القانون فی الطب

● القانون فی الطب / طب / عربی al-qānūn fī-ṭ ṭibb ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟ - 428 قمری ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038) تاریخ و محل تألیف: قسمت اول این کتاب را شیخ در حوالی سال 403ق در جرجان و قسمت دیگر را در حدود 405ق در ری و بقیه را ما بین 405 تا 414ق در همدان تصنیف کرده این کتاب که از حیث بسط و جامعیت و شمول بر قوانین کلی و جزوی جمیع شعب و اجزاء و مباحث و فنون علم پزشکی و از آن طرف از لحاظ حسن ترتیب و تنسیق مطالب و رعایت و حفظ ترتیب منطقی موضوعات از امهات کتب در علم طب به شمار می‌رود. شامل پنج «کتاب» است: 1. الأمور الكلية، شامل چهار فن؛ 2. الادوية المفردة، شامل دو مقاله؛ 3. الأمراض الجزئية الواقعة باعضاء الانسان، شامل بیست و دو فن؛ 4. الحمیات، شامل هفت فن؛ 5. الادویة المرکبة، شامل یک مقاله و دو جمله. آغاز: بسمله، الحمدلله حمدا يستحقه بعلو شأنه و سبوغ احسانه ... و بعد، فقد التمس منى، بعض خلص اخوانی و من يلزمنى اسعافه فيمايسمع به و سعى ان اصنف في الطب، كتابا ... انجام: فليكن هذا القدر من كلامنا المختصر، في الاصول الكلية لصناعة الطب، كافيا و لناخذ في تصنيف كتابنا في الادوية المفردة، ان شاء الله تعالى وحده . چاپ: مکرر چاپ شده؛ مشار عربی، ص696؛ تهران، سنگی، 1284ق، وزیری، 444ص [الذريعة 24/17؛ كشف الظنون 1311/2؛ فهرست مصنفات ابن سینا، دکتر یحیی مهدوی ص191؛ عیون الانباء 2-2-20؛ الاوقاف العامة موصل 210/2 و 140/4؛ دنا 8: 43-35 (225 نسخه)] شرح و حواشی: 1- موسیقی = النسبة الموسيقية؛ خجندی، محمد بن عبداللطیف (-552) 2- شرح القانون؛ خجندی، محمد بن عبداللطیف (-552) 3- التلويح الى اسرار التنقيح = التلويح الى اسرار التشريح؛ خجندی، محمد بن عبداللطیف (-552) 4- تنقیح المكنون من مباحث القانون؛ خجندی، محمد بن عبداللطیف (-552) 5- الفحم (رسالة فی)؛ خجندی، محمد بن عبداللطیف (-552) 6- الاسباب و العلامات = المعالجات الايلاقية = الطب الايلاقی = مختصر القانون؛ ایلاقی، محمد بن یوسف (-536) 7- الرد على القانون = رساله در نقض کتاب قانون؛ فرید غیلانی، عمر بن علی (-582) 8- شرح القانون؛ فخر رازی، محمد بن عمر (544-606) 9- شرح القانون = شرح کلیات القانون؛ قطب مصری، ابراهیم بن علی (-618) 10- تعليقة على شرح القانون؛ عبداللطیف بغدادی، عبداللطیف بن یوسف (557-629) 11- شرح القانون؛ ابن قف، امین الدولة بن يعقوب (630-685) 12- تشریح الاعضاء المفردة؛ ابن نفیس، علی بن ابی الحزم (607-687) 13- شرح القانون = الموجز فى شرح القانون؛ ابن نفیس، علی بن ابی الحزم (607-687) 14- القانون (مختصر)؛ کشی، شمس الدین (-694) 15- تحفه سعدیه = شرح كليات القانون؛ قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود (634-710) 16- شرح القانون = التحفة السعدية؛ قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود (634-710) 17- شرح القانون؛ شمس الدین آملی، محمد بن محمود (-753) 18- شرح مختصر القانون = شرح الفصول = شرح الطب الايلاقی؛ شمس الدین آملی، محمد بن محمود (-753) 19- توضیحات القانون = شرح القانون؛ کازرونی، محمد بن مسعود (-758) 20- شرح مفردات القانون؛ کازرونی، محمد بن مسعود (-758) 21- شرح القانون؛ ابن زین العرب، علی بن عبیدالله (-758) 22- التصحیح و التوضیح؛ شجاعی، ضیاء بن بهاء (-8) 23- تعلیق بر قانون؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911) 24- التصریح فی شرح التلویح؛ مصری، لطف الله بن سعدالدین (-931) 25- اعدلیة امزجة سكان خط الاستواء (رسالة فی)؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948) 26- حاشیة القانون؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948) 27- شرح القانون؛ گیلانی، صدرالدین علی بن محمد (-1018) 28- لغز القانون؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) 29- شرح لغز القانون؛ رازی، محمد سلیم (-11) 30- كشف التلويح الى اسرار التنقيح؛ طبیب، محمد بن جلال (-11) 31- حاشیة شرح النفيسي في الطب؛ شیرازی، عبدالنبی بن محمد مفید (-1192) 32- الادوية المركبة؛ گنابادی، خلیل الله بن حسن بیک (-12) 33- غاية الفهوم في تدبير المهموم و المسموم؛ طبیب دهلوی، اسحاق بن اسماعیل (-12) 34- شرح لغز قانون شیخ بهائی؛ ملک الاطباء، محمد تقی (-1285) 35- شرح الجوامع = شرح الفصول؛ تنکابنی، احمد بن محمد حسین (-13) 36- شرح لغز القانون (ترجمه)؛ زنجانی، ابراهیم بن ابو الفتح (-1351) 37- حاشیة القانون؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356) 38- حاشیة التحفة السعدية؛ طبیب شیرازی، حسن علی 39- الامالی العراقیة فی شرح الفصول الایلاقیة 40- التدبير المشروب 41- التوضیح فی شرح التلویح 42- حاشية القانون 43- شرح القانون (17 عنوان) 44- شرح القانون (منتخب) 45- شرح القانون فی الطب (5 عنوان) 46- شرح مختصر القانون = شرح الفصول الایلاقیة 47- القانون (ترجمه) 48- القانون (مختصر) = مختصر کلیات القانون 49- القانون فی الطب (ترجمه) 50- کلیات قانون ابن سینا