العقود فی علم النحو

● العقود فی علم النحو = قصيدة العقود / نحو / عربی al-‘uqūd fī ‘ilm-in naḥw = qaṣīdat-ul ‘uqūd قصیده لامیه‌ای است در نحو، و نام آن در صدر و ذیل نسخه «العقود» یاد شده است. از بررسی در مضمون و محتوای منظومه به دست می‌آید که این قصیده در تکمیل منظومه العقود سروده شده، و دور نیست از سراینده قصیده العقود باشد. البته در آغاز کتاب عبارت «کتاب العقود و هو قصیده منظومة فی علم النحو من مقاله» ظاهرش آن است که ناظم این قصیده، مؤلف همان رساله سابق مجموعه حاضر (یعنی «العوامل المأة فی النحو») باشد که در احتمالی ضعیف عبدالقادر جرجانی است. ولی این احتمال بعید است چون در تألیفات جرجانی چنین نسبتی را نیافتیم، بلکه جای نام مؤلف رساله پیشین در جنگ خالی مانده است. شاید «من مقاله» با در نظر نگرفتن چند رساله اخیر و کوتاه، اشاره به رساله منهاج ذوی الحسب از ابوالقاسم بله باشد که چند کتاب و رساله دیگر نیز از وی در این مجموعه معرفی شده است، گرچه به سبک و سیاق او چندان نمی‌ماند. علاوه بر آن‌که عبارت انجامه کتاب ظاهر است در آن‌که منظومه نه از امین الدین بله است که استاد کاتب بوده و کاتب با اشراف کامل از او نقل می‌کند و نه از خود کاتب. عبارت چنین است: «نقل من نسخة سقيمة و شهد علمه عدولاً من الشهود لتعدد کاتبه من غلط الواقع فی المقصود. در پایان قصیده آمده: ضمنتها ما فی العقود و زدتها ×× لتزید نفعاً فوق ذاک و تکملا».