شناسنامه کتابشناختی اثر
العروض
al-‘arūḍ
34
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/45596
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #45596
پدیدآور / مؤلف:
ابوالجیش اندلسی، عبدالله بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 22، ص 590
تا 592
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
عروض و قافیه
عناوین دیگر و همتراز:
عروض اندلسی
(‘arūḍ-i andulusī)
علل الاعاریض
(‘ilal-il a‘ārīḍ)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شانزده بیت است در بیان سی و چهار قسم علل اعاریض و شصت و سه قسم ضروب سخن. در این ابیات بیشتر مطالب با اشاره بیان شده و لذا در حاشیه توضیح داده شدهاند.
آغاز اثر
« بسمله قال الفقیر ... احمدالله و اتوکل علیه و اصلی علی نبیه محمد و آله و صحبه اجمعین و بعد فقد قصدت فی هذا المختصر ان اذکر علل الاعاریض الاربع و الثلاثین و الضروب الثلثة و الستین خاصة و لا اتعرض لشیء من زحاف الحشو غالبا و صنعت ستة عشر بیتا اول لفظه من البیت یعطی اللقب اما اشتقاقا او مضارعة ... »
انجام اثر
« المتدارک اصله فاعلن ثمان مرات: دارک القوم تطفی غراما وضا×× اذ دریر الهوی بالمعنى جمع »
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
کشف الغموض فی شرح العروض؛ عبدالسلام بن علی
فتح النقوض فی شرح العروض = شرح عروض اندلسی؛ قیصری، عبدالمحسن بن محمد (-872)
فهم الالمعی فی ایضاح الاندلسی؛ موستاری، محمود بن خلیل (-1099)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون 112/2
دار الکتب قاهره (1926) و 236/3
الاوقاف العامة موصل 239/2
متن فنخا
● العروض = عروض اندلسی = علل الاعاریض / عروض و قافیه / عربی
al-‘arūḍ = ‘arūḍ-i andulusī = ‘ilal-il a‘ārīḍ
ابوالجیش اندلسی، عبدالله بن محمد، - 549 قمری
abu-l-jayš-e āndolosī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (- 1155)
شانزده بیت است در بیان سی و چهار قسم علل اعاریض و شصت و سه قسم ضروب سخن. در این ابیات بیشتر مطالب با اشاره بیان شده و لذا در حاشیه توضیح داده شدهاند.
آغاز: بسمله قال الفقیر ... احمدالله و اتوکل علیه و اصلی علی نبیه محمد و آله و صحبه اجمعین و بعد فقد قصدت فی هذا المختصر ان اذکر علل الاعاریض الاربع و الثلاثین و الضروب الثلثة و الستین خاصة و لا اتعرض لشیء من زحاف الحشو غالبا و صنعت ستة عشر بیتا اول لفظه من البیت یعطی اللقب اما اشتقاقا او مضارعة ...
انجام: المتدارک اصله فاعلن ثمان مرات: دارک القوم تطفی غراما وضا×× اذ دریر الهوی بالمعنى جمع
[کشف الظنون 112/2؛ دار الکتب قاهره (1926) و 236/3؛ الاوقاف العامة موصل 239/2]
شرح و حواشی:
1- کشف الغموض فی شرح العروض؛ عبدالسلام بن علی
2- فتح النقوض فی شرح العروض = شرح عروض اندلسی؛ قیصری، عبدالمحسن بن محمد (-872)
3- فهم الالمعی فی ایضاح الاندلسی؛ موستاری، محمود بن خلیل (-1099)
نسخههای خطی این اثر
34 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
1501/9 | بیکاتب | ذیحجه 710ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 2 |
سپهسالار
تهران
|
313/11 صدر | محمد بن یوسف بن ابی عقیل نوقادزی بیهقی | 25 صفر 740ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرکز احیاء
قم
|
1062/2 | احمد بن محمود سعد | جمادی الاول 787ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
11558/3 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
12568 | عبدالواحد دربندی | 823ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 6 |
دانشگاه
تهران
|
2016/33-ف | بیکاتب | با تاریخ 896ق | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
ملک
تهران
|
2830/14 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
6209/2 | شهب الدین موفقی | 904ق | نسخ | 39 | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
5138/72 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 10 |
ملک
تهران
|
844/8 | بیکاتب | دوشنبه 2 رجب 1038ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 11 |
ملی
تهران
|
929/4 | بیکاتب | 1083ق | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملک
تهران
|
2579 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 33 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرکز مطالعات
قم
|
374/2 | محمد علی بن محمد اسماعیل طرشتی | 1109ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرکز احیاء
قم
|
1189/2 | خلیل بن محمد بن علی | 1127ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
تهران
|
3621/7 | عبدالرحیم بن حاجی محمد شریف نهاوندی | 1144ق | نسخ | 11 | شناسنامه ← |
| 16 |
الهیات
مشهد
|
19320/3 | مصطفی بن ابراهیم بن محمد | 1157ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 17 |
الهیات
مشهد
|
19320/10 | مصطفی بن ابراهیم بن محمد | 1157ق | نسخ | 34 | شناسنامه ← |
| 18 |
ملی
تهران
|
303/3 | بیکاتب | 1173ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 19 |
مرعشی
قم
|
4641/2 | عمر بن عمر بن ابی بکر کریدی حاینوی معروف به سعید | 1186ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 20 |
مجلس
تهران
|
830/5 | محمد بن محمد | 1273ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 21 |
ملی
تهران
|
4565/1 | عبد الکریم بن عبد الرحمن سنندجی | 1276ق | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 22 |
دانشگاه
اصفهان
|
496 | بیکاتب | قرن 14 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
ملک
تهران
|
2909/2 | بیکاتب | قرن 13 و 14 | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 24 |
ادبیات
تهران
|
84/3 - د | شیخ حسین منشی پسر ملامحمد مقیم یزدی | نزدیک 1312ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 25 |
دانشگاه
تهران
|
2198/3-ف و 2199/3-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
4374 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 27 |
دانشگاه
تهران
|
8600/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مجلس
تهران
|
572/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 29 |
مرکز احیاء
قم
|
2206/8 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 6 | شناسنامه ← |
| 30 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
655/6 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 5 | شناسنامه ← |