نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عقیلة اتراب القصائد فی اسنی المقاصد

‘aqīlat-u atrāb-il qaṣā’d fī asna-l maqāṣid
38 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/46179
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #46179
پدیدآور / مؤلف: شاطبی، قاسم بن فیره
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 22، ص 793 تا 796
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: تجوید
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شاطبیه رائیة (šāṭibīyyat-u rā’īya)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

منظومه‌ای است رائیه در 298 بیت در کیفیت نوشتن بعضی از کلمات قرآن کریم و خواندن آنها و در کجا باید وصل، یا قطع در کلام نمود. در اصل نظم کتاب «المقنع فی رسم المصحف» ابو عمرو دانی (- 444ق) می‌باشد، که به جهت شهرت و اقبال قاریان، شروح بسیاری به فارسی و عربی بر آن نگاشته‌اند. ابواب مندرج در منظومه عبارت است از: باب الحذف و الاثبات و غیرهما مرتبا علی السور من سوره البقره الى سوره الناس، باب الحذف فی کلمات تحمل علیها اشباهها، باب من ازیاده، باب حذف الیاء و ثبوتها، باب ما زیدت فیه الیاء، باب حرف الواو و زیادتها، باب حروف من الهمزء وقعت فی الرسم على غیر القیاس، باب رسم الالف و الواو، باب رسم ثبات الیاء و الواو، باب حذف احدى اللامین، باب المقطوع و الموصول، باب ان لا و انما، باب ام من، باب قطع عن من و وصل الن، باب قطع من ما و نحو من مال و وصل ممن و هم، باب عن ما وفا لم و اما، باب فی ما و ان ما، باب ان ما و لیس ما و بئس ما، باب کل ما، باب قطع حيث ما و وصل اثیما، باب لکیلا، باب یوم هم و یکان، باب مال، باب و لات، باب هاء التانيث التي يكتب ياء، باب المضافات الى الاسماء الظاهر و المفرد، باب المفردات و المضافات المختلف فی جمعها.
آغاز اثر
« الحمدلله موصولا كما امرا ×× مباركا طيبا يستنزل الدرا »
انجام اثر
« تضاحک الزهر المسرورا اسرتها ×× معرفا عرفها الاصال و البكرا »
سوابق و چاپ‌های اثر
مصر، سنگی، بدون تاریخ، خشتی، 17ص (صص 82-98)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
الوسیلة فی کشف العقیلة سخاوی، علی بن محمد (558-643) شرح عقیلة أتراب القصائد فی أسنى المقاصد فی القرائة؛ ابوشامه، عبدالرحمن بن اسماعیل (599-665) الدرة الصقيلة فی شرح ابیات العقیلة؛ لبیب مغربی، ابوبکر ابویحیی (7-) جميلة ارباب المراصد؛ جعبرى، ابراهیم بن عمر ( 640-732) تلخیص الفوائد و تقریب المباعد فی شرح عقیلة اتراب القصائد؛ ابن قاصح، علی بن عثمان (716-801) عقد الفوائد فی شرح عقیلة اتراب القصائد؛ مقری، حسین بن عثمان (9-) کشف العقیلة = شرح قصيدة عقيلة اتراب شرح عقیلة اتراب القصائد فی اسنی المقاصد عقیلة اتراب القصائد فی اسنی المقاصد (ترجمه و شرح) شرح عقیلة اتراب القصائد فی اسنى المقاصد
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
تلخيص الفوائد و تقريب المتباعد: چاپ مصر سال 1368ق کشف الظنون 1159/2 معجم مصنفات القرآن الكريم 107/4 هدية العارفين 828/1 معجم المطبوعات 1092/1 الاوقاف العامة بغداد 32/1 و 157/3 دنا 559/7-561 <!-- page: 794 --> [38 نسخه

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● عقیلة اتراب القصائد فی اسنی المقاصد = شاطبیه رائیة / تجوید / عربی ‘aqīlat-u atrāb-il qaṣā’d fī asna-l maqāṣid = šāṭibīyyat-u rā’īya شاطبی، قاسم بن فیره، 538 - 590 قمری šātebī, qāsem ebn-e fīre (1144 - 1195) منظومه‌ای است رائیه در 298 بیت در کیفیت نوشتن بعضی از کلمات قرآن کریم و خواندن آنها و در کجا باید وصل، یا قطع در کلام نمود. در اصل نظم کتاب «المقنع فی رسم المصحف» ابو عمرو دانی (- 444ق) می‌باشد، که به جهت شهرت و اقبال قاریان، شروح بسیاری به فارسی و عربی بر آن نگاشته‌اند. ابواب مندرج در منظومه عبارت است از: باب الحذف و الاثبات و غیرهما مرتبا علی السور من سوره البقره الى سوره الناس، باب الحذف فی کلمات تحمل علیها اشباهها، باب من ازیاده، باب حذف الیاء و ثبوتها، باب ما زیدت فیه الیاء، باب حرف الواو و زیادتها، باب حروف من الهمزء وقعت فی الرسم على غیر القیاس، باب رسم الالف و الواو، باب رسم ثبات الیاء و الواو، باب حذف احدى اللامین، باب المقطوع و الموصول، باب ان لا و انما، باب ام من، باب قطع عن من و وصل الن، باب قطع من ما و نحو من مال و وصل ممن و هم، باب عن ما وفا لم و اما، باب فی ما و ان ما، باب ان ما و لیس ما و بئس ما، باب کل ما، باب قطع حيث ما و وصل اثیما، باب لکیلا، باب یوم هم و یکان، باب مال، باب و لات، باب هاء التانيث التي يكتب ياء، باب المضافات الى الاسماء الظاهر و المفرد، باب المفردات و المضافات المختلف فی جمعها. آغاز: الحمدلله موصولا كما امرا ×× مباركا طيبا يستنزل الدرا انجام: تضاحک الزهر المسرورا اسرتها ×× معرفا عرفها الاصال و البكرا چاپ: مصر، سنگی، بدون تاریخ، خشتی، 17ص (صص 82-98) [تلخيص الفوائد و تقريب المتباعد: چاپ مصر سال 1368ق؛ کشف الظنون 1159/2؛ معجم مصنفات القرآن الكريم 107/4؛ هدية العارفين 828/1؛ معجم المطبوعات 1092/1؛ الاوقاف العامة بغداد 32/1 و 157/3؛ دنا 559/7-561 [38 نسخه] شرح و حواشی: 1- الوسیلة فی کشف العقیلة سخاوی، علی بن محمد (558-643) 2- شرح عقیلة أتراب القصائد فی أسنى المقاصد فی القرائة؛ ابوشامه، عبدالرحمن بن اسماعیل (599-665) 3- الدرة الصقيلة فی شرح ابیات العقیلة؛ لبیب مغربی، ابوبکر ابویحیی (7-) 4- جميلة ارباب المراصد؛ جعبرى، ابراهیم بن عمر ( 640-732) 5- تلخیص الفوائد و تقریب المباعد فی شرح عقیلة اتراب القصائد؛ ابن قاصح، علی بن عثمان (716-801) 6- عقد الفوائد فی شرح عقیلة اتراب القصائد؛ مقری، حسین بن عثمان (9-) 7- کشف العقیلة = شرح قصيدة عقيلة اتراب 8- شرح عقیلة اتراب القصائد فی اسنی المقاصد 9- عقیلة اتراب القصائد فی اسنی المقاصد (ترجمه و شرح) 10- شرح عقیلة اتراب القصائد فی اسنى المقاصد

نسخه‌های خطی این اثر

38 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
6209/4 شمس الدین محمد بن محمد بن ابی بکر بن ابراهیم بن یعقوب رمضان 708ق نسخ 18 شناسنامه ←
2
فاضل خوانساری
خوانسار
207/2 محمد بن ابراهیم بن علی معروف به ابن الباری 9 رمضان 741ق نسخ 25 شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
717/2 نامشخص - - - شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
3938/3 بی‌کاتب جمادی الثانی 756ق نسخ 4 شناسنامه ←
5
ملک
تهران
303/5 محمد بن محمود نصیر طوسی یک‌شنبه 14 ربیع الثانی 772ق نسخ - شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
12690/1 بی‌کاتب دوشنبه 26 ربیع الاول 776ق نسخ 18 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
290/2 بی‌کاتب با تاریخ 779ق نسخ 22 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
13881/1 محمد بن احمد المالکی مذهبا الرشیقی نسا پنج‌شنبه 12 رجب 792ق نسخ 17 شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
4054/4 بی‌کاتب محتملاً قرن 9 نسخ 9 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
10873 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 16 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
22223 احمد بن جلال بن ابراهیم بن علا بن عمر 6 شوال 891ق نسخ 19 شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
3056 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 34 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
18672/2 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 254 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
4463/2 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 23 شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
3055 صالح انحمیدایی یک‌شنبه 13 صفر 914ق نسخ 17 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
1058/1-طباطبائی بی‌کاتب 996ق نسخ 19 شناسنامه ←
17
ملک
تهران
410/3 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 25 شناسنامه ←
18
نوربخش
تهران
751/2 حافظ سید امان الله پسر سید فتح الدین 1019ق نسخ 20 شناسنامه ←
19
حقوق
تهران
204/1 - ج بی‌کاتب 1058ق نسخ 13 شناسنامه ←
20
سید کشفی
اصفهان
بدون شماره بی‌کاتب دوشنبه 20 محرم 1081ق - - شناسنامه ←
21
گوهرشاد
مشهد
1630/2 میرزا محمد بن محمد صالح کاشانی 1086ق نسخ 21 شناسنامه ←
22
دانشگاه
اصفهان
483/1 بی‌کاتب پنج‌شنبه 27 ربیع الاول 1092ق نسخ 41 شناسنامه ←
23
الهیات
تهران
400/2 بی‌کاتب 1097ق نسخ 34 شناسنامه ←
24
سپهسالار
تهران
5243/2 محمد بن ابی الوفاء شنوانی پنج‌شنبه 28 ربیع الثانی 1106ق نسخ 10 شناسنامه ←
25
امام صادق
چالوس
556/1 بی‌کاتب 1110ق نسخ 18 شناسنامه ←
26
مدرسه معمارباشی
تهران
72/2 بی‌کاتب جمعه ربیع الاول 1119ق نسخ 11 شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
24681 عبدالنبی کشمیری 22 ربیع الثانی 1175ق نستعلیق 23 شناسنامه ←
28
دائرة المعارف
تهران
1972/2-عکسی حیدر بن حسین موسوی پنج‌شنبه جمادی الاول 1202ق ثلث 19 شناسنامه ←
29
اعظم قم
قم
1880/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 11 شناسنامه ←
30
دانشگاه بوعلی
همدان
294 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 42 شناسنامه ←