لطائف اللغات

● لطائف اللغات = فرهنگ لغات مثنوی / لغت / فارسی latā'ef-ol loqāt = farhang-e loqāt-e masnavī عباسی، عبداللطیف بن عبدالله، - 1048 قمری ‘abbāsī, ‘abd-ol-latīf ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 1639) وابسته به: مثنوی معنوی = مثنوی مولوی؛ مولوی، جلال الدین محمد بن محمد (604-672) تاریخ تألیف: 1032ق فرهنگ واژه‌های عربی و فارسی غریب «مثنوی معنوی» است به ترتیب حروف آغاز واژه‌ها در باب وحرف انجام آنها درفصل، که به کمک شاگردش مولانا ابراهیم دهلوی، دردوازده سال نگاشته است.این کتاب جز «لطایف معنوی» اوست که در شرح بیت‌های دشوار مثنوی است.از مندرجات لطائف اللغات برمی‌آید که ازعلم نجوم و اصطلاحات آن باخبر بوده وبه مناسبت بدان اشاره نموده ودرهنگام تألیف این فرهنگ به قاموس وصراح وجهانگیری وکشف اللغات عبدالرحیم سوربهاری ومدار الافاضل شیخ الله داد سرهندی ومؤید الفضلاء وفرهنگ‌های دیگر مثنوی که پیش از وی نوشته‌اند مراجعه نموده است. پس از لغات عربی رمز (ع) و فارسی (ف) و ترکی (ت) و سریانی (س) و پس از کلماتی که میان فارسی وعربی مشترک است (عف) وآنچه میان ترکی و فارسی مشترک است (تف) ولغتی که میانه فارسی وهندی مختلط است (فه) والفاظی که میانه عربی وهندی است (عه) علامت گذارده که مراجعه کننده گذشته ازمعنی، بداند که این لفظ از چه لغت و زبان است. آغاز: این فرهنگی است مشتمل بر حل لغات غریبه عربیه و الفاظ عجیبه عجمیه مثنوی مولوی معنوی که بیمن تأیید لطیف خبیر که فرهنگ بخش هر صغیر و کبیر است ... انجام: یوفی به معنی یافه گوی یعنی بیهوده گوید. تم تم. چاپ: هند، 1877م؛ در تهران نیز چاپ شده است [نسخه‌های منزوی 1950/1 و 3507/5؛ الذریعة 2/18 و321/18؛ تاشکند 733/8؛ مقدمه لغت نامه ص 184؛ فرهنگ نویسی در هند ص 182؛ مشترک پاکستان، 241/14-244؛ دنا 1036/8-1037]