شناسنامه کتابشناختی اثر
کشف الاسرار و عدة الابرار
kašf-ol asrār va ‘eddat-ol abrār
38
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/53352
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #53352
پدیدآور / مؤلف:
میبدی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
520 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 26، ص 249
تا 252
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تفسیر
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تفسیری عرفانی است. در چاپ نخست با توجه به نوشته حاجی خلیفه، این تفسیر اشتباهاً به سعدالدین مسعود بن عمر تفتازانی منسوب شده ولی در مقدمه آقای علی اصغر حکمت بر جلد اول نسخه چاپی (1331 ش)، چنین نگاشته شده است: «... بر این جانب معلوم شد که کتاب مزبور موسوم است به «کشف الاسرار و عدة الابرار» تألیف دانشمندی موسوم به «امام السعید رشید الدین ابی الفضل بن ابی سعید احمد بن محمد بن محمود المیبدی» که آن را در سنه 520 هجری تألیف نموده است». این تفسیر به نام «تفسیر خواجه عبدالله انصاری» نیز مشهور میباشد. زیرا مؤلف، تفسیر شیخ الاسلام ابی اسماعیل عبدالله بن محمد انصاری را مطالعه نموده و چون آن را در نهایت ایجاز و غایت اختصار دیده به بسط و تفصیل آن همت بسته است. روش مؤلف در تألیف این تفسیر بدین نحو است که خود میگوید: «شرط ما در این کتاب آن است که مجلسها سازیم در آیات قرآن بر ولا و در هر مجلسی سه نوبت سخن گوییم. اول پارسی ظاهر بر وجهی که هم اشارت به معنی دارد و هم در عبارت غایت ایجاز بود. دیگر نوبت: تفسیر گوییم و وجوه معانی و قراآت مشهوره و سبب نزول و بیان احکام و ذکر اخبار و آثار و نوادر که تعلق به آیات دارد و وجوه و نظایر و مایجری مجراه. سه دیگر: نوبت رموز عارفان و اشارت صوفیان و لطایف مذکران».
آغاز اثر
« خیر کلمات الشکر ما افتتح به القرآن من الحمد فالحمدلله رب العالمین ... شرط ما در این کتاب آنست که مجلسها سازیم. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، بین سالهای 1331 - 1339ش، در ده جلد، به کوشش علی اصغر حکمت؛ چاپ ششم، تهران، انتشارات امیر کبیر، 1376ش
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 19/18
دنا 615/8-616 (34 نسخه)
کشف الظنون 1487/2
نسخههای منزوی 55/1
مقدمه حکمت بر جلد 1و2 و دیگر مجلدات کتاب و مقاله سید محمد علی روضاتی در مجله دانش سال 517/2 و بر مجله یغما 57/11 و 519/12 آریانا ج 7 و 8 شماره 1 ص 10
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● کشف الاسرار و عدة الابرار / تفسیر / فارسی
kašf-ol asrār va ‘eddat-ol abrār
میبدی، احمد بن محمد، ق6 قمری
meybodī, ahmad ebn-e mohammad(- 12c)
تاریخ تألیف: 520ق
تفسیری عرفانی است. در چاپ نخست با توجه به نوشته حاجی خلیفه، این تفسیر اشتباهاً به سعدالدین مسعود بن عمر تفتازانی منسوب شده ولی در مقدمه آقای علی اصغر حکمت بر جلد اول نسخه چاپی (1331 ش)، چنین نگاشته شده است: «... بر این جانب معلوم شد که کتاب مزبور موسوم است به «کشف الاسرار و عدة الابرار» تألیف دانشمندی موسوم به «امام السعید رشید الدین ابی الفضل بن ابی سعید احمد بن محمد بن محمود المیبدی» که آن را در سنه 520 هجری تألیف نموده است». این تفسیر به نام «تفسیر خواجه عبدالله انصاری» نیز مشهور میباشد. زیرا مؤلف، تفسیر شیخ الاسلام ابی اسماعیل عبدالله بن محمد انصاری را مطالعه نموده و چون آن را در نهایت ایجاز و غایت اختصار دیده به بسط و تفصیل آن همت بسته است. روش مؤلف در تألیف این تفسیر بدین نحو است که خود میگوید: «شرط ما در این کتاب آن است که مجلسها سازیم در آیات قرآن بر ولا و در هر مجلسی سه نوبت سخن گوییم. اول پارسی ظاهر بر وجهی که هم اشارت به معنی دارد و هم در عبارت غایت ایجاز بود. دیگر نوبت: تفسیر گوییم و وجوه معانی و قراآت مشهوره و سبب نزول و بیان احکام و ذکر اخبار و آثار و نوادر که تعلق به آیات دارد و وجوه و نظایر و مایجری مجراه. سه دیگر: نوبت رموز عارفان و اشارت صوفیان و لطایف مذکران».
آغاز: خیر کلمات الشکر ما افتتح به القرآن من الحمد فالحمدلله رب العالمین ... شرط ما در این کتاب آنست که مجلسها سازیم.
چاپ: تهران، بین سالهای 1331 - 1339ش، در ده جلد، به کوشش علی اصغر حکمت؛ چاپ ششم، تهران، انتشارات امیر کبیر، 1376ش
[الذریعة 19/18؛ دنا 615/8-616 (34 نسخه)؛ کشف الظنون 1487/2؛ نسخههای منزوی 55/1؛ مقدمه حکمت بر جلد 1و2 و دیگر مجلدات کتاب و مقاله سید محمد علی روضاتی در مجله دانش سال 517/2 و بر مجله یغما 57/11 و 519/12 آریانا ج 7 و 8 شماره 1 ص 10]
نسخههای خطی این اثر
38 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
2361-ف | بیکاتب | با تاریخ 661ق | - | 175 | شناسنامه ← |
| 2 |
دائرة المعارف
تهران
|
132-عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
243-ف | بیکاتب | قرن 7 و 8 | نسخ | 333 | شناسنامه ← |
| 4 |
مینوی
تهران
|
100بخش3 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 5 |
مینوی
تهران
|
86(72)بخش2 | بیکاتب | نوشته پیش از 700 کابلی | - | 3 | شناسنامه ← |
| 6 |
ادبیات
تهران
|
347/3 حکمت | بیکاتب | قرن 8 و 9ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
12259 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 210 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملک
تهران
|
203 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 168 | شناسنامه ← |
| 9 |
ادبیات
تهران
|
264 حکمت | ابوابراهیم اسمعیل بن ابی بکر بن احمد بن محمد ... (خوانده نمیشود) | 25 محرم 732ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
دائرة المعارف
تهران
|
169-عکسی | ابو ابراهیم اسماعیل بن محمد بن ابوبکر بن محمد انسی جوهرسنانی | 732ق | نسخ | 488 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
558 | بیکاتب | جمعه 15 ذیحجه733ق | نسخ | 350 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
8868 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 359 | شناسنامه ← |
| 13 |
ملک
تهران
|
432 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 218 | شناسنامه ← |
| 14 |
ادبیات
تهران
|
351 حکمت | بیکاتب | قرن 8 و 9 | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
ملک
تهران
|
204 | بیکاتب | 22 ذیقعده 823ق | نستعلیق، نسخ | 183 | شناسنامه ← |
| 16 |
نمازی
خوی
|
704 | بیکاتب | اواخر رمضان 829ق | نسخ | 391 | شناسنامه ← |
| 17 |
مجلس
تهران
|
3227 | بیکاتب | 844ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
1230 | مبارک بن عبدالله هندی | 848ق | نسخ | 261 | شناسنامه ← |
| 19 |
مرکز احیاء
قم
|
698 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
1378 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 367 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرعشی
قم
|
657عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 22 |
الهیات
تهران
|
18/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
الهیات
تهران
|
18/2 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 24 |
رضوی
مشهد
|
35249 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، نسخ | 181 | شناسنامه ← |
| 25 |
دانشگاه
تهران
|
10182 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 133 | شناسنامه ← |
| 26 |
مسجد اعظم
قم
|
1584 | بیکاتب | 6 جمادی الاول 1097ق | نستعلیق، نسخ | 284 | شناسنامه ← |
| 27 |
ملی
تهران
|
1260 | محمد مهدی خراسانی | 1303ق | نسخ | 241 | شناسنامه ← |
| 28 |
سپهسالار
تهران
|
2004 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 29 |
گلپایگانی
قم
|
1144/1-7/44 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 270 | شناسنامه ← |
| 30 |
دانشگاه
تهران
|
4761/1-ف | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |