نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ارشاد الاذهان الى احکام الایمان

iršād-ul-aḏhān ila aḥkām-il-īmān
651 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/4418
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4418
تاریخ و سده تألیف: 696 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 3، ص 25 تا 72
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از آثار فقهی معروف علامه حلی است که با متنی استوار از طهارت تا دیات را در پانزده هزار مسئله سامان داده و فقها بر آن شروح و حواشی فراوانی نوشته‌اند. در «مقدمه‌ای بر فقه شیعه» (ص48) و به ضبط «الذریعه» بالغ بر 49 شرح و حاشیه از آن معرفی شده است، و ما آن را تا 90 شرح، حاشیه، تعلیقه و ترجمه افزایش داده‌ایم و این جز آثاری است که در ایران نسخه ندارد و در منابع دیگر معرفی شده است.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله المتفرد بالقدم و الدوام المتنزه عن مشابهه الاعراض و الاجسام المتفضل بسوابغ الانعام. .. أما بعد فان الله تعالى كما أوجب على الولد طاعة أبويه كذلك أوجب »
انجام اثر
« و من أراد التوسط فعليه بما أفدناه فى التحرير أو تذكرة الفقهاء أو قواعد الاحكام او غير ذلك من كتبنا و الله الموفق لكل خير.تمت »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، قم، تحقیق فارس حسون، مؤسسة النشر الاسلامی، دو جلد، 1410ق
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة ارشاد الاذهان الى احکام الایمان؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771) غاية المراد فی شرح نکت الارشاد = شرح الارشاد = غاية المراد فی شرح الارشاد = نکت الارشاد؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786) درر النقاد فی شرح الارشاد = شرح ارشاد الاذهان؛ عتایقی، عبدالرحمن بن محمد (699-790) حاشیة ارشاد الاذهان فی احکام الایمان؛ نیلی، علی بن یوسف (-8) خلاصة التنقيح فی المذاهب الحق الصحيح؛ احسائی، احمد بن فهد (-9) حاشیة ارشاد الاذهان؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) الهادی الی الرشاد فی شرح الارشاد؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) تعليقة على ارشاد الاذهان؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) حاشیة ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) مجمع البیان فی شرح ارشاد الاذهان؛ ابن صائغ، علی بن حسین (-980) شرح ارشاد الاذهان = منهج السداد = شرح علائی؛ کرکی، عبدالعالی بن علی (929-993) مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد؛ مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (-993) حاشیة ارشاد الاذهان (کتاب المیراث)؛ اصفهانی، ملک محمد بن حسین (-10) برهان السداد فی شرح الارشاد؛ عاملی، محمد بن احمد (-1008) الاقتصاد فی شرح الارشاد = خطبه شرح ارشاد؛ جزایری، عبدالنبی بن سعد (-1021) حاشیة ارشاد الاذهان؛ میسی، لطف الله بن عبدالکریم (-1032) شرح ارشاد الاذهان؛ تونی، عبدالله بن محمد (-1071) الجمع بین الاخبار = حاشیة الذخيرة؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) ثمرة الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ طبسی، محمد بن محمود (-11) حاشیة ارشاد الاذهان؛ بحرانی، سلیمان بن عبدالله (1075-1121) الحاشيه علی ذخيرة المعاد؛ گیلانی اصفهانی، حسین بن حسن (-1129) حاشیة ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) حاشیة علی بحث القراءة من ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) حاشیة مجمع الفائدة و البرهان = حاشیة شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) اصالة الطهارة = الاصل طهارة الاشياء = الاصل فی الاشیاء الطهارة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-12 الجمع بین الاخبار المتعارضة = حاشیة الذخيرة = حاشیة ذخيرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) مستقصی الاجتهاد فی شرح ذخیرة المعاد؛ قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم (1126-1208) دلائل العباد فی شرح الارشاد؛ نوری، محمد تقی بن علی محمد (1263-1201) مهجة الفؤاد فی شرح الارشاد؛ موسوی اصفهانی، حسن بن محمد تقی (1207-1263) منهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، احمد بن لطفعلی (-1265) شرح ارشاد الاذهان؛ خوانساری، علی اکبر بن ابراهیم (-1271) غنيمة المعاد فی شرح الارشاد؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) حاشیة مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) شرح ارشاد الاذهان = القضاء؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الوصایا؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) النکاح؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1214-1281) التحریم من جهة المصاهرة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الطهارة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الخمس؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) منهج الرشاد الى احکام الدین و الایمان فی شرح ارشاد الاذهان؛ کرباسی، محمد جعفر بن محمد ابراهیم (-1292) طريقة الرشاد فی شرح الارشاد؛ طبری، محمد کاظم بن رضا (- 13) منهج السداد فی شرح الارشاد؛ مختار گلپایگانی، احمد بن علی (-13) شرح ارشاد الاذهان؛ حسینی خویی، محمد هادی بن محمد باقر (-13) دلائل العباد (منتخب)؛ کجوری، اسماعیل (-13) تنقیح البیان؛ حسینی استرآبادی، نصرالله بن حسن (-13) الدرر المنظومة؛ تنکابنی، محمد بن محمد طاهر (-13) نهج السداد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، محمد رضا بن محمد باقر (-13) شرح کتاب الحج من ارشاد الاذهان؛ برغانی، محمد حسن بن محمد صالح (-13) شرح ارشاد الاذهان؛ قراچه داغی، محمد بن محمد علی (-13) الحائرية؛ یزدی، ابوالحسن (-13) معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ حاج ملا محمد بن علی (-13) كنز الفوائد؛ آخوند ملا مؤمن (-13) ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ کبیر مدرسی، علی (-1316) نهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ عاملی آرانی کاشانی، احمد بن محمد علی (1281-1369) هداية الفروع فی شرح الارشاد؛ دامغانی، محمد باقر بن علی اکبر (-14) جامع البرهان فی شرح ارشاد الأذهان؛ مارندرانی، مهدی بن هادی (-14) الارث = ترجمه کتاب الميراث ارشاد الاذهان؛ انصاری، عبدالسلام شرح ارشاد الاذهان؛ صایغ عاملی، علی ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ طوسی، علی بن حسن تحصیل المراد مما استصعبت من عبارات الارشاد؛ ناشناس معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ ناشناس شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس حواشی ارشاد الاذهان؛ ناشناس حاشية ارشاد الاذهان؛ ناشناس شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس شرح إرشاد الأذهان = حاشية إرشاد الأذهان؛ ناشناس شرح مقدمة ارشاد الاذهان؛ ناشناس حاشية الارشاد؛ ناشناس ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ ناشناس
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 510/1 کشف الحجب 29 ایضاح المکنون 58/1 هدية العارفين 284/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● ارشاد الاذهان الى احکام الایمان / فقه / عربی iršād-ul-aḏhān ila aḥkām-il-īmān علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری ‘allāme-ye hellī، ḥasan ebn-e yūsof (1251 - 1326) تاریخ تألیف: 11 شوال 696ق؛ به تقاضای فرزندش فخرالمحققین یکی از آثار فقهی معروف علامه حلی است که با متنی استوار از طهارت تا دیات را در پانزده هزار مسئله سامان داده و فقها بر آن شروح و حواشی فراوانی نوشته‌اند. در «مقدمه‌ای بر فقه شیعه» (ص48) و به ضبط «الذریعه» بالغ بر 49 شرح و حاشیه از آن معرفی شده است، و ما آن را تا 90 شرح، حاشیه، تعلیقه و ترجمه افزایش داده‌ایم و این جز آثاری است که در ایران نسخه ندارد و در منابع دیگر معرفی شده است. آغاز: بسمله. الحمدلله المتفرد بالقدم و الدوام المتنزه عن مشابهه الاعراض و الاجسام المتفضل بسوابغ الانعام. .. أما بعد فان الله تعالى كما أوجب على الولد طاعة أبويه كذلك أوجب انجام: و من أراد التوسط فعليه بما أفدناه فى التحرير أو تذكرة الفقهاء أو قواعد الاحكام او غير ذلك من كتبنا و الله الموفق لكل خير.تمت چاپ: ایران، قم، تحقیق فارس حسون، مؤسسة النشر الاسلامی، دو جلد، 1410ق [الذریعه 510/1؛ کشف الحجب 29؛ ایضاح المکنون 58/1؛ هدية العارفين 284/1] شرح و حواشی: 1- حاشیة ارشاد الاذهان الى احکام الایمان؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771) 2- غاية المراد فی شرح نکت الارشاد = شرح الارشاد = غاية المراد فی شرح الارشاد = نکت الارشاد؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786) 3- درر النقاد فی شرح الارشاد = شرح ارشاد الاذهان؛ عتایقی، عبدالرحمن بن محمد (699-790) 4- حاشیة ارشاد الاذهان فی احکام الایمان؛ نیلی، علی بن یوسف (-8) 5- خلاصة التنقيح فی المذاهب الحق الصحيح؛ احسائی، احمد بن فهد (-9) 6- حاشیة ارشاد الاذهان؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) 7- الهادی الی الرشاد فی شرح الارشاد؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) 8- تعليقة على ارشاد الاذهان؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) 9- حاشیة ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) 10- روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) 11- مجمع البیان فی شرح ارشاد الاذهان؛ ابن صائغ، علی بن حسین (-980) 12- شرح ارشاد الاذهان = منهج السداد = شرح علائی؛ کرکی، عبدالعالی بن علی (929-993) 13- مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد؛ مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (-993) 14- حاشیة ارشاد الاذهان (کتاب المیراث)؛ اصفهانی، ملک محمد بن حسین (-10) 15- برهان السداد فی شرح الارشاد؛ عاملی، محمد بن احمد (-1008) 16- الاقتصاد فی شرح الارشاد = خطبه شرح ارشاد؛ جزایری، عبدالنبی بن سعد (-1021) 17- حاشیة ارشاد الاذهان؛ میسی، لطف الله بن عبدالکریم (-1032) 18- شرح ارشاد الاذهان؛ تونی، عبدالله بن محمد (-1071) 19- الجمع بین الاخبار = حاشیة الذخيرة؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) 20- ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) 21- ثمرة الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ طبسی، محمد بن محمود (-11) 22- حاشیة ارشاد الاذهان؛ بحرانی، سلیمان بن عبدالله (1075-1121) 23- الحاشيه علی ذخيرة المعاد؛ گیلانی اصفهانی، حسین بن حسن (-1129) 24- حاشیة ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) 25- حاشیة علی بحث القراءة من ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) 26- حاشیة مجمع الفائدة و البرهان = حاشیة شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 27- اصالة الطهارة = الاصل طهارة الاشياء = الاصل فی الاشیاء الطهارة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-12 الجمع بین الاخبار المتعارضة = حاشیة الذخيرة = حاشیة ذخيرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 28- مستقصی الاجتهاد فی شرح ذخیرة المعاد؛ قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم (1126-1208) 29- دلائل العباد فی شرح الارشاد؛ نوری، محمد تقی بن علی محمد (1263-1201) 30- مهجة الفؤاد فی شرح الارشاد؛ موسوی اصفهانی، حسن بن محمد تقی (1207-1263) 31- منهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، احمد بن لطفعلی (-1265) 32- شرح ارشاد الاذهان؛ خوانساری، علی اکبر بن ابراهیم (-1271) 33- غنيمة المعاد فی شرح الارشاد؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 34- مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 35- حاشیة مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 36- شرح ارشاد الاذهان = القضاء؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 37- شرح ارشاد الاذهان = الوصایا؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 38- النکاح؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1214-1281) 39- التحریم من جهة المصاهرة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 40- شرح ارشاد الاذهان = الطهارة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 41- شرح ارشاد الاذهان = الخمس؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 42- منهج الرشاد الى احکام الدین و الایمان فی شرح ارشاد الاذهان؛ کرباسی، محمد جعفر بن محمد ابراهیم (-1292) 43- طريقة الرشاد فی شرح الارشاد؛ طبری، محمد کاظم بن رضا (- 13) 44- منهج السداد فی شرح الارشاد؛ مختار گلپایگانی، احمد بن علی (-13) 45- شرح ارشاد الاذهان؛ حسینی خویی، محمد هادی بن محمد باقر (-13) 46- دلائل العباد (منتخب)؛ کجوری، اسماعیل (-13) 47- تنقیح البیان؛ حسینی استرآبادی، نصرالله بن حسن (-13) 48- الدرر المنظومة؛ تنکابنی، محمد بن محمد طاهر (-13) 49- نهج السداد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، محمد رضا بن محمد باقر (-13) 50- شرح کتاب الحج من ارشاد الاذهان؛ برغانی، محمد حسن بن محمد صالح (-13) 51- شرح ارشاد الاذهان؛ قراچه داغی، محمد بن محمد علی (-13) 52- الحائرية؛ یزدی، ابوالحسن (-13) 53- معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ حاج ملا محمد بن علی (-13) 54- كنز الفوائد؛ آخوند ملا مؤمن (-13) 55- ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ کبیر مدرسی، علی (-1316) 56- نهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ عاملی آرانی کاشانی، احمد بن محمد علی (1281-1369) 57- هداية الفروع فی شرح الارشاد؛ دامغانی، محمد باقر بن علی اکبر (-14) 58- جامع البرهان فی شرح ارشاد الأذهان؛ مارندرانی، مهدی بن هادی (-14) 59- الارث = ترجمه کتاب الميراث ارشاد الاذهان؛ انصاری، عبدالسلام 60- شرح ارشاد الاذهان؛ صایغ عاملی، علی 61- ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ طوسی، علی بن حسن 62- تحصیل المراد مما استصعبت من عبارات الارشاد؛ ناشناس 63- معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ ناشناس 64- شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس 65- حواشی ارشاد الاذهان؛ ناشناس 66- حاشية ارشاد الاذهان؛ ناشناس 67- شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس 68- شرح إرشاد الأذهان = حاشية إرشاد الأذهان؛ ناشناس 69- شرح مقدمة ارشاد الاذهان؛ ناشناس 70- حاشية الارشاد؛ ناشناس 71- ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ ناشناس

نسخه‌های خطی این اثر

651 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
541
وزیری
یزد
12 شاه علی بن عمادالدین زواره‌ای سلخ رجب 973ق نسخ 123 شناسنامه ←
542
ملی
تهران
1531 قاسم بن الشیخ محمد رشتی 973ق نسخ 244 شناسنامه ←
543
فیضیه
قم
404 علی بن عبدالله 973ق نستعلیق 181 شناسنامه ←
544
وزیری
یزد
1605 محمد بن نظام رمضان 972ق نسخ 151 شناسنامه ←
545
نواب
مشهد
179 درویش محمد بن احمد سنگی حسینی چهارشنبه سلخ ذیحجه 971ق نسخ 283 شناسنامه ←
546
مرکز احیاء
قم
659 نامشخص - - - شناسنامه ←
547
مدرسه صدر بازار
اصفهان
648 موسی بن موسی حسینی طالقانی پنج‌شنبه 5 جمادی الثانی 971ق نسخ 251 شناسنامه ←
548
حقوق
تهران
345 - ج بی‌کاتب سه‌شنبه 12 شوال 971ق نسخ 294 شناسنامه ←
549
نمازی
خوی
344 حسین بن حسن النظام 15 شوال 970ق نسخ - شناسنامه ←
550
فیضیه
قم
599 علی بن رکن الدین شوال 970ق نسخ 98 شناسنامه ←
551
شاهچراغ
شیراز
2366 خلیفه بن عبدالله بن محمود طارمی نیرجی جمعه 15جمادی الثانی 969ق نستعلیق - شناسنامه ←
552
گلپایگانی
قم
5159/1-26/39 بی‌کاتب جمعه 11 محرم 969ق نسخ 324 شناسنامه ←
553
گلپایگانی
قم
5202/1-26/82 مرتضی بن غیاث الدین محمد 11 رمضان 969ق نسخ 139 شناسنامه ←
554
گلپایگانی
قم
6265-31/145 شاه حسین بن شمس الدین همدانی رمضان 967ق نسخ 227 شناسنامه ←
555
حسینی قهستانی
قائن
17 حسین بن سلطان علی ورامنی یک‌شنبه 26 ذیقعده 967ق نسخ 189 شناسنامه ←
556
مدرسه باقریه
مشهد
2 حسین بن محمد بن محمد بن محمد اصفهانی ذیحجه 966ق - - شناسنامه ←
557
رضوی
مشهد
11408 قاسم بن محمد ربیع الثانی 966ق ثلث 182 شناسنامه ←
558
رضوی
مشهد
16914 محمد بن محمد بن محمد اصفهانی 9 ذیحجه 966ق نسخ 159 شناسنامه ←
559
امام صادق
قزوین
307 محمد بن ابراهیم بحرانی 19 رمضان 965ق نسخ 165 شناسنامه ←
560
مرعشی
قم
7331 حسن بن علی القلعی 27 رجب 965ق، برای شیخ فخرالدین بن حسین زین الدین نسخ 173 شناسنامه ←
561
الهیات
تهران
10 حاجی محمد بن محمد بن حاجی محمد نیمه رجب 962ق نسخ 126 شناسنامه ←
562
گلپایگانی
قم
6955-35/135 بی‌کاتب 9 رمضان 959ق نسخ 299 شناسنامه ←
563
مرعشی
قم
1588 میران بن فضل الله حسینی جمعه اواسط صفر 958ق نسخ 190 شناسنامه ←
564
گلپایگانی
قم
3647-18/167 قلی بن درویش ابواعلی 3 ربیع الاول 957ق نسخ 284 شناسنامه ←
565
سپهسالار
تهران
8178 بی‌کاتب 955ق نسخ 247 شناسنامه ←
566
گلپایگانی
قم
526-3/146 محمد بن محمود بن محمد بن عبدالله موسوی 954ق نسخ 282 شناسنامه ←
567
رضوی
مشهد
32865 بی‌کاتب اواسط جمادی الاول 953ق نستعلیق، نسخ 250 شناسنامه ←
568
مرعشی
قم
14395/2 جمال الدین محمد بن مساعد حسینی 953ق نسخ 168 شناسنامه ←
569
ملک
تهران
2127 بی‌کاتب نیمه ذیحجه 952ق نسخ 347 شناسنامه ←
570
مهدوی (کتابخانه)
قم
بدون شماره بی‌کاتب نیمه ماه رمضان 945ق - - شناسنامه ←