عقود اللآل فی الموشحات و الأزجال

● عقود اللآل فی الموشحات و الأزجال / ادبیات / عربی ‘uqūd-ul la’āl fī-l muwaššaḥāt wa-l azjāl نواجی، محمد بن حسن، 788؟ - 859 قمری navājī, mohammad ebn-e hasan (1387 - 1455) کتاب درباره موشحات و ازجال اندلس است. موشحه و زجل انواعی از شعر عربی است که از قرن چهارم هجری در میان شعرای اندلسی رواج یافته و در قرن‌های بعد، در کشورهای عربی دیگر همچون شام و مصر رایج شده است. در این باره کتاب‌ها و مقالات فراوانی نگاشته شده است. عقود اللآل شامل 87 «موشحه» و 31 «زجل» است که نواجی آنها را از سروده‌های وشاحین و زجالین اندلس و مصر و شام برگزیده است. کتاب شامل دو «باب» است: 1. الموشحات؛ 2. الأزجال و البلقيات. اسامی وشاحین دارای موشحه در این کتاب: 1. شهاب الدین عزازی، سه موشحه؛ 2. صلاح الدین صفدی، ده موشحه؛ 3. مجدالدین ابن مکانس، چهار موشحه؛ 4. ابراهیم بن سهل اشبیلی، چهار موشحه؛ 5. ابن نباته مصری، نه موشحه؛ 6. ابن زهر حفید، دو موشحه؛ 7. مهدی غریانی، یک موشحه؛ 8. ابن زقاق اندلسی، یک موشحه؛ 9. محمد شنوانی، یک موشحه؛ 10. شهاب الدین موصلی، دو موشحه؛ 11. تقی الدین سروجی، سه موشحه؛ 12. ابن غرله، یک موشحه؛ 13. ابن سناء الملک، ده موشحه؛ 14. ابن حبیب حلبی، هشت موشحه؛ 15. صفی الدین حلی، پنج موشحه؛ 16. تاج الدین ابن حنا، یک موشحه؛ 17. شمس الدین دهان، یک موشحه؛ 18. صدرالدین ابن وکیل، چهار موشحه؛ 19. جمال الدین یوسف صوفی، یک موشحه؛ 20. مظفر عیلانی، یک موشحه؛ 21. ابن حجه حموی، دو موشحه؛ 22. یحیی ابن عطار، چهار موشحه؛ 23. سراج الدین محار، دو موشحه؛ 24. شمس الدین ابن صائغ، یک موشحه؛ 25. شمس الدین واسطی، سه موشحه؛ 26. زین الدین ابن خراط، یک موشحه؛ 27. لسان الدین ابن خطیب، یک موشحه؛ 28. ابن لسان الدین ابن خطیب، یک موشحه. اسامی زجالین: 1. ابن نبیه مصری، یک زجل؛ 2. فخرالدین ابن مکانس، یک زجل؛ 3. ابن مقاتل حموی، هفت زجل؛ 4. ادیب ذهبی، یک زجل؛ 5. شمس الدین نواجی، یک زجل؛ 6. ابن حجه حموی، سه زجل؛ 7. ابن قزمان، دو زجل؛ 8. زین الدین ابن خراط، یک زجل؛ 9. اسکاف، یک زجل؛ 10. ابراهیم معمار، یک زجل؛ 11. ابن أبیک دمشقی، یک زجل؛ 12. غباری قیم، یک زجل؛ 13. شهاب الدی حجازی، یک زجل؛ 14. شهاب الدین ابن والی، سه زجل؛ 15. علی ادیب بخار، یک زجل؛ 16. نورالدین کنانی، یک زجل؛ 17. لبعضهم (؟) چهار زجل. تنها نسخه باقی مانده از عقود اللآل در کتابخانه اسکوریال اسپانیا، به شماره 434 نگهداری می‌شود و عبداللطیف شهابی در سال 1982 میلادی، این کتاب را از روی نسخه مذکور تصحیح کرده و دارالرشید للنشر در بغداد آن را به چاپ رسانده است. (حافظیان) [الأعلام، زرکلی: 88/6؛ ایضاح المکنون: 114/2؛ ریحانة الادب: 328/4؛ الضوء اللامع لأهل القرن التاسع: 229-232؛ لغت‌نامه دهخدا: ماده «نواخی»؛ معجم المؤلفین: 203/9؛ معجم المطبوعات، سرکیس: 1872/2؛ هدیة العارفین: 200/2 و 201؛ فهرست نسخه‌های خطی عربی اسکوریال، هارت ویگ درنبورگ: 286/1]