شناسنامه کتابشناختی اثر
غاية المرام
ġāyat-ul marām
46
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/47406
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47406
پدیدآور / مؤلف:
موسوی عاملی، محمد بن علی
تاریخ و سده تألیف:
1007 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 23، ص 320
تا 324
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
شرح مختصر النافع
(š.-u muxtaṣar-in nāfi‘)
نهاية المرام فی شرح مختصر شرائع الاسلام
(nihāyat-ul marām fī š.-i muxtaṣar-i šarā’i‘-il islām)
هداية الطالبين فی معرفة آثار المهتدين
(hidāyat-uṭ ṭālibīn fī ma‘rifat-i ātār-il muhtadīn)
اثر مرتبط / وابسته به:
المختصر النافع = النافع فی مختصر الشرایع؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602-676)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح استدلالی متوسطی است به عنوان «قوله» بر «المختصر النافع» محقق حلی. صاحب اعیان به نقل از «المقامع» درباره انگیزه تألیف چنین مینویسد: مقدس اردبیلی، اجزای شرح ارشاد خود «مجمع الفایده» را بین شاگردانش تقسیم کرد تا آنها را از سواد به بیاض برسانند کتاب نکاح تا آخر نذر سهم صاحب مدارک گردید و چون بسیار بدخط بود از کتابت آن بازماند پس از فوت استاد از او تقاضا شد تا اجزای ضایع شده را خود شرح کند او هم پذیرفت ولی جهت به جهت رعایت ادب از «شرح ارشاد» صرفنظر کرد و شرح مختصر نافع را برگزید. (غلامی مقدم)
نام این شرح در کشف الحجب «نهایة المرام» و در الذریعه «غایة المرام» و در برخی از نسخهها و مراجع مانند فوائد رضویه و امل الآمل به نام «شرح مختصر نافع» آمده است. صاحب الذریعه از نسخهای در کتابخانه حاج سید نصرالله تقوی در تهران یاد کردهاند که نام کتاب در آن نسخه «هدایة الطالبین» ثبت شده است.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله رب العالمین حمداً کثیراً یلیق بجلاله و الصلوة علی سیدنا قوله کتاب النکاح قال الجوهری النکاح الوطی و قد یقال للعقد و ذکر بعض اهل اللغة ان النکاح ... »
سوابق و چاپهای اثر
در 1413ق، توسط مؤسسه نشر اسلامی جامعه مدرسین قم
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 764/7-765 (45 نسخه)
الذریعة 14/61 و 61/14 و 406/24
روضات الجنات: 602
ریحانة الادب 439/2
کشف الحجب 594
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● غاية المرام = شرح مختصر النافع = نهاية المرام فی شرح مختصر شرائع الاسلام = هداية الطالبين فی معرفة آثار المهتدين / فقه / عربی
ġāyat-ul marām = š.-u muxtaṣar-in nāfi‘ = nihāyat-ul marām fī š.-i muxtaṣar-i šarā’i‘-il islām = hidāyat-uṭ ṭālibīn fī ma‘rifat-i ātār-il muhtadīn
موسوی عاملی، محمد بن علی، 946 - 1009 قمری
mūsavī ‘āmelī, mohammad ebn-e ‘alī (1540 - 1601)
وابسته به: المختصر النافع = النافع فی مختصر الشرایع؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602-676)
تاریخ تألیف: پنجشنبه 19 رجب 1007ق
شرح استدلالی متوسطی است به عنوان «قوله» بر «المختصر النافع» محقق حلی. صاحب اعیان به نقل از «المقامع» درباره انگیزه تألیف چنین مینویسد: مقدس اردبیلی، اجزای شرح ارشاد خود «مجمع الفایده» را بین شاگردانش تقسیم کرد تا آنها را از سواد به بیاض برسانند کتاب نکاح تا آخر نذر سهم صاحب مدارک گردید و چون بسیار بدخط بود از کتابت آن بازماند پس از فوت استاد از او تقاضا شد تا اجزای ضایع شده را خود شرح کند او هم پذیرفت ولی جهت به جهت رعایت ادب از «شرح ارشاد» صرفنظر کرد و شرح مختصر نافع را برگزید. (غلامی مقدم)
نام این شرح در کشف الحجب «نهایة المرام» و در الذریعه «غایة المرام» و در برخی از نسخهها و مراجع مانند فوائد رضویه و امل الآمل به نام «شرح مختصر نافع» آمده است. صاحب الذریعه از نسخهای در کتابخانه حاج سید نصرالله تقوی در تهران یاد کردهاند که نام کتاب در آن نسخه «هدایة الطالبین» ثبت شده است.
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین حمداً کثیراً یلیق بجلاله و الصلوة علی سیدنا قوله کتاب النکاح قال الجوهری النکاح الوطی و قد یقال للعقد و ذکر بعض اهل اللغة ان النکاح ...
چاپ: در 1413ق، توسط مؤسسه نشر اسلامی جامعه مدرسین قم
[دنا 764/7-765 (45 نسخه)؛ الذریعة 14/61 و 61/14 و 406/24؛ روضات الجنات: 602؛ ریحانة الادب 439/2؛ کشف الحجب 594]
نسخههای خطی این اثر
46 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
1331 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 585 | شناسنامه ← |
| 2 |
نبوی، سید محمد
دزفول
|
بدون شماره | بیکاتب | عصر مؤلف | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
وزیری
یزد
|
4192 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 4 |
علامه روضاتی (کتابخانه)
اصفهان
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
1471 | محمد بن الحسن بن زین الدین شهید ثانی | بیتاریخ | نسخ | 181 | شناسنامه ← |
| 6 |
امام صادق
قزوین
|
3/1370 | بیکاتب | 24 ربیع الاول 1282ق | نسخ | 214 | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
9249 | عبدالوهاب تربتی | 21 ذیحجه 1253ق | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 8 |
حوزه علمیه
آشتیان
|
32 بخش یکم | حسن بن علی حسین آشتیانی | 13 ذیحجه 1252ق | نسخ | 215 | شناسنامه ← |
| 9 |
مروی
تهران
|
211 | بیکاتب | 1226 و 1246ق | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
چهل ستون
تهران
|
144 | نصرالله بن ابی القاسم | 1244ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
874 | بیکاتب | پنجشنبه 19 رجب 1240ق | نسخ | 243 | شناسنامه ← |
| 12 |
دائرة المعارف
تهران
|
1075 | بیکاتب | 1240ق | نسخ | 227 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
9571 | محمد علی بن زین العابدین نجف آبادی | دوشنبه 15 رمضان 1238ق، به دستور شیخ محمد تقی | نسخ | 197 | شناسنامه ← |
| 14 |
گلپایگانی
قم
|
2584-14/34 | علی نقی بن بابین بهبهانی | پنجشنبه 7 محرم 1235ق | نسخ | 160 | شناسنامه ← |
| 15 |
رضوی
مشهد
|
252 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
8151 | بیکاتب | 11 جمادی الاول 1233ق | نستعلیق | 190 | شناسنامه ← |
| 17 |
وزیری
یزد
|
1691 | محمد علی بن ابراهیم بندر آبادی | 3 شعبان 1230ق | نسخ | 204 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
20324 | محمد قاسم بن سعید | سهشنبه 14 ذیحجه 1226ق | نسخ | 122 | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
5310 | محمد باقر بن محمد مفید نصرآبادی | ذیقعده 1221ق | نسخ | 237 | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
7256 | عبدالرحیم بیارجمندی | ربیع الاول 1208ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 21 |
مجلس
تهران
|
16261/1 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 45 | شناسنامه ← |
| 22 |
مجلس
تهران
|
4746 | محمد بن علی بن ابی الحسن حسینی | قرن 13 | نسخ | 213 | شناسنامه ← |
| 23 |
شاهچراغ
شیراز
|
554/3 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 46 | شناسنامه ← |
| 24 |
ملک
تهران
|
2897 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 237 | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
17859 | ابراهیم بن عیسی بن درویش درازی | 9 جمادی الثانی 1174ق | نسخ | 180 | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
17859 | ابراهیم بن عیسی بن درویش درازی | 9 جمادی الثانی 1174ق | نسخ | 180 | شناسنامه ← |
| 27 |
مرعشی
قم
|
546 | بیکاتب | با تاریخ 1155ق | نسخ | 196 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرعشی
قم
|
9737/1 | بیکاتب | ربیع الاول 1154ق | نسخ | 126 | شناسنامه ← |
| 29 |
مجلس
تهران
|
3370 | عبدالعلی بن احمد بن ابراهیم درازی | 1142ق | تحریری | 400 | شناسنامه ← |
| 30 |
الهیات
تهران
|
62 | ابن شمسا محمد تقی بهبهانی | 1138ق، برای آخوند ملاعبدالرحمن | نسخ | 197 | شناسنامه ← |