العروس

● العروس = العروش = العرش = سلسلة الفلاسفة = الحيرة = اثبات الوجود = اثبات العقول / فلسفه / عربی al-‘arūs = al-‘urūš = al-‘arš = silsilat-ul falāsifa = al-ḥayrat = iṯbāt-ul wujūd = iṯbāt-ul ‘uqūl ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟ - 428 قمری ebn-e sīnā, ḥoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038) مقاله ای است در حکمت الهی ولی بدون رعایت و ترتیب و نظم معمول در کتاب های فلسفه نگاشته شده و از این نظر کاملا شبیه به کتاب تعلیقات تألیف دیگر مؤلف است. در توصیف آن آورده اند: در آن نخست خدا را اثبات می کند و سپس برای گشایش مسأله دشوار پیدایش چندین آفریده از خدای یگانه خردها و عقول را میانجی می سازد تا این که به عقل فعال می رسد و رشته آفرینش را به مردمی می رساند آنگاه از روی نیاز مردم به آئین و دادگستری بود پیامبر دارای اعجاز را ناگزیر می داند و ستایش و نیایش خدا و پرده پوشی زنان را از کارهایی به شمار می آورد که پیامبران دستور می دهند. باز می گوید که پیامبران قانون های کلی می آورند و امور جزئی به اندیشه و دانش مجتهدان برگذار شده است و پاداش و کیفر تن از روی تخیل و پیوستن به جرم های آسمانی نیست بلکه جان های نیکوکاران همین که به آن جرم ها بپیوندند روی تخیل و پندار مستقلی که دارند چیزهایی را در می یابند که هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده است. این سخنان را شیخ در پایان الهی شفا نیز آورده و دلیلی که برای ناگزیر بودن از پیامبران یاد کرده، همان است که پس از شیخ، فرزانگان خاوری یاد نموده اند و پایه و ریشه آن سخن ارسطو است که گفته است مردمان به طبع اجتماعی و شهرنشین می باشند و همین دلیل را ابن خلدون در مقدمه خویش در کتاب 1 باب 1 مقدمه 1 (ص 43-44 چاپ معرب مصر) ناتمام دانست و گفت که اجتماع بشری با بود پیامبر بستگی نداشته و ندارد و ناگزیر بودن از پیروی آنها سمعی است نه عقلی چنانکه پیشینیان گفته اند. (دانش پژوه) آغاز: بسمله قال ابوعلی کل شیء فی عالم الکون و الفساد مما لم یکن فکان فقیل الکون ممکن الوجود اذ لو کان ممتنع الوجود لما وجد و لو کان واجب الوجود لکان لم یزل و لایزال موجوداً انجام: 1: و اشرف الناس فی هذا العالم من كانت نفسه النطقية عقلا بالفعل من له النفس القدسية النبوية. و لواهب العقل حمد لایتناهی و الصلاة ... و آله الطاهرين. 2: جل جناب الحق عن يكون شريعة لكل وارد او يطلع عليه الا واحدا بعد واحد فمن سمع و اشمأز فليتهم نفسه فلعلها لا يناسبه و كل ميسر لما خلق له چاپ: به کوشش شارل کونس، مجلة الكتاب (قاهرة)، سال هفتم، ش 4 (رجب 1371) [مصنفات ابن سینا، مهدوی ص 179 ش 89؛ الذریعة 253/15] شرح و حواشی: 1- العروس (ترجمه)؛ رودباری، فخرالدین بن احمد (-13) 2- العروس (ترجمه)