الكلام يجر الكلام

● الكلام يجر الكلام / گوناگون / فارسی al-kalām yajurru-l kalām زنجانی، احمد بن عنایت الله، 1308 - 1393 قمری zanjānī, aḥmad ebn-e ‘enāyat-ol-lāh (1891 - 1973) تاریخ تألیف: 1353ق مجموعه‌ای است از متفرقات ادبی و تاریخی و علمی و متنوعات دیگر که به سبکی خاص ترتیب یافته است. در این اثر از یک سخن به مناسبتی به سخن دیگر پرداخته شده و بیشتر مطالب آن چیزهایی است که در جایی دیگر نمی‌توان یافت (الذریعه 112/18). این مجموعه نخست در سال 1353 گردآوری شده و سپس در سال 1356 مورد بازبینی قرار گرفته است. نسخه چاپ شده با اصلاحات و افزوده‌هایی بر اساس تحریر دوم این اثر است. مؤلف در 7 ربیع الثانی 1353 از نخستین مجلد تحریر نخست و در 6 جمادی الثانی 1354 از مجلد دوم آن فراغت یافت. تحریر دوم در چهار مجلد است با اوراقی از مجلد پنجم که به ضمیمه یادداشت‌های پراکنده دیگر مؤلف می‌تواند به شکل جزئی در حد اجزاء دیگر کتاب درآید. مقدمه: امالی مرحوم سید مرتضی علم الهدی راهنمای نگارنده شد که رشته تألیفی در تحت عنوان «الکلام یجر الکلام» به دست بگیرم چون در آنجا دیدم که از یک مطلب به مناسبتی به مطلب دیگر منتقل گردیده و از آن نیز به دیگری و از اینجا بنده خیال کردم که اگر رشته مطالب و قضایای گوناگون به همین و تیره کشیده شود تا به هر جا برسد چه شود؟ آیا به جایی منتهی می‌شود یا نه؟ روی همین خیال قلم را برداشتم و لکن سررشته و نقطه حرکت را پیدا نمی‌کردم که از کجا شروع کنم در این اندیشه بودم یک وقت ملتفت شدم که به دستم آمده، داخل در حرکت شدم. شروع به مطلب نظیر عبور ما از شط در گذرگاه سامرا ...