نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

العروض

al-‘arūḍ
34 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/45596
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #45596
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 22، ص 590 تا 592
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: عروض و قافیه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
عروض اندلسی (‘arūḍ-i andulusī) علل الاعاریض (‘ilal-il a‘ārīḍ)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شانزده بیت است در بیان سی و چهار قسم علل اعاریض و شصت و سه قسم ضروب سخن. در این ابیات بیشتر مطالب با اشاره بیان شده و لذا در حاشیه توضیح داده شده‌اند.
آغاز اثر
« بسمله قال الفقیر ... احمدالله و اتوکل علیه و اصلی علی نبیه محمد و آله و صحبه اجمعین و بعد فقد قصدت فی هذا المختصر ان اذکر علل الاعاریض الاربع و الثلاثین و الضروب الثلثة و الستین خاصة و لا اتعرض لشیء من زحاف الحشو غالبا و صنعت ستة عشر بیتا اول لفظه من البیت یعطی اللقب اما اشتقاقا او مضارعة ... »
انجام اثر
« المتدارک اصله فاعلن ثمان مرات: دارک القوم تطفی غراما وضا×× اذ دریر الهوی بالمعنى جمع »
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
کشف الغموض فی شرح العروض؛ عبدالسلام بن علی فتح النقوض فی شرح العروض = شرح عروض اندلسی؛ قیصری، عبدالمحسن بن محمد (-872) فهم الالمعی فی ایضاح الاندلسی؛ موستاری، محمود بن خلیل (-1099)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 112/2 دار الکتب قاهره (1926) و 236/3 الاوقاف العامة موصل 239/2

متن فنخا

● العروض = عروض اندلسی = علل الاعاریض / عروض و قافیه / عربی al-‘arūḍ = ‘arūḍ-i andulusī = ‘ilal-il a‘ārīḍ ابوالجیش اندلسی، عبدالله بن محمد، - 549 قمری abu-l-jayš-e āndolosī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (- 1155) شانزده بیت است در بیان سی و چهار قسم علل اعاریض و شصت و سه قسم ضروب سخن. در این ابیات بیشتر مطالب با اشاره بیان شده و لذا در حاشیه توضیح داده شده‌اند. آغاز: بسمله قال الفقیر ... احمدالله و اتوکل علیه و اصلی علی نبیه محمد و آله و صحبه اجمعین و بعد فقد قصدت فی هذا المختصر ان اذکر علل الاعاریض الاربع و الثلاثین و الضروب الثلثة و الستین خاصة و لا اتعرض لشیء من زحاف الحشو غالبا و صنعت ستة عشر بیتا اول لفظه من البیت یعطی اللقب اما اشتقاقا او مضارعة ... انجام: المتدارک اصله فاعلن ثمان مرات: دارک القوم تطفی غراما وضا×× اذ دریر الهوی بالمعنى جمع [کشف الظنون 112/2؛ دار الکتب قاهره (1926) و 236/3؛ الاوقاف العامة موصل 239/2] شرح و حواشی: 1- کشف الغموض فی شرح العروض؛ عبدالسلام بن علی 2- فتح النقوض فی شرح العروض = شرح عروض اندلسی؛ قیصری، عبدالمحسن بن محمد (-872) 3- فهم الالمعی فی ایضاح الاندلسی؛ موستاری، محمود بن خلیل (-1099)

نسخه‌های خطی این اثر

34 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
1501/9 بی‌کاتب ذیحجه 710ق نسخ 6 شناسنامه ←
2
سپهسالار
تهران
313/11 صدر محمد بن یوسف بن ابی عقیل نوقادزی بیهقی 25 صفر 740ق نسخ 12 شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
1062/2 احمد بن محمود سعد جمادی الاول 787ق نسخ 4 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
11558/3 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 10 شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
12568 عبدالواحد دربندی 823ق نسخ - شناسنامه ←
6
دانشگاه
تهران
2016/33-ف بی‌کاتب با تاریخ 896ق - - شناسنامه ←
7
ملک
تهران
2830/14 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 4 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
6209/2 شهب الدین موفقی 904ق نسخ 39 شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
5138/72 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 1 شناسنامه ←
10
ملک
تهران
844/8 بی‌کاتب دوشنبه 2 رجب 1038ق نسخ 2 شناسنامه ←
11
ملی
تهران
929/4 بی‌کاتب 1083ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
12
ملک
تهران
2579 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 33 شناسنامه ←
13
مرکز مطالعات
قم
374/2 محمد علی بن محمد اسماعیل طرشتی 1109ق نسخ 3 شناسنامه ←
14
مرکز احیاء
قم
1189/2 خلیل بن محمد بن علی 1127ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
15
دانشگاه
تهران
3621/7 عبدالرحیم بن حاجی محمد شریف نهاوندی 1144ق نسخ 11 شناسنامه ←
16
الهیات
مشهد
19320/3 مصطفی بن ابراهیم بن محمد 1157ق نسخ 5 شناسنامه ←
17
الهیات
مشهد
19320/10 مصطفی بن ابراهیم بن محمد 1157ق نسخ 34 شناسنامه ←
18
ملی
تهران
303/3 بی‌کاتب 1173ق نسخ 12 شناسنامه ←
19
مرعشی
قم
4641/2 عمر بن عمر بن ابی بکر کریدی حاینوی معروف به سعید 1186ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
830/5 محمد بن محمد 1273ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
21
ملی
تهران
4565/1 عبد الکریم بن عبد الرحمن سنندجی 1276ق نسخ 9 شناسنامه ←
22
دانشگاه
اصفهان
496 بی‌کاتب قرن 14 نسخ - شناسنامه ←
23
ملک
تهران
2909/2 بی‌کاتب قرن 13 و 14 نسخ 4 شناسنامه ←
24
ادبیات
تهران
84/3 - د شیخ حسین منشی پسر ملامحمد مقیم یزدی نزدیک 1312ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
25
دانشگاه
تهران
2198/3-ف و 2199/3-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
4374 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
27
دانشگاه
تهران
8600/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
28
مجلس
تهران
572/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 10 شناسنامه ←
29
مرکز احیاء
قم
2206/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 6 شناسنامه ←
30
شیخ علی حیدر
مشهد
655/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 5 شناسنامه ←