کامل الصناعة

● کامل الصناعة = الطب الملكی / طب / عربی kāmil-uṣṣinā‘a = aṭ-ṭibb-ul malikī مجوسی، علی بن عباس، 318 - 384 قمری majūsī, ‘alī ebn-e ‘abbās (931 - 995) اهداء به: عضدالدوله فنا خسرو بن رکن الدوله ابوعلی حسن بن بویه دیلمی مشتمل بر دو «جزء» است: جزء اول: در ده «مقاله»: 1. فی صدر الکتاب در بیست و پنج باب؛ 2.احوال الاعضاء المشابهة لاجزاء در هفده باب؛ 3. صفة الاعضاء المركبه در سی و هفت باب؛ 4.صفة القوی و لافعال و لارواح در بیست باب؛ 5. در سی و هشت باب؛ 6. صدر الامور الخارجة عن الامور الطبيعية در سی و شش باب؛ 7. علم الدلایل العاميه الغالية على الامراض و العلل در هجده باب؛ 8. الاستدلال على الامراض الظاهره در بیست و دو باب؛ 9. الاستدلال على علل الاعضاء الباطنه در چهل و یک باب؛ 10. العلامات المنذره در یازده باب. جزء دوم در ده «مقاله»: 1. حفظ الصحه در سی و یک «باب»؛ 2. در ادویه مفرده مشتمل بر پنجاه و شش باب؛ 3. بیان معالجه تبها و اورام در سی و چهار باب؛ 4. بیان مداوای امراض ظاهری بدن مشتمل بر پنجاه و دو باب؛ 5. بیان مداوای بیماری‌های داخلی در هشتاد باب؛ 6. علاج و مداوای بیماری‌های آلات تنفس مشتمل بر هجده باب؛ 7. علاج بیماری‌های آلات غذا مشتمل بر پنجاه و یک باب؛ 8. مداوا و علل و امراض آلات تناسلی و دردهای مفاصل مشتمل بر پنج باب؛ 8. مداوا و علل و امراض آلات تناسلی و دردهای مفاصل مشتمل بر سی و پنج باب؛ 9. تقسیم عمل بالید (در مقابل علاج با اغذیه و ادویه) مشتمل بر یکصد و یازده باب؛ 10. بیان ادویه مرکب مشتمل بر بیست و نه باب. آغاز: عونا یا رب و صلى الله على محمد ... المقالة الاولى من الجزء الاول من كتاب كامل الصناعة ... آغاز دیباچه: ان احق ما ابتدى به فى جميع الاحوال حمدالله و الثناء عليه و الشكر له ... اما بعد فقد اسعدالله الملك الجليل الكريم ... عضدالدوله جزء دوم: بسملة. و بك الاعانه فى التتميم يا كريم. المقالة الاولى من الجزء الثانى و هو الجزء العملى من كتاب الصناعة الطبية تأليف على بن العباس المتطبب و هى احد و ثلاثون بابا الباب الاول فى صدر الكلام على حفظ الصحة انجام: الباب الثلاثون فى ذكر الادوية التى تقطع شهوة الطين ... مع شى من شراب العسل، نافع انشاء الله. تمت المقالة العاشرة فى الجزء الثانى من كتاب كامل الصناعة الطبية ... موسى بن سيار و فرغ من تأليفه مصنفه سنة اربع و ستين و ثلثماية و الحمدلله ... الطاهرين... چاپ: بمبئی، چاپ سنگی، 49ص، 1283ق؛ قاهره، مطبعة الکبری العامرة، بولاق، ج1-2، 1294ق. [کتابشناسی نسخ خطی پزشکی ایران ص 236؛ کشف الظنون 1380/2؛ اعلام الزرکلی 297/4؛ الذریعه 129/4 «ترجمه کامل الصناعه»، الذریعه 21/11؛ فهرستواره منزوی 3942/5؛ مشار، عربی 724 نشانی 4 چاپ آن را داده؛ عیون الانباء 1-236؛ معجم المؤلفین 7-116؛ بروکلمان (عربی) 4-291؛ سزگین 3-320؛ دنا 447/8- 449 (69 نسخه)]