گلشن راز

● گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی / عرفان و تصوف، شعر / فارسی golšan-e rāz = golšan-ol asrār = golšan-e mahmūdī شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720 ؟ قمری šabestarī,mahmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) تاریخ تألیف: 717ق امیر حسین هرویجانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان به سال 717، 17 پرسش عرفانی در 17 بیت نزد شبستری به تبریز فرستاد. شبستری به دستور پیر خود بهاء الدین یعقوب تبریزی چند بیتی در پاسخ او سرود، ولی پیر برای مرتبه دوم دستور داد که بر آن ابیات افزوده شود و پس از افزودگی بالغ نهصد بیت گردید که کتاب حاضر می‌باشد.این منظومه (که مثنوی به بحر هزج است) از متون سلیس و روان و شورانگیز در رشته عرفان و سلوک و از مهمترین و عمیقترین اثر عرفانی شبستری است. آغاز: به نام آنکه جان را فکرت آموخت ×× چراغ دل به نور حکمت افروخت / ز فضلش هر دو عالم گشت روشن ×× ز فیضش خاک آدم گشت گلشن / توانائی که در یک طرفة العین ×× ز کاف و نون پدید آورد کونین انجام: غرض زین جمله آن بد تا کند یاد ×× عزیزی گویدم رحمت بر او باد / بنام خویش کردم ختم پایان ×× الهی عاقبت محمود گردان چاپ: بمبئی، سنگی، 1329ق، وزیری، 17ص(384-400)؛ باکو، تصحیح قربانعلی محمد زاده، 1973م؛ تهران، تصحیح دکتر جواد نوربخش، انتشارات خانقاه نعمت اللهی، 1355ش؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ ایران، سنگی، 1299، جیبی [الذریعة 226/18 و 506/9 و 1010 و 158/4؛ نسخه‌های منزوی 3073/4 و 3072/4 و 3078؛ مجموعه آثار شبستری ص67؛ مشترک پاکستان، 376/7؛ اختر راهی 2/109؛ دنا 948/8-956(300 نسخه)] شرح و حواشی: 1- شرح گلشن راز؛ رشتی استادی، احمد بن موسی (-9) 2- حدیقة المعارف = شرح گلشن راز؛ کربالی، شجاع الدین (-9) 3- شرح گلشن راز؛ ترکه اصفهانی، علی بن محمد (-836) 4- شرح گلشن راز = نسائم گلشن؛ داعی شیرازی، نظام الدین محمود (870-810) 5- شرح گلشن راز؛ شیخ بابا نخجوانی، نعمت الله بن محمود (-902) 6- شرح بیت «به اصل خویش یک ره نیک بنگر»؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) 7- مقدمه شرح گلشن راز؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) 8- شرح بیت «تفکر رفتن از باطل سوی حق ...»؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) 9- مفاتیح الاعجاز = شرح گلشن راز؛ لاهیجی، محمد بن یحیی (840-912) 10- شرح گلشن راز؛ شیرازی، مظفرالدین علی بن محمد (-922) 11- شرح گلشن راز؛ علوان، علی بن عطیه (873-936) 12- ازهار گلشن = درة التاج = شرح گلشن راز؛ گلشنی بردعی، ابراهیم بن محمد (830-940) 13- شرح گلشن راز؛ الهی اردبیلی، حسین بن عبدالحق (870-950) 14- شرح گلشن راز؛ حسینی، حسین بن اسماعیل (-11) 15- ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (947-1016) 16- شرح بیت «تفکر رفتن از باطل سوی حق ...»؛ نصیرای همدانی، نصیرالدین بن مسعود (-1030) 17- شرح گلشن راز؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091) 18- شرح گلشن راز = مختصر شرح گلشن راز؛ محمد باقر بن محمد حسین (-13) 19- شرح گلشن راز ذهبی؛ زنجانی، عبدالکریم بن محمد علی (-1299) 20- مصابیح الاعجاز در شرح گلشن راز؛ نجم اصفهانی، محمد (-14) 21- غنچه باز در شرح گلشن راز؛ عنقا طالقانی، ابوالفضل بن علی (1266-1333) 22- شرح گلشن راز = خیر الرسائل؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356) 23- شرح گلشن راز؛ خراسانی سبزواری، محمد ابراهیم بن محمد علی (-1358) 24- شرح گلشن راز؛ جیلانی، محمد بن علی 25- شرح گلشن راز؛ جلال الدین محمود 26- گلشن راز (ترجمه)؛ الوان شیرازی 27- شرح گلشن راز؛ بخارائی، نورالله 28- حاشیه شرح گلشن راز 29- شرح بیت «تفکر رفتن از باطل سوی حق ...» (2عنوان) 30- شرح دو بیت گلشن راز 31- شرح گلشن راز (33 عنوان) 32- شرح گلشن راز (کوچک) (2عنوان) 33- شرح گلشن راز (مختصر) 34- مجموعه الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن