العوامل فی النحو

● العوامل فی النحو = عوامل ملامحسن / نحو / عربی al-‘awāmil fi-n naḥw = ‘awāmil-i mu‘lāmuḥsin قزوینی، محسن بن محمد طاهر، - 1150 قمری qazvīnī, mohsen ebn-e mohammad ṭāher (- 1738) از ملا محسن فیض کاشانی [که ظاهراً نسبت آن به فیض خطاست] یا ملا محسن بن محمد طاهر قزوینی معروف به ملا محسن نحوی شاگرد قوام الدین سیفی قزوینی که «رمع الخط» او را شرح کرده و «تقویم الخط» نامیده است (الذریعة 398/4). مؤلف جد خاندان نحوی در قزوین است و شاگرد سیفی قزوینی است و منظومه‌های کلاسیک این استاد را شرح کرده است. عواملی که در آخر کلمات اثر اعرابی می‌گذارند، در این رساله مختصر به بیست نوع تقسیم شده، عوامل سماعی سیزده نوع و قیاسی هفت نوع. این رساله به روشی آسان برای مبتدیان تألیف شده است. آغاز: احمدک یا من يرفع صالح العمل و اصلی علی نبیک و آله المبنى لهم كرامة المحل و بعد النحو علم يعرف بها احوال اواخر الكلمات اعراباً و بناء. الكلمة اسم و ... انجام: هذا بحسبك و بحسبك هذا و الحمدلله خلاصة ما اردناه و هی خير مما يدخرون ليوم لاينفع مال و لابنون و لمثل هذا فليعمل العاملون. چاپ: مشار عربی، صص 246 و 641؛ مکرر در جامع المقدمات چاپ شده است؛ ایران، سنگی، 1312ق؛ وزیری، 13ص (جامع المقدمات: صص 55-67)؛ دارالسلطنه تبریز، محرم 1313، 14ص (جامع المقدمات: صص 136-149)؛ 1319ق [دنا 658/7- 664 (209 نسخه)؛ الذريعة 359/15؛ أعيان الشيعة 46/9 و 56/9؛ ريحانة الأدب 454/4؛ معجم المؤلفين 186/8] شرح و حواشی: 1- شرح عوامل ملامحسن؛ حسینی استرآبادی، زین العابدین بن حمزه (10-) 2- شرح شواهد عوامل ملامحسن؛ اردبیلی، نظام الدین بن احمد (-12) 3- شرح عوامل ملامحسن؛ محمد کاظم (-12) 4- شرح عوامل ملامحسن؛ طالقانی، جعفر بن محمد (-12) 5- شرح عوامل ملامحسن = تبصره یوسفیه؛ طالقانی، جعفر بن محمد (-12) 6- الفوائد السنیة فی شرح العوامل المحسنیة؛ حسینی شوشتری، عبدالکریم بن محمد هادی (-12) 7- شرح عوامل ملامحسن؛ گیلانی، نظر علی بن محسن (-1217) 8- الجواهر السنیة فی شرح العوامل لملا محسن؛ آرانی کاشانی، محمد علی بن محمد حسن (1177-1244) 9- شرح عوامل ملامحسن؛ حسینی، زین العابدین بن محمد باقر (-13) 10- الروضة المرضية فی شرح العوامل القياسية؛ حسینی تنکابنی، محمد صادق بن محمد هادی (-13) 11- شرح عوامل ملامحسن؛ لویمی، عبدالمحسن بن محمد (-13) 12- شرح عوامل ملامحسن؛ مازندرانی، یحیی بن محمد علی (-13) 13- شرح عوامل ملامحسن؛ نراقی، علی بن ابی القاسم (-13) 14- شرح شواهد عوامل ملامحسن؛ عبدالرزاق بن شیخ داود (-13) 15- شرح عوامل ملامحسن؛ تنکابنی، محمد بن سلیمان (1234-1302) 16- عوامل ملامحسن (ترجمه و شرح)؛ سپهر، ساره خاتون بنت عباسقلی خان (-1334) 17- عوامل ملامحسن (ترجمه)؛ سپهر کاشانی، عباسقلی بن محمد تقی (1268-1342) 18- شرح عوامل ملامحسن؛ مدرس افغانی، محمد علی (1284-1365) 19- عوامل ملامحسن (ترجمه و شرح)؛ طالقانی، عبدالحسین (-14) 20- شرح عوامل ملامحسن؛ کرمانشاهی، محمد کریم بن علی اکبر (-14) 21- رضوان المتعلمین؛ کازرونی، محمد تقی بن محمد شفیع (1305-14) 22- شرح عوامل ملامحسن؛ بهبهانی ارگانی، محمود بن احمد (-15) 23- شرح ابیات شرح عوامل ملا محسن «ثماناً بعد ما جاوزت الاثنین ...»؛ محمد باقر بن محمد تقی 24- شرح العوامل المائة؛ عبدالغافر بن امیرالحاج 25- شرح عوامل ملامحسن؛ ساوجی، محمد علی بن محمد رحیم 26- شرح «ثماناً بعد ما جاوزت الاثنین»؛ شکرکوهی، ملک محمد بن ابراهیم 27- شرح عوامل ملامحسن؛ دینائی نوری، صادق 28- شرح شواهد عوامل ملامحسن؛ مازندرانی، حسین 29- سراج الظالمین؛ حر قزوینی، احمد بن علی 30- ترکیب عوامل ملامحسن 31- حاشیة العوامل لملا محسن 32- شرح العوامل المائة (2 عنوان) 33- شرح شواهد عوامل ملامحسن (3 عنوان) 34- شرح عوامل ملامحسن (11 عنوان) 35- شرح و ترکیب عوامل ملامحسن 36- عوامل (ترجمه) 37- العوامل فی النحو (ترجمه) 38- عوامل ملامحسن (ترجمه و شرح)