نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عروض سیفی

‘arūz-e sayfī
66 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/45633
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #45633
پدیدآور / مؤلف: سیفی بخارائی
تاریخ و سده تألیف: 896 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 22، ص 609 تا 613
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عروض و قافیه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
میزان الاشعار (mīzān-ol aš‘ār)
اهدا / به درخواست: یحیی (فرزندش)
محل تألیف: هرات

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در علم عروض که قواعد علم عروض را در چند فصل بحث نموده و بنا بگفته مؤلف ادله و علل هر قاعده را ذکر کرده؛ در چند «فصل».
آغاز اثر
« الحمدلله الذی جعل علم العروض ميزان الاشعار ... بدانکه باعث بر این تألیف آنکه گاهی با اصحاب کتب عروض مباحثه کرده میشد درهر دقیقه نکته ای میطلبید وبر هر مدعی دلیل عقلی یا نقلی می‌شنیدند که آن نکات و دلائل بتمامها درهیچ کتاب اینتصانیف عربی و فارسی متقدمان و متأخران نبود ... خواسته شد که بجهت حفظ ان سخنان رساله‌ای ترتیب داده شود ... التماس از مستفیدان آنست که ... سیفی را بدعا یادآورند »
انجام اثر
« که این مصراع را چنین تقطیع می‌توان کرد: که العاشق «مفعول» خفى هوا «مفاعیل» کساهنا «مفاعلین» هر «دفع». و الحمدلله على الاتمام. »
سوابق و چاپ‌های اثر
پاریس، 1872، به ضمیمه قافیه جامی؛ کانپور، 1916؛ هند، سنگی، 1288، وزیری، 48ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 486/9 و 254/15 و 258 و 9/2: 486 ریحانة الأدب 147/3 قاموس الأعلام 2767/4 نسخه‌های منزوی 2163/3 مشترک پاکستان، ج13، ص 2695-2692 و 2981 دنا ج7، ص 495-496 دانشنامه ادب فارسی، ج1، ص539

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● عروض سیفی = میزان الاشعار / عروض و قافیه / فارسی ‘arūz-e sayfī = mīzān-ol aš‘ār سیفی بخارائی، - 909 قمری sayfī boxārā’ī (- 1504) اهدا به: یحیی (فرزندش) تاریخ تألیف: 896ق؛ محل تألیف: هرات رساله‌ای است در علم عروض که قواعد علم عروض را در چند فصل بحث نموده و بنا بگفته مؤلف ادله و علل هر قاعده را ذکر کرده؛ در چند «فصل». آغاز: الحمدلله الذی جعل علم العروض ميزان الاشعار ... بدانکه باعث بر این تألیف آنکه گاهی با اصحاب کتب عروض مباحثه کرده میشد درهر دقیقه نکته ای میطلبید وبر هر مدعی دلیل عقلی یا نقلی می‌شنیدند که آن نکات و دلائل بتمامها درهیچ کتاب اینتصانیف عربی و فارسی متقدمان و متأخران نبود ... خواسته شد که بجهت حفظ ان سخنان رساله‌ای ترتیب داده شود ... التماس از مستفیدان آنست که ... سیفی را بدعا یادآورند انجام: که این مصراع را چنین تقطیع می‌توان کرد: که العاشق «مفعول» خفى هوا «مفاعیل» کساهنا «مفاعلین» هر «دفع». و الحمدلله على الاتمام. چاپ: پاریس، 1872، به ضمیمه قافیه جامی؛ کانپور، 1916؛ هند، سنگی، 1288، وزیری، 48ص [الذريعة 486/9 و 254/15 و 258 و 9/2: 486؛ ریحانة الأدب 147/3؛ قاموس الأعلام 2767/4؛ نسخه‌های منزوی 2163/3؛ مشترک پاکستان، ج13، ص 2695-2692 و 2981؛ دنا ج7، ص 495-496؛ دانشنامه ادب فارسی، ج1، ص539]

نسخه‌های خطی این اثر

66 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملک
تهران
752/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 35 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
1385/1-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
4085/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 29 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
431/1-طباطبائی سید رضا حسین ذاکر بی‌تاریخ نستعلیق 41 شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
10719/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
5723/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 18 شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
8089/2 محمد علی مصاحبی نائینی 28 محرم 1360ق، برابر 6 اسفند 1319ش نسخ 26 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
835/1-طباطبائی بی‌کاتب 1314ق نستعلیق 27 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
14272/2 اسحاق حسینی 1311ق نستعلیق - شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
4878 محمد بن عبدالله نوری طبری ذیقعده 1310ق نستعلیق 104 شناسنامه ←
11
دانشگاه
تهران
5417/1 محمد بن محمد جعفر 12 جمادی الثانی 1303ق نستعلیق 45 شناسنامه ←
12
مولوی
مشهد
514/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
13
الهیات
مشهد
514/1 عبدالصمد 17 جمادی الاول 1283ق نستعلیق 37 شناسنامه ←
14
مفتاح
تهران
552/1 بی‌کاتب 2 ربیع الاول 1279ق نستعلیق - شناسنامه ←
15
مفتاح
تهران
806/1 بی‌کاتب 1279ق - - شناسنامه ←
16
نوربخش
تهران
560/1 بی‌کاتب ربیع الاول 1278ق نستعلیق 241 شناسنامه ←
17
ملک
تهران
520/3 سید محمد علی بن میرزا شیخ احمد تفرشی 3 شعبان 1277ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
15193/1 حاجی آقا بن عبدالله تبریزی 1277ق نسخ 31 شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
29335 بی‌کاتب 1276ق نستعلیق - شناسنامه ←
20
دانشگاه
اصفهان
392/3 بی‌کاتب 1267ق نسخ - شناسنامه ←
21
دانشگاه
اصفهان
23/3 حاجی آقا بن عبدالله تبریزی 1267ق نسخ 32 شناسنامه ←
22
دانشگاه
تهران
8568/2 محمد باقر بن ملا ابراهیم زنوزی تبریزی 25 ربیع الثانی 1267ق نستعلیق 48 شناسنامه ←
23
الهیات
مشهد
20944/1 بی‌کاتب 1267ق نسخ - شناسنامه ←
24
ملک
تهران
6072/1 بی‌کاتب پنج‌شنبه 5 جمادی الثانی 1266ق نستعلیق 40 شناسنامه ←
25
دانشگاه
تهران
1208 بی‌کاتب 1265ق نسخ 42 شناسنامه ←
26
ملی
تبریز
3568/3 بی‌کاتب 1262ق نستعلیق 35 شناسنامه ←
27
ملی
تهران
2820/4 بی‌کاتب 1260ق نسخ 27 شناسنامه ←
28
مجلس
تهران
8857/2 بی‌کاتب 1259ق نسخ 67 شناسنامه ←
29
مجلس
تهران
10116/1 علی بن احمد موسوی رشتی 29 ربیع الاول 1259ق نستعلیق 75 شناسنامه ←
30
مجلس
تهران
8903/36 بی‌کاتب 9 شعبان 1257ق - 8 شناسنامه ←