شناسنامه کتابشناختی اثر
الفصول المهمة فی مبانی الاحكام الشرعية
al-fuṣūl-ul muhimma fī mabān-il aḥkām-iš šarʻīyya
پیوند کوتاه:
/w/49060
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #49060
پدیدآور / مؤلف:
تویسرکانی، علینقی بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 24، ص 82
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
اصول فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در قواعد اصول فقه با استدلال بسیار و رد و ایراد بر علماء اصول، در یک «مقدمه» و چند «مقصد» و یک «خاتمه» و هر کدام دارای مطالب و فصول، گزارش کرده است. کتاب تنها شامل مباحث الفاظ تا مبحث «نسخ» است و بسیار محققانه و به سبک قدیم نوشته شده و در آن آراء و اقوال گوناگون فقها و اصولیان و فلاسفه را از قدما تا متأخرین مانند میرزای قمی و حاجی کلباسی نقل کرده و از عبارت آخر نسخه معلوم میشود مؤلف قصد تکمیل کتاب را داشته است که میگوید: «و سیأتی تضعیفه ایضاً فی بحث الإجماع، إنشاءالله». از پارهای جاهای کتاب مستفاد میشود که نگارنده شاگرد حاجی محمد ابراهیم ابن حاج محمد حسن کلباسی (1180-1261ق) بوده، و لذا اقوال و نظریههای او را بسیار نقل کرده است. عناوین: المقدمة: فی رسم العلم و موضوعه و غايته و الحكم و ما يتعلق به؛ مقصد 1. مباحث الالفاظ؛ 2. الاوامر؛ 3. النواهی؛ 4. العموم و الخصوص؛ 5. المطلق و المقيد؛ 6. المجمل و المبين؛ 7. المنطوق و المفهوم؛ 8. النسخ.
آغاز اثر
« رب وفقنی و لاتکلنی إلى نفسی. بسم ... الحمدلله المتفرد بالقدم و الکمال، المتمجد بالجلال و الجمال، المنزه عن الأصول و الفصول، الذی دل علی ذاته بذاته، و عجزت عن کنه معرفته الحواس و العقول و نشکره علی ما هدانا إلى اصول الفروع و فروع الأصول، و أرشدنا إلى شرایع الأحکام بمتابعة الکتاب و سنة الرسول علیه و علی آله صلوة کثیرة مقترنة بالکرامة متلقية بالقبول. و بعد، فیقول العبد الفقیر إلى الله تعالى الغنی: علی نقی ابن حسین، التویسرکانی، غفرالله ذنوبهما و سترعیوبهما: إن هذه فصول فی مبانی الأحکام، حسب ما يقتضيه الأوقات و الأيام. أرجو من الله الحفظ و به الاعتصام. و سمیته بـ «الفصول المهمة»، و رتبته على مقدمة و مقاصد و خاتمة. المقدمة فی بیان رسم العلم و موضوعه ... »
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الفصول المهمة فی مبانی الاحكام الشرعية / اصول فقه / عربی
al-fuṣūl-ul muhimma fī mabān-il aḥkām-iš šarʻīyya
تویسرکانی، علینقی بن حسین، ق13 قمری
toyserkānī, ‘alī-naqī ebn-e ḥoseyn (- 19c)
در قواعد اصول فقه با استدلال بسیار و رد و ایراد بر علماء اصول، در یک «مقدمه» و چند «مقصد» و یک «خاتمه» و هر کدام دارای مطالب و فصول، گزارش کرده است. کتاب تنها شامل مباحث الفاظ تا مبحث «نسخ» است و بسیار محققانه و به سبک قدیم نوشته شده و در آن آراء و اقوال گوناگون فقها و اصولیان و فلاسفه را از قدما تا متأخرین مانند میرزای قمی و حاجی کلباسی نقل کرده و از عبارت آخر نسخه معلوم میشود مؤلف قصد تکمیل کتاب را داشته است که میگوید: «و سیأتی تضعیفه ایضاً فی بحث الإجماع، إنشاءالله». از پارهای جاهای کتاب مستفاد میشود که نگارنده شاگرد حاجی محمد ابراهیم ابن حاج محمد حسن کلباسی (1180-1261ق) بوده، و لذا اقوال و نظریههای او را بسیار نقل کرده است. عناوین: المقدمة: فی رسم العلم و موضوعه و غايته و الحكم و ما يتعلق به؛ مقصد 1. مباحث الالفاظ؛ 2. الاوامر؛ 3. النواهی؛ 4. العموم و الخصوص؛ 5. المطلق و المقيد؛ 6. المجمل و المبين؛ 7. المنطوق و المفهوم؛ 8. النسخ.
آغاز: رب وفقنی و لاتکلنی إلى نفسی. بسم ... الحمدلله المتفرد بالقدم و الکمال، المتمجد بالجلال و الجمال، المنزه عن الأصول و الفصول، الذی دل علی ذاته بذاته، و عجزت عن کنه معرفته الحواس و العقول و نشکره علی ما هدانا إلى اصول الفروع و فروع الأصول، و أرشدنا إلى شرایع الأحکام بمتابعة الکتاب و سنة الرسول علیه و علی آله صلوة کثیرة مقترنة بالکرامة متلقية بالقبول. و بعد، فیقول العبد الفقیر إلى الله تعالى الغنی: علی نقی ابن حسین، التویسرکانی، غفرالله ذنوبهما و سترعیوبهما: إن هذه فصول فی مبانی الأحکام، حسب ما يقتضيه الأوقات و الأيام. أرجو من الله الحفظ و به الاعتصام. و سمیته بـ «الفصول المهمة»، و رتبته على مقدمة و مقاصد و خاتمة. المقدمة فی بیان رسم العلم و موضوعه ...
نسخههای خطی این اثر
2 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
3931 | تویسرکانی، علینقی بن حسین (مؤلف) | بیتاریخ | - | 226 | شناسنامه ← |
| 2 |
کتابخانههای اصفهان
اصفهان
|
69 | تویسرکانی، علینقی بن حسین (مؤلف) | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 226 | شناسنامه ← |