طبع رسیده؛ به تصحیح یان ریشار (تهران، انتشارات اساطیر: 1373)؛ [تهران]، سنگی [1312]، جیبی، 47ص؛ ایران، سنگی، 1314، جیبی، 49+2ص؛ طهران، سنگی، 1325، جیبی، 50ص (105-160)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
اشعة اللوایح؛ امان انصاری، عبدالملک بن عبدالغفور (-10)
شرح لوایح جامی؛ طوسی، فضل الله بن علاءالدین (-914)
فواتح شرح لوایح؛ شطار، عمادالدین محمد عارف (-11)
تعلیقه لوایح؛ نقشبندی، محمد فضل الله (-12)
شرح لوایح جامی کاسه کرانی
حاشیه لوایح جامی(2عنوان)
شرح لوایح جامی
لوایح (منتخب)(2عنوان)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 2/ 1350
الذریعة 18/ 371
ریحانة الأدب 18/ 387 و 1/ 387
کشف الظنون 2/ 1570
فهرستواره منزوی، ج7، ص812-815
دنا، ج8، ص1116-1122 (224 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● لوایح / عرفان و تصوف / فارسی
lavāyeh
جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری
jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)
اهداء به: شاه همدان
رسالهای است در تصوف به نثر آمیخته به نظمی زیبا، مشتمل بر دیباچه و 35 (نسخهها کم و بیش دارد) «لایحه». در مقدمه چنین تعریف نموده است: «اما بعد این رسالهای است مسمی به لوایح در بیان معارف و معانی که بر الواح اسرار و ارواح ارباب عرفان و اصحاب ذوق و وجدان لایح گشته به عبارات لایقه و اشارات رایقه. متوقع که وجود متصدی این بیان را در میان نه بینند و بر بساط اغراض و سماط اعتراض ننشینند. چه او را در این گفتگو نصیبی جز منصب ترجمانی و بهره از شیوه سخنرانی نیست».
آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم - لااحصی ثناء علیک کیف و کل ثناء یعود الیک جل عن ثنائی جناب قدسک انک کما اثنیت علی نفسک ... خداوندا سپاس تو بر زبان نمی آریم، و ستایش تو بر نمی شماریم ...
انجام: ای کز غمش اوفتاده چاکت به کفن ×× آلوده مکن ضمیر پاکت به سخن / چون لال توان بود درو، گر پس از این ×× لب بگشایی به نطق، خاکت به دهن
چاپ: به طور گراور با مقدمه و ترجمه به فرانسه و ضمائم به سعی آقای وینفلید و به دستیاری مرحوم محمد قزوینی چاپ شده است؛ در سال 1906 میلادی نیز زیر نظر انجمن سلطنتی آسیایی لندن به طبع رسیده؛ به تصحیح یان ریشار (تهران، انتشارات اساطیر: 1373)؛ [تهران]، سنگی [1312]، جیبی، 47ص؛ ایران، سنگی، 1314، جیبی، 49+2ص؛ طهران، سنگی، 1325، جیبی، 50ص (105-160)
[نسخههای منزوی 2/ 1350؛ الذریعة 18/ 371؛ ریحانة الأدب 18/ 387 و 1/ 387؛ کشف الظنون 2/ 1570؛ فهرستواره منزوی، ج7، ص812-815؛ دنا، ج8، ص1116-1122 (224 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- اشعة اللوایح؛ امان انصاری، عبدالملک بن عبدالغفور (-10)
2- شرح لوایح جامی؛ طوسی، فضل الله بن علاءالدین (-914)
3- فواتح شرح لوایح؛ شطار، عمادالدین محمد عارف (-11)
4- تعلیقه لوایح؛ نقشبندی، محمد فضل الله (-12)
5- شرح لوایح جامی کاسه کرانی
6- حاشیه لوایح جامی(2عنوان)
7- شرح لوایح جامی
8- لوایح (منتخب)(2عنوان)
نسخههای خطی این اثر
232 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 211 |
بیات، عبدالحسین
اراک
|
27 | محمود بن اسحاق شهابی | 981ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 212 |
مجلس
تهران
|
2544/8 | عبدالعزیز | 980ق | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 213 |
رضوی
مشهد
|
16360/1 | مریم بن سلطان بایزید | 970ق | نستعلیق | 34 | شناسنامه ← |
| 214 |
رضوی
مشهد
|
858 | بیکاتب | 29 محرم 970ق | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 215 |
مرعشی
قم
|
11573/8 | بیکاتب | 963ق | نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 216 |
ملک
تهران
|
4056/11 | بیکاتب | 940ق | - | 15 | شناسنامه ← |
| 217 |
مرعشی
قم
|
110/1 | محمدحسینی | 924ق | نستعلیق، نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 218 |
دانشگاه
تهران
|
8253/18 | محمد بن حسن معرف هروی | شوال 909ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 219 |
رضوی
مشهد
|
9637/1 | بیکاتب | چهارشنبه 24 رمضان 908ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 220 |
مرعشی
قم
|
8238/1 | فتح الله بن شرف الدین احمد | پنجشنبه 15 رجب 905ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 221 |
دانشگاه
تهران
|
118 | ابوسعید | جمادی الثانی 902ق | نستعلیق | 30 | شناسنامه ← |
| 222 |
سلطنتی
تهران
|
314/16 | ظهوری | 902ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 223 |
مرعشی
قم
|
10361/2 | محمود بن علاء الملک | 5 جمادی الثانی 902ق | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 224 |
دانشگاه
تهران
|
7881/3 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 225 |
سلطنتی
تهران
|
313/20 | خواجه خاوند بن میرک | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 226 |
سلطنتی
تهران
|
316/12 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 227 |
مجلس
تهران
|
1383 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 228 |
دانشگاه
تهران
|
9348/1 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |
| 229 |
سپهسالار
تهران
|
1099 | بیکاتب | قرن 10 | شکسته نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 230 |
ملک
تهران
|
2654/12 | بیکاتب | قرن 10 | شکسته نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 231 |
ملک
تهران
|
4795/11 | بیکاتب | 895ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 232 |
دانشگاه
تهران
|
96/5-ف | بیکاتب | پنجشنبه 22 شعبان 877ق | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |