شناسنامه کتابشناختی اثر
صيغ عقد النكاح و الطلاق
ṣīyaġ-u ‘aqd-in nikāḥ wa-ṭ ṭalāq
45
نسخه ثبتشده
از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/43898
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #43898
پدیدآور / مؤلف:
استرآبادی، محمد جعفر بن سیف الدین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 21، ص 923
تا 926
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
صيغ العقود و الايقاعات
(ṣīyaġ-ul ‘uqūd wa-l īqā‘āt)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
بحث کوتاهی است در چگونگی خواندن صیغههای نکاح و طلاق و الفاظی که باید بدانها تلفظ شود در وقت عقد. این بحث از گفتههای علمای گذشته استفاده شده و به جهت یکی از دوستان نوشته شده است. شش معنی برای واژه «انکحت» آمده است: 1. المعنى الافرادی المادی اللغوی للفظ النكاح و هو الوطی؛ 2. المعنی الافرادی الصوری اللغوی و هو الوقوع فی زمان الماضی؛ 3. المعنی الافرادی المادی الشرعی للفظ النكاح و هو العقد المحلل للوطی ...؛ 4. المعنی التركيبي لمجموع قولنا «انکحت» و هو الاخبار عن وقوع النكاح بمعنى الوطی فی الزمان الماضی؛ 5. المعنی الافرادی الصوری الشرعى للفظ انکح و هو التجرد عن الزمان؛ 6. المعنى التركيبي الشرعى للمجموع و هو ايقاع العقد المحلل للوطی و متعلقاته ... . مؤلف با استناد به آیه شریفه و روایات اهل البیت واژه «نکاح» و «تزویج» را، هم به تنهایی و هم به سبب حرف جر به مفعول ثانی متعدی دانسته و گفته است: قصد انشا در صیغهها واجب و مراعات احتیاط ایجاب مینماید که دو لفظ مزبور یک بار به تنهایی و بار دیگر با هم و همچنین یک بار با حرف جر و بار دیگر بدون حرف جر به کار گرفته شوند و نیز هریک از ناکح و منکوح یک بار مقدم و بار دیگر مؤخر ذکر شوند. آنگاه اقسام طلاق را به این شرح ذکر مینماید: 1. الطلاق بغير عوض؛ 2. الطلاق بعوض؛ 3. الخلع؛ 4. المباراة.
آغاز اثر
« بسمله حمدله اما بعد فيقول المستهدى من الله الهادی محمد جعفر الاسترآبادی ... هذه رسالة في بيان صيغ عقدالنكاح و الطلاق جمعتها على وجه بلغنا من علمائنا و مشايخنا ... فاقول و بالله التوفيق اعلم ان عقد النكاح يتحقق بكل واحد من لفظی التزويج و النكاح ... »
انجام اثر
« نسألك اللهم أن تبارى ذمتنا عن المعاصی و الأنادس ... و تزوج الحور العين متنعمين نعيماً سرمداً بحق اشرف الانبياء و المرسلين محمد و آله الطاهرين. »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 112/15 و 109/15 شماره 739
دنا 223224/7 (37 نسخه)
اعلام الشيعه (الكرام البرره): 153-257
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● صيغ عقد النكاح و الطلاق = صيغ العقود و الايقاعات / فقه / عربی
ṣīyaġ-u ‘aqd-in nikāḥ wa-ṭ ṭalāq = ṣīyaġ-ul ‘uqūd wa-l īqā‘āt
استرآبادی، محمد جعفر بن سیف الدین، 1198 - 1263 قمری
estarābādī, mohammad ja‘far ebn-e sayf-od-dīn (1784 - 1847)
بحث کوتاهی است در چگونگی خواندن صیغههای نکاح و طلاق و الفاظی که باید بدانها تلفظ شود در وقت عقد. این بحث از گفتههای علمای گذشته استفاده شده و به جهت یکی از دوستان نوشته شده است. شش معنی برای واژه «انکحت» آمده است: 1. المعنى الافرادی المادی اللغوی للفظ النكاح و هو الوطی؛ 2. المعنی الافرادی الصوری اللغوی و هو الوقوع فی زمان الماضی؛ 3. المعنی الافرادی المادی الشرعی للفظ النكاح و هو العقد المحلل للوطی ...؛ 4. المعنی التركيبي لمجموع قولنا «انکحت» و هو الاخبار عن وقوع النكاح بمعنى الوطی فی الزمان الماضی؛ 5. المعنی الافرادی الصوری الشرعى للفظ انکح و هو التجرد عن الزمان؛ 6. المعنى التركيبي الشرعى للمجموع و هو ايقاع العقد المحلل للوطی و متعلقاته ... . مؤلف با استناد به آیه شریفه و روایات اهل البیت واژه «نکاح» و «تزویج» را، هم به تنهایی و هم به سبب حرف جر به مفعول ثانی متعدی دانسته و گفته است: قصد انشا در صیغهها واجب و مراعات احتیاط ایجاب مینماید که دو لفظ مزبور یک بار به تنهایی و بار دیگر با هم و همچنین یک بار با حرف جر و بار دیگر بدون حرف جر به کار گرفته شوند و نیز هریک از ناکح و منکوح یک بار مقدم و بار دیگر مؤخر ذکر شوند. آنگاه اقسام طلاق را به این شرح ذکر مینماید: 1. الطلاق بغير عوض؛ 2. الطلاق بعوض؛ 3. الخلع؛ 4. المباراة.
آغاز: بسمله حمدله اما بعد فيقول المستهدى من الله الهادی محمد جعفر الاسترآبادی ... هذه رسالة في بيان صيغ عقدالنكاح و الطلاق جمعتها على وجه بلغنا من علمائنا و مشايخنا ... فاقول و بالله التوفيق اعلم ان عقد النكاح يتحقق بكل واحد من لفظی التزويج و النكاح ...
انجام: نسألك اللهم أن تبارى ذمتنا عن المعاصی و الأنادس ... و تزوج الحور العين متنعمين نعيماً سرمداً بحق اشرف الانبياء و المرسلين محمد و آله الطاهرين.
[الذريعة 112/15 و 109/15 شماره 739؛ دنا 223224/7 (37 نسخه)؛ اعلام الشيعه (الكرام البرره): 153-257]
نسخههای خطی این اثر
45 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مجلس
تهران
|
16056/3 | محمد بن ملا عبدالعظیم بیدگلی | 1257ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 32 |
مرعشی
قم
|
15118/2 | بیکاتب | 28 ذیحجه 1257ق | نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 33 |
گلپایگانی
قم
|
8781/2-59/1 | بیکاتب | 1255ق | نستعلیق، نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 34 |
مجلس
تهران
|
148/3 | عبدالجواد بن محمد مؤمن تبریزی | یکشنبه 25 صفر 1254تا 9 ربیع الاول 1255ق | نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 35 |
مجلس
تهران
|
8871/7 | محمد حسن بن محمدعلی مازندرانی بارفروشی | با تاریخ 1253ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 36 |
مرعشی
قم
|
15228/1 | بیکاتب | 20 ربیع الثانی 1248ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 37 |
صادقیه
دامغان
|
98/2 | بیکاتب | شوال 1248ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 38 |
مسجد اعظم
قم
|
2948/2 | بیکاتب | 16 شوال 1248ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 39 |
مجلس
تهران
|
10418/5 | بیکاتب | 1247ق | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 40 |
دانشگاه
تهران
|
4064/4 | محمد صالح بن محمد کریم | رجب 1245ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 41 |
رضوی
مشهد
|
23627 | میرزا کوچک بن محمد مسلم مازندرانی | 1243ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 42 |
حجتیه
قم
|
703/8 | بیکاتب | 1239ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 43 |
الهیات
مشهد
|
22612/11 | سید محمد بن محمد باقر بن قوام الدین محمد بن مفید موسوی استرآبادی | 1238ق | نستعلیق، نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 44 |
دانشگاه
اصفهان
|
379/3 | بیکاتب | 1233ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 45 |
گلپایگانی
قم
|
4072/1-20/192 | بیکاتب | پنجشنبه 27 ذیحجه 1143ق | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |