نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عقد اللآلی فی اصول خصال المعالی

‘eqd-ol la’ālī fī osūl-e xesāl-el ma‘ālī
2 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/46049
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #46049
پدیدآور / مؤلف: حسینعلی بن شیرعلی
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 22، ص 755
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شعر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
دیوان حسینعلی (d.-e hoseyn-‘alī)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی است به تقلید از مثنوی مولوی شامل: یک مقدمه به نثر عربی و هفت دفتر مثنوی که مطالب آن اقتباس کامل از داستان‌ها و مضامین و اشعار مثنوی مولوی است و در مدح ناصرالدین شاه و حاجی سید محمد تقی، که مراد پدر شاعر حاجی ملا شیر علی بوده و ذکر مصیبت ائمه اطهار (ع)، اشعار سست و غالباً وزن و قافیه نادرست دارد و در حدود 7500 بیت است. ترتیب دفاتر: 1. مقدمه عربی و دفتر اول، آغاز مقدمه: «هذه رسالة شريفة و وجيزة لطيفة ... آغاز: بشنو از دل چونکه افغان می‌کند ×× شرح شوق و وصف هجران می‌کند»، انجام: «چونکه شد از عشق آغاز کلام ×× هم باو باید نمایم اختتام»؛ 2- دفتر دوم، آغاز: «دفتر اول که در ذکر طلب ×× ختم بنمودم ولی هنگام شب»، انجام: «بحر بی پایان بود چون معرفت ×× هرچه گویم باز دارد منقصت»؛ 3. دفتر سوم، آغاز: «در سیم دفتر چون عشق آمد پدید ×× خود بخود ما را بسوی خود کشید»، انجام: «عشق را زین بیش نتوانم بیان ×× خود مگر خود را کند بر خود عیان»؛ 4- دفتر چهارم، آغاز: «بعد ازین وادی استغنا بود ×× وقت ناز و عشوه مان اینجا بود»، انجام: «پا بنه در راه تسلیم و رضا ×× سر بنه بر امر تقدیر و قضا»؛ 5- دفتر پنجم، آغاز: «غیر تسلیم و رضا کو چاره ×× در کف شیر نر خونخواره»، انجام: «بل یکون کل شیئی فانیا ×× وجه ربی قد یکون باقیا»؛ 6. دفتر ششم: آغاز: «در ششم دفتر بکو حال فنا ×× وارهان خود را تواز زنج و عنا»، انجام: «شور تو یکباره چون عالم گرفت ×× شور آمد راه غم بر غم گرفت»؛ 7- دفتر هفتم، آغاز: «وادی حیرت کنون آمده به پیش ×× که نه بیگانه شناسم من نه خویش»، انجام: «این کتاب از فیض حق آمد تمام ×× پس سخن کوتاه باید و السلام».

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● عقد اللآلی فی اصول خصال المعالی = دیوان حسینعلی / شعر / فارسی ‘eqd-ol la’ālī fī osūl-e xesāl-el ma‘ālī = d.-e hoseyn-‘alī حسینعلی بن شیرعلی، ق13 قمری hoseyn-‘alī ebn-e šīr‘alī (- 19c) کتابی است به تقلید از مثنوی مولوی شامل: یک مقدمه به نثر عربی و هفت دفتر مثنوی که مطالب آن اقتباس کامل از داستان‌ها و مضامین و اشعار مثنوی مولوی است و در مدح ناصرالدین شاه و حاجی سید محمد تقی، که مراد پدر شاعر حاجی ملا شیر علی بوده و ذکر مصیبت ائمه اطهار (ع)، اشعار سست و غالباً وزن و قافیه نادرست دارد و در حدود 7500 بیت است. ترتیب دفاتر: 1. مقدمه عربی و دفتر اول، آغاز مقدمه: «هذه رسالة شريفة و وجيزة لطيفة ... آغاز: بشنو از دل چونکه افغان می‌کند ×× شرح شوق و وصف هجران می‌کند»، انجام: «چونکه شد از عشق آغاز کلام ×× هم باو باید نمایم اختتام»؛ 2- دفتر دوم، آغاز: «دفتر اول که در ذکر طلب ×× ختم بنمودم ولی هنگام شب»، انجام: «بحر بی پایان بود چون معرفت ×× هرچه گویم باز دارد منقصت»؛ 3. دفتر سوم، آغاز: «در سیم دفتر چون عشق آمد پدید ×× خود بخود ما را بسوی خود کشید»، انجام: «عشق را زین بیش نتوانم بیان ×× خود مگر خود را کند بر خود عیان»؛ 4- دفتر چهارم، آغاز: «بعد ازین وادی استغنا بود ×× وقت ناز و عشوه مان اینجا بود»، انجام: «پا بنه در راه تسلیم و رضا ×× سر بنه بر امر تقدیر و قضا»؛ 5- دفتر پنجم، آغاز: «غیر تسلیم و رضا کو چاره ×× در کف شیر نر خونخواره»، انجام: «بل یکون کل شیئی فانیا ×× وجه ربی قد یکون باقیا»؛ 6. دفتر ششم: آغاز: «در ششم دفتر بکو حال فنا ×× وارهان خود را تواز زنج و عنا»، انجام: «شور تو یکباره چون عالم گرفت ×× شور آمد راه غم بر غم گرفت»؛ 7- دفتر هفتم، آغاز: «وادی حیرت کنون آمده به پیش ×× که نه بیگانه شناسم من نه خویش»، انجام: «این کتاب از فیض حق آمد تمام ×× پس سخن کوتاه باید و السلام».

نسخه‌های خطی این اثر

2 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
2637 بی‌کاتب 1282ق، برای آقا محمد شفیع نستعلیق 535 شناسنامه ←
2
دائرة المعارف
تهران
1021 بی‌کاتب دهه دوم ربیع الاول 1283ق نستعلیق 271 شناسنامه ←