الغناء و اللهو

● الغناء و اللهو / فقه / عربی al-ġinā’ wa-l lahw تهرانی نجفی، هادی بن محمد امین، - 1321 قمری tehrānī najafī, hādī ebn-e mohammad amīn (- 1903) در این رساله ابتدا غنا و الفاظی را که به نحوی با غنا مربوط می‌شود مانند سماع، تغرید، ترنیم و لحن و ... را با استفاده از اهل لغت کاربردهای گوناگون آنها را توضیح می‌دهد و سپس دلایل قائلین به حرمت غنا را نقل و به صورت دقیق نقد می‌کند و در نتیجه می‌گوید: «اذا عرفت هذا فنقول الغناء لدی و باعتقادی جائز خلافا لاكثر الاعيان و وفاقا لقاطع البرهان بای لحن من الالحان كان، سواء في ذلك الصوت المجرد و الكلام الباطل و المرثية و القرآن ...». این عبارات صراحت بر حلیت غنا دارد و لذا بعضی در مقام نقل آراء شیخ هادی نوشته‌اند: بر خلاف قول مشهور غنا را جایز می‌شمارد و فقط در صورتی آن را حرام می‌داند که همراه با فعل حرام دیگری باشد (نامه مفید، سال اول، ش 4، زمستان 74، ص 152) و سپس عبارات فوق را دلیل مدعای خود قرار داده‌اند. به نظر این نسبت نادرست است زیرا وی پس از تقویت کامل نظر فوق و سد ثغور آن دو باره از نظر خود برگشته و معتقد به حرمت ذاتی غنا شده و نوشته است: «فالتحقیق حرمة الغناء فى نفسه بالاخبار و الآيات و الاجماع. اما الاخبار فبمعونة فهم الاصحاب، و اما الآيات فبمعونة الاحبار، و اما الاجماع فلتصريح كل الفقهاء بحرمته فى نفسه الا قليل يصلح كلامه للتأویل» و سپس به تفصیل روایات داله بر حرمت غنا را نقل می‌کند. در این رساله ابیاتی از منظومه خود در غناء را بدون هیچ اشاره‌ای نقل کرده و به صورت مزجی برخی از آنها را شرح کرده است. در این رساله از میان رساله‌های غنا فقط مطالبی از ایقاظ النائمین نقل کرده است. آغاز: بسمله، الصوت قال الشيخ الرئيس «انه كيفية تحدث من تموج الهواء المتضغط بين قارع و مقروع» ... اقول بعون الله تعالى ان ما ذكره الامام مما لا يتفوه به احد من العوام بل لان المراد بادراك ماهية الصوت ... انجام: فانه لايكره الاكل قبيح و القبيح دعه لاهله فان لكل اهلا و رواه الشيخ الصدوق و الشيخ ... هذا ما ادى اليه النظر القاصر في مسئلة الغناء و انا العبد الجانى حسين السنقرى چاپ: در مجموعه میراث فقهی غنا و موسیقی جلد دوم، قم، مرکز تحقیق مدرسه ولی عصر، نشر مرصاد، 1376ش، با تصحیح یعقوبعلی برجی و غلامرضا نقی؛ با تحقیق منصوره اعتمادی در الرسائل الفقهية فى الغناء (تهران، دانشگاه تهران و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی: 1388)