نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

غاية المرام

ġāyat-ul marām
46 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/47406
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47406
تاریخ و سده تألیف: 1007 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 320 تا 324
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح مختصر النافع (š.-u muxtaṣar-in nāfi‘) نهاية المرام فی شرح مختصر شرائع الاسلام (nihāyat-ul marām fī š.-i muxtaṣar-i šarā’i‘-il islām) هداية الطالبين فی معرفة آثار المهتدين (hidāyat-uṭ ṭālibīn fī ma‘rifat-i ātār-il muhtadīn)
اثر مرتبط / وابسته به: المختصر النافع = النافع فی مختصر الشرایع؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602-676)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح استدلالی متوسطی است به عنوان «قوله» بر «المختصر النافع» محقق حلی. صاحب اعیان به نقل از «المقامع» درباره انگیزه تألیف چنین می‌نویسد: مقدس اردبیلی، اجزای شرح ارشاد خود «مجمع الفایده» را بین شاگردانش تقسیم کرد تا آنها را از سواد به بیاض برسانند کتاب نکاح تا آخر نذر سهم صاحب مدارک گردید و چون بسیار بدخط بود از کتابت آن بازماند پس از فوت استاد از او تقاضا شد تا اجزای ضایع شده را خود شرح کند او هم پذیرفت ولی جهت به جهت رعایت ادب از «شرح ارشاد» صرف‌نظر کرد و شرح مختصر نافع را برگزید. (غلامی مقدم) نام این شرح در کشف الحجب «نهایة المرام» و در الذریعه «غایة المرام» و در برخی از نسخه‌ها و مراجع مانند فوائد رضویه و امل الآمل به نام «شرح مختصر نافع» آمده است. صاحب الذریعه از نسخه‌ای در کتابخانه حاج سید نصرالله تقوی در تهران یاد کرده‌اند که نام کتاب در آن نسخه «هدایة الطالبین» ثبت شده است.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله رب العالمین حمداً کثیراً یلیق بجلاله و الصلوة علی سیدنا قوله کتاب النکاح قال الجوهری النکاح الوطی و قد یقال للعقد و ذکر بعض اهل اللغة ان النکاح ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
در 1413ق، توسط مؤسسه نشر اسلامی جامعه مدرسین قم
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 764/7-765 (45 نسخه) الذریعة 14/61 و 61/14 و 406/24 روضات الجنات: 602 ریحانة الادب 439/2 کشف الحجب 594

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● غاية المرام = شرح مختصر النافع = نهاية المرام فی شرح مختصر شرائع الاسلام = هداية الطالبين فی معرفة آثار المهتدين / فقه / عربی ġāyat-ul marām = š.-u muxtaṣar-in nāfi‘ = nihāyat-ul marām fī š.-i muxtaṣar-i šarā’i‘-il islām = hidāyat-uṭ ṭālibīn fī ma‘rifat-i ātār-il muhtadīn موسوی عاملی، محمد بن علی، 946 - 1009 قمری mūsavī ‘āmelī, mohammad ebn-e ‘alī (1540 - 1601) وابسته به: المختصر النافع = النافع فی مختصر الشرایع؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602-676) تاریخ تألیف: پنج‌شنبه 19 رجب 1007ق شرح استدلالی متوسطی است به عنوان «قوله» بر «المختصر النافع» محقق حلی. صاحب اعیان به نقل از «المقامع» درباره انگیزه تألیف چنین می‌نویسد: مقدس اردبیلی، اجزای شرح ارشاد خود «مجمع الفایده» را بین شاگردانش تقسیم کرد تا آنها را از سواد به بیاض برسانند کتاب نکاح تا آخر نذر سهم صاحب مدارک گردید و چون بسیار بدخط بود از کتابت آن بازماند پس از فوت استاد از او تقاضا شد تا اجزای ضایع شده را خود شرح کند او هم پذیرفت ولی جهت به جهت رعایت ادب از «شرح ارشاد» صرف‌نظر کرد و شرح مختصر نافع را برگزید. (غلامی مقدم) نام این شرح در کشف الحجب «نهایة المرام» و در الذریعه «غایة المرام» و در برخی از نسخه‌ها و مراجع مانند فوائد رضویه و امل الآمل به نام «شرح مختصر نافع» آمده است. صاحب الذریعه از نسخه‌ای در کتابخانه حاج سید نصرالله تقوی در تهران یاد کرده‌اند که نام کتاب در آن نسخه «هدایة الطالبین» ثبت شده است. آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین حمداً کثیراً یلیق بجلاله و الصلوة علی سیدنا قوله کتاب النکاح قال الجوهری النکاح الوطی و قد یقال للعقد و ذکر بعض اهل اللغة ان النکاح ... چاپ: در 1413ق، توسط مؤسسه نشر اسلامی جامعه مدرسین قم [دنا 764/7-765 (45 نسخه)؛ الذریعة 14/61 و 61/14 و 406/24؛ روضات الجنات: 602؛ ریحانة الادب 439/2؛ کشف الحجب 594]

نسخه‌های خطی این اثر

46 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
رضوی
مشهد
7586 محمد بن عون علی اوایل 1129ق نسخ 200 شناسنامه ←
32
رضوی
مشهد
839 نامشخص - - - شناسنامه ←
33
رضوی
مشهد
7586 محمد جعفر 1129ق نسخ 200 شناسنامه ←
34
رضوی
مشهد
20001 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 276 شناسنامه ←
35
مرکز احیاء
قم
622 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 255 شناسنامه ←
36
الهیات
تهران
54/2 بی‌کاتب قرن 11 و 12 نسخ 182 شناسنامه ←
37
مجلس
تهران
4641 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 307 شناسنامه ←
38
مرکز احیاء
قم
2203 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 458 شناسنامه ←
39
مرکز احیاء
قم
18 بی‌کاتب قرن 11، نزدیک عصر مؤلف و سطرهای آخر را سید محمد علی بن محمد هاشم موسوی روضاتی به تاریخ ذیقعده 1369 نوشته نسخ 222 شناسنامه ←
40
دانشگاه
تهران
6598 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 219 شناسنامه ←
41
گوهرشاد
مشهد
1496 بی‌کاتب اوایل قرن 11 نستعلیق 97 شناسنامه ←
42
فیضیه
قم
101 سید عبدالقادر بن سید احمد بن حسن رفاعی جمعه 24 ربیع الثانی 1091ق نسخ 151 شناسنامه ←
43
رضوی
مشهد
884 نامشخص - - - شناسنامه ←
44
رضوی
مشهد
20345 نورالدین محمد بن صنع الله قومشه پنج‌شنبه 6 شوال 1012ق، حسب امر میرسید اشرف نسخ 255 شناسنامه ←
45
علومی، شیخ علی
یزد
39 بی‌کاتب با تاریخ 1008ق - - شناسنامه ←
46
جلیلی
کرمانشاه
106 بی‌کاتب پنج‌شنبه 19 رجب 1007ق نسخ 215 شناسنامه ←