نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عيون المسائل و نتایج العلوم

‘uyūn-ul masā’il wa natāyij-ul ‘ulūm
49 نسخه ثبت‌شده از قرن 6 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/47306
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47306
پدیدآور / مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 258 تا 261
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

بیست و دو مسأله فلسفی است که فارابی در آنها بر پایه نظریات و آراء ارسطو با اختصار بحث کرده است و مشتمل بر مقدمه‌ای منطقی و مقداری از مباحث طبیعی و اکثر مباحث علم الهی است که در کمال اختصار و متانت لفظ و معنی تألیف شده است. عيون الانباء (2: 140) یکی از تصنیفات فارابی را به نام «کتاب عیون المسائل على راى ارسطوطالیس» ضبط کرده و آن را چنین توصیف نموده: «و هى مأته و ستون مسئلة جوابات لمسائل سئل عنها و هى ثلاث و عشرون مسئلة» توصیف مذکور می‌رساند که آن کتاب غیر از این رساله است و ما نسخه‌ای از آن نیافتیم. ولی این رساله که منسوب به ابو نصر فارابی است، در برخی نسخه‌ها به شیخ الرئیس و هم به ابوالبرکات بغدادی نسبت داده شده است.
آغاز اثر
« بسمله. العلم ينقسم الى تصور مطلق كما يتصور الشمس و القمر و العقل و النفس. و الى تصور مع تصديق كما يتحق كون السماوات كالاكر بعضها فی جوف بعض. »
انجام اثر
« لاجل اليسير من الشر الذى لابد منه كان الشر اكثر. تمت المقالة بحمدالله و حسن توفيقه، و الصلاة على محمد و آله. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار 414؛ در الثمرة المرضية در سال 1890م چاپ شده؛ در 1907م عبدالرحمن مکودی در المجموع للمعلم الثانی در قاهره چاپ کرده.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرست مصنفات ابن سینا ص 283 کتابشناسی توصیفی فارابی ص28 الذریعه 383/15 و 383: 5 معجم المطبوعات 1424/2-1325 دنا 737- 738

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● عيون المسائل و نتایج العلوم / فلسفه / عربی ‘uyūn-ul masā’il wa natāyij-ul ‘ulūm فارابی، محمد بن محمد، 260؟ - 339 قمری fārābī, mohammad ebn-e mohammad (875 - 951) بیست و دو مسأله فلسفی است که فارابی در آنها بر پایه نظریات و آراء ارسطو با اختصار بحث کرده است و مشتمل بر مقدمه‌ای منطقی و مقداری از مباحث طبیعی و اکثر مباحث علم الهی است که در کمال اختصار و متانت لفظ و معنی تألیف شده است. عيون الانباء (2: 140) یکی از تصنیفات فارابی را به نام «کتاب عیون المسائل على راى ارسطوطالیس» ضبط کرده و آن را چنین توصیف نموده: «و هى مأته و ستون مسئلة جوابات لمسائل سئل عنها و هى ثلاث و عشرون مسئلة» توصیف مذکور می‌رساند که آن کتاب غیر از این رساله است و ما نسخه‌ای از آن نیافتیم. ولی این رساله که منسوب به ابو نصر فارابی است، در برخی نسخه‌ها به شیخ الرئیس و هم به ابوالبرکات بغدادی نسبت داده شده است. آغاز: بسمله. العلم ينقسم الى تصور مطلق كما يتصور الشمس و القمر و العقل و النفس. و الى تصور مع تصديق كما يتحق كون السماوات كالاكر بعضها فی جوف بعض. انجام: لاجل اليسير من الشر الذى لابد منه كان الشر اكثر. تمت المقالة بحمدالله و حسن توفيقه، و الصلاة على محمد و آله. چاپ: مشار 414؛ در الثمرة المرضية در سال 1890م چاپ شده؛ در 1907م عبدالرحمن مکودی در المجموع للمعلم الثانی در قاهره چاپ کرده. [فهرست مصنفات ابن سینا ص 283؛ کتابشناسی توصیفی فارابی ص28؛ الذریعه 383/15 و 383: 5؛ معجم المطبوعات 1424/2-1325؛ دنا 737- 738]

نسخه‌های خطی این اثر

49 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
11422/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
15723/3 حیدر علی کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 4 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
5915/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
240/5 و 6927/2-عکس بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 4 شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
5939 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 6 شناسنامه ←
6
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
312/4ج بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
1918/11 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 8 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
1924/2 بی‌کاتب 1390ق شکسته نستعلیق 14 شناسنامه ←
9
دائرة المعارف
تهران
1792/6-عکسی بی‌کاتب دوشنبه 23 رجب 1317ق نسخ 12 شناسنامه ←
10
الهیات
تهران
601/11 بی‌کاتب 1309ق نسخ 3 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
807 بی‌کاتب محرم 1286ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
12
ادبیات
مشهد
37/3 فیاض سید عبدالباقی بن محمدتقی طباطبایی سه‌شنبه 21 شعبان 1279ق نسخ - شناسنامه ←
13
سپهسالار
تهران
2912/72 بی‌کاتب 1266ق - 2 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
3445/9 مهر علی تبریزی شعبان 1251ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
48/8 معزی بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 7 شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
4353/5 محمد مهدی بن علینقی حسینی قمی مشهور به توحید 1084-1107ق - 2 شناسنامه ←
17
ملک
تهران
4693/5 بی‌کاتب قرن 12 شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
9309/3 بی‌کاتب 10 شوال 1092ق نسخ 6 شناسنامه ←
19
هاشمی، نورالدین (خاندان)
شیراز
17/6 بی‌کاتب 1083ق - - شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
ض15088 محمد مؤمن 1078ق نستعلیق - شناسنامه ←
21
ملی
تهران
1382/11 بی‌کاتب 1072ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
22
مرعشی
قم
286/89 شاه مراد بن نقدعلی فراهانی ورامینی 1072ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
23
تربیت
تبریز
89/6 بی‌کاتب 1069ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
24
مجلس
تهران
634/5 بی‌کاتب 1043ق نستعلیق - شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
7410/11 نصیری 1043ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
26
مرعشی
قم
6525/12 محمد تبریزی معروف به برهان المنجمین 1042ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
27
دانشگاه
تهران
1046/5 محمد شریف بن محمد قائمی رجب 1040ق شکسته، تعلیق 3 شناسنامه ←
28
مرعشی
قم
607/2 محمد بن جلال الدین محمد مؤمن 1033ق نسخ 14 شناسنامه ←
29
دانشگاه
تهران
10266/6 بی‌کاتب 1032ق شکسته نستعلیق 12 شناسنامه ←
30
سپهسالار
تهران
8371/14 عبدالقادر اردوبادی 1026ق - 6 شناسنامه ←