فهرست المخطوطات العربية المصورة في العراق

● فهرست المخطوطات العربية المصورة في العراق / فهرست / عربی fihrist-ul maxṭūṭāt-il ‘arabīyya al-muṣawwara fī-l ‘irāq موسوی، مصطفی مرتضی، ق15 قمری mūsavī, mostafā morteza (- 21c) لیستی از اسامی کتاب‌های خطی است که تصویر آنها از کتابخانه‌های مختلف عراق، برای سازمان فرهنگی یونسکو تهیه شده است. در مقدمه فهرست آمده است: نظر به وجود نسخه‌های خطی نفیس در کتابخانه‌های شهرهای مختلف عراق و عدم اطلاع و دستیابی محققان بدانها گروهی از متخصصین فن با همکاری یونسکو مصمم شدند که مرکزی جهت تصویربرداری از نسخه‌های نفیس عراق در بغداد تشکیل دهند. این گروه با حضور چند تن از اساتید دانشگاه شکل گرفت. دکتر عبدالعزیز الدوری، دکتر صالح احد علی، دکتر حسین علی محفوظ، دکتر هشام شواف، کورکیس عواد و مصطفی مرتضی موسوی در این لجنه شرکت یافتند. این لجنه مرکز عملیات خود را در دانشگاه بغداد قرارداد و تعدادی از نسخه‌های نفیس موجود در کتابخانه‌های عمومی و خصوصی بغداد و کاظمین را جهت تصویربرداری انتخاب نمود و پس از آن افرادی جهت تهیه عکس به کتابخانه‌های شهرهای نجف، بصره و موصل اعزام شدند. در فهرست حاضر اسامی کتاب‌های تصویربرداری شده به وسیله گروه مذکور درج شده است. در این فهرست مختصر جدول‌های ده‌ستونی تعبیه شده و اطلاعات کتاب‌شناسی و نسخه‌شناسی در ده کد اطلاعات برای هر نسخه بدین شرح آمده: 1. رقم المخطوط، شماره نسخه اصل در کتابخانه محل نگهداری، 2. عنوان المخطوط، نام کامل کتاب، 3. اسم مؤلفه، 4. موضوع المخطوط، 5. تاریخ النسخ بالسنة الهجرية، 6. القياسات، طول و عرض نسخه به سانتی متر، 7. عدد الصور، تعداد برگ‌های نسخه، 8. رقم الفلم، فیلم‌های تهیه شده از نسخه‌های منتخب برای استفاده پژوهشگران در دانشگاه بغداد نگهداری شده است، 9. رقم التصویر، 10. الملاحظات، مباحث موجود در نسخه، نام کاتب و مشخصات دیگر نسخه در این بخش آمده است. در این فهرست حدود هزار نسخه خطی برگزیده در موضوعات مختلف علوم اسلامی به زبان عربی معرفی شده است. در صفحه عنوان فهرست، خصوصیات طبع آن چنین درج شده: «مطبوعات مديرية الآثار العامة، بغداد، 1968م»، ولی ظاهراً تا کنون به چاپ نرسیده است. چنانکه در «المخطوطات الاسلامية في العالم» از این فهرست به عنوان «الاعمال غير المنشورة» یاد شده است.