علاج الاطفال

● علاج الاطفال / طب / عربی ‘ilāj-ul aṭfāl طبری، احمد بن محمد، - 366 ؟ قمری tabarī, aḥmad ebn-e mohammad (- 977) رساله‌ای است در طب کودکان که در شصت «باب» (برخی 57 باب) نگاشته شده: فی الجرب المعروف بالحرقة و تسمیه العامة الشیرینک و السعفة و الشهدة؛ - فی العلة التى تعرف بروس الابر؛ - فی العلة التى تعرف بالفحر (كذا)؛ - فی العلة التى تعرف بالشباح؛ - فی حک المنخرین؛ - فی حک الاذنین و خروج المدة و الصدید و القرحة و الناصور؛ - فی الصرع؛ - فی العلة التى تعرف بالاصطکاک؛ - فی الاسترخاء؛ - فی الکزاز؛ - فی الغدد فی الانف؛ - فی انتفاخ الانف؛ - فی تقبیض الانف؛ - فی الرمد؛ - فی العلة التى تعرف بالوردینج فی الاماق؛ - فی العلة التى تعرف بالرماد؛ - فی السلاق؛ - فی تباثر الاشفار؛ - فی الغموض؛ - فی حول العین بعد ان لم یکن؛ - فی انطباق الاجفان؛ - فی البکاء الدائم؛ - فی عض اللسان؛ - فی جفاف اللسان و العطاش؛ - فی العلة التى تعرف بالضفادع؛ - فی انواع القلاع؛ - فی الخرخرة؛ - فی انطباق المری؛ - فی يقوح رقبة الطفل؛ - فی العطاس الکثیر مع دمعه لاینقطع؛ - فی سوء مزاج الحار و البارد فی المعدة؛ - فی الاورام التى تحدث فی المعدة؛ - فی السرطان فی المعدة؛ - فی سوء الاستمرار؛ - فی نشیط اللبن فی المعدة حتى یمنعه من الهضم؛ - فی تغیر اللبن فی المعدة؛ - فی القراقر و الریاح فی المعدة؛ - فی انواع القیام و علاجاتها و قیام الدم مع الخراطة؛ - فی الامتناع من شرب اللبن؛ - فی اللون؛ - فی السعال؛ - فی نفث الدم و الرعاف؛ - فی الحصبة و الجدری؛ - فی التوابى؛ - فی بعض اصول افمادهم (كذا)؛ - فی البرص الذى یعرض وقت الرضاع؛ - فی اعتقال طبیعة الطفل؛ - فی الدیدان الصغار و الکبار؛ - فی خروج المقعدة؛ - فی تورم احد الخصیتین و التشنج فیها؛ - فی رجوع القضیب حتى یصغر بعد ان کان کبیرا؛ - فی الحالة الشبیهة بالحین (كذا)؛ - فی بول الرمل و تولد الحصاة؛ - فی بول الدم؛ - فی خروج شیء شبیه بالمنی؛ - فی تورم الانثیین؛ - فی وجع المفاصل؛ - فی الحمیات؛ - فی آداب المرضعة و تدبیرها؛ - فی حمله من تدبیر الطفل حین یولد. مؤلف در ری بوده و درمان پزشکان آنجا را نمی‌پسندیده و می‌گوید که از معاصران احمد بن نصر کتابی به نام «ریاضة المعالجه» دارد و در آن سخنانی در درمان کودکان آورده ولی احتیاط را از دست داده است و استادان عراق هم در این باره خبط و خطا می‌کنند و سخنان پیشینیان نیز قانع کننده نیست و مترجمان هم اندک سخن گفته‌اند و من از بیماری‌های سر آغاز می‌کنم سپس معده و سپس از حال قیام سخن می‌دارم. آغاز: بسمله. الحمد لله خالق الافلاک ... سالتنى اسعدک الله بطاعته ... ان اصف لک شیئا فی علاج الاطفال و هذا من لم یتکلم احد من الاوائل کلاما شافیا ... اما اطباء زماننا فقد صنف احمد بن نصر کتابا سماه رياضة المعالجة ... انجام: كما يفعل أهل خوارزم و الكاشغر و كما يفعل نساء الديلم و الجبل ... و اعدنا هذا الكلام فى هذا الموضوع للتاكيد، فإما إذا كبر ... ، فقد وصفنا تدبيره فى المقالة الاولى فى السياسة الخاصة فيجب ان ينظر المتعلم فيه، تمت [دنا 566/7 (7 نسخه)؛ هدية العارفين 66/1؛ الذريعة 196/21 و 237/16 و 141/18؛ مجلة معهد المخطوطات 313/5؛ سنا190/1؛ تاریخ نگارشهای عربی (سزگین) 435/3؛ ریحانة الادب: 59/7]