نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عین الحیات

‘ayn-ol hayāt
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/47206
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47206
تاریخ و سده تألیف: 1073 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 169 تا 183
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر (š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند.
آغاز اثر
« لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده »
انجام اثر
« امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تلخیص عین الحياة
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 370/15 شماره 2334 نسخه‌های منزوی 1649/2 کتابشناسی مجلسی ص271 فهرستواره منزوی 530/6 فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81 دنا 701/7- 707 (221 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● عین الحیات = شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر / شرح حدیث، اخلاق / فارسی ‘ayn-ol hayāt = š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) تاریخ تألیف: جمادی الثانی 1073ق شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند. آغاز: لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده انجام: امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند چاپ: مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص [الذریعة 370/15 شماره 2334؛ نسخه‌های منزوی 1649/2؛ کتابشناسی مجلسی ص271؛ فهرستواره منزوی 530/6؛ فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81؛ دنا 701/7- 707 (221 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تلخیص عین الحياة

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
181
رضوی
مشهد
12374 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 276 شناسنامه ←
182
رضوی
مشهد
18161 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 346 شناسنامه ←
183
رضوی
مشهد
26633 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 294 شناسنامه ←
184
رضوی
مشهد
25966 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 320 شناسنامه ←
185
رضوی
مشهد
22719 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
186
رضوی
مشهد
18142 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 334 شناسنامه ←
187
رضوی
مشهد
25918 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 278 شناسنامه ←
188
رضوی
مشهد
26827 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 377 شناسنامه ←
189
رضوی
مشهد
20091 احمد بن اسماعیل ملایری قرن 12 نستعلیق 328 شناسنامه ←
190
مجلس
تهران
8912/3 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 39 شناسنامه ←
191
دائرة المعارف
تهران
1815 بی‌کاتب قرن 11-12 نسخ 359 شناسنامه ←
192
امام صادق
قزوین
1375 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 250 شناسنامه ←
193
صد و بیست و پنج نسخه
سبزوار
13 بی‌کاتب اواخر قرن 12 نستعلیق، نسخ 400 شناسنامه ←
194
مجلس
تهران
467 کر بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 263 شناسنامه ←
195
رضوی
مشهد
28339 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 424 شناسنامه ←
196
مرکز احیاء
قم
1742 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 353 شناسنامه ←
197
وزیری
یزد
1524 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 333 شناسنامه ←
198
وزیری
یزد
1516 بی‌کاتب قرن 12 - 262 شناسنامه ←
199
وزیری
یزد
1496 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 130 شناسنامه ←
200
وزیری
یزد
1554 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 236 شناسنامه ←
201
وزیری
یزد
1552 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 398 شناسنامه ←
202
رضوی
مشهد
14921 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 324 شناسنامه ←
203
رضوی
مشهد
17661 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 217 شناسنامه ←
204
رضوی
مشهد
16458 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نسخ 430 شناسنامه ←
205
رضوی
مشهد
16496 بی‌کاتب اول قرن 12 نسخ 471 شناسنامه ←
206
رضوی
مشهد
11182 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 398 شناسنامه ←
207
گلپایگانی
قم
4756-24/56 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 223 شناسنامه ←
208
گلپایگانی
قم
4771-24/71 بی‌کاتب قرن 12 - 533 شناسنامه ←
209
گلپایگانی
قم
4495-23/15 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 326 شناسنامه ←
210
طبسی
قم
185 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 153 شناسنامه ←