الغناء

● الغناء = شرح حديث الترجيع / فقه / عربی al-ġinā' = š.-u ḥadīṯ-it tarjī‘ حر عاملی، محمد بن حسن، 1033 - 1104 قمری horr-e ‘āmelī, mohammad ebn-e ḥasan (1624 - 1693) تاریخ تألیف: شعبان 1073ق رساله‌ای است مشتمل بر دوازده «فصل» که به تفصیل مسأله غنا را بررسی نموده است با این عناوین: 1. عدم جواز الاستدلال بهذا الخبر و بیان ضعفه عند الاصولیین و الاخباریین معاً؛ 2. جواب الاعتراض برواية الكليني له فی کتابه و فی عدم استلزام ذلك للعمل به و فی وجه ایراده له؛ 3. ذکر بعض ما یعارض الحدیث المسئول عنه فی خصوص موضوعه و یوجب بطلان تخصيصه لأحاديث الغنا؛ 4. الکلام علی سند المعارض الخاص؛ 5. الکلام على متنه و ما يستفاد منه؛ 6. وجوه التأويل للحديث المسئول عنه؛ 7. ذكر بعض ما أشرنا اليه من أحاديث تحريم الغنا؛ 8. بعض ما يستفاد من أحاديث التحريم من المبالغة و التأكيد؛ 9. ذكر منشأ هذه الشبهة و طريق الاحتراز منها و من مثلها؛ 10. وجه نقل الاماميه عن العامة أحياناً و عدم جواز تعدى ذلك الوجه؛ 11. ذكر من قلده المايلون الى اباحة الغنا و ذكر بعض أحواله؛ 12. الاشارة الى بعض ما انتهت الحال بسبب تقليد أهل الضلال. وی به مناسبت در دو اثر دیگرش که هر دو بعد از این رساله تألیف شده یعنی «الاثنا عشرية فی الرد على الصوفية» (باب دهم آن) و «الفوائد الطوسية» (فائده 27 و 28) نیز درباره غناء بحث کرده و فائده 27 فوائد طوسیه چکیده همین رساله غناست ولی مطالبی که در باب دهم اثنا عشریه آورده، تفاوت‌هایی با مطالب این رساله دارد. در این رساله نامی از دیگر آثار خود نیاورده و تنها در اواخر آن به اثنا عشریه اشاره‌ای دارد. مطالب آن گرچه ناظر به مطالب فیض کاشانی و محقق سبزواری است و حتی عباراتی از رساله سبزواری را بدون ذکری از آن نقل می‌کند ولی تصریح به نام کسی ندارد. از مؤلفان رساله‌های غنائیه تنها دو نفر از این رساله مطالبی نقل کرده‌اند، یکی مرحوم تویسرکانی و دیگر به نقل از تویسرکانی عالم گمنام مرحوم انجدانی که با ذکر نام از این رساله مطالبی نقل کرده‌اند. شگفت این که هیچ یک از تراجم که به احوال حر عاملی پرداخته و حتی کتاب‌شناسی‌های مهم شیعه همچون الذریعه، کشف الحجب، كشف الاستار و مرآة الکتب نامی از این رساله نبرده‌اند و نسخه‌ای از آن معرفی نکرده‌اند. در فهرست آثار حر عاملی در روضات و الذریعه نیز چیزی نیافتم. آغاز: الحمدلله الذى ألهم العقول براهین ربوبیته و كلفها بتحصيل تفصيل صفاته و معرفته و اوجب على الجوارح القيام لوظائف عبادته و لم يدع لاحد حجة عليه بعد اظهار حجته ... و بعد فيقول ... هذا جواب ما سأل عنه بعض الاصحاب من شبهة غلبت على بعض اهل الزمان حتى بلغوا اقصی مآرب الشيطان فعدل جماعة منهم ... انجام: و ان مد الله فی الأجل ألفت فی ذلك ما يشفى العليل و يروى الغلیل و الله الهادى الى سواء السبيل و هو حسبنا و نعم الوكيل چاپ: در مجموعه میراث فقهی غنا و موسیقی جلد اول، قم، مرکز تحقیق مدرسه ولی عصر، نشر مرصاد، 1376ش، با تصحیح رضا مختاری. [دنا 802/7 (2 نسخه)]