صفوة الصفاء فی مناقب الاولياء و معارج الاصفياء

● صفوة الصفاء فی مناقب الاولياء و معارج الاصفياء = المواهب السنية فی المناقب الصفوية / تراجم / فارسی sefvat-os safā’ fī manāqeb-el owlīyā’ va ma‘ārej-el asfiyā’ = al-mavāheb-os sanīya fe-l manāqeb-es safavīyya ابن بزاز، توکل بن اسماعیل، قرن 8 قمری ebn-e bazzāz, tavakkol ebn-e esmā‘īl (- 14c) تاریخ تألیف: آخر شعبان 759ق این کتاب در مناقب شیخ صفی الدین اردبیلی است با یک «مقدمه» و دوازده «باب»: مقدمه: در دو فصل و حاوی اخبار نبی و اولیاء تا ظهور شیخ صفی الدین؛ باب 1. مشتمل بر یازده فصل در ذکر احوال و ابتدای حال شیخ صفی الدین؛ 2. کرامات شیخ مشتمل بر سه فصل؛ 3. کراماتی که از نظر لطف و عنف از اوصادر شده حاوی سه فصل؛ 4. کلمات تحقیقات شیخ مشتمل بر شش فصل؛ 5. کراماتی که در اصناف حیوانات و غیرها بظهور رسیده در سه فصل؛ 6. ذکر سماع و وجد شیخ صفی الدین؛ 7. کرامات متنوعه حاوی پنج فصل؛ 8. ذکر سیرت مرضیه شیخ صفی الدین مشتمل بر بیست و هفت فصل؛ 9. ذکر مرض او و نقل او بعالم باقی مشتمل بر دو فصل؛ 10. کراماتی که از او ظاهر شده است مشتمل بر سه فصل؛ 11. ذکر عظمت و شهرت او و خلفای او مشتمل بر سه فصل؛ 12. کرامات مریدان او. درباره نگارنده و اصل کتاب سخن است. یا از توکل بن اسماعیل ابن حاجی، ابن بزار اردبیلی (- 800ق) است که در دیباچه برخی از نسخه‌ها آمده است، یا از درویش علی از قرن 8ق. محمد کاتب نشاطی شیرازی ترجمه ترکی این کتاب را در 949ق را ساخته است. احمد کسروی در «شیخ صفی و تبارش» چاپ تهران سال 1322ش درباره این کتاب بحث کرده است. میرزا ابوالفتح حسینی شریفی (- 976ق) مؤلف تفسیر شاهی و معاصر شاه اسماعیل و شاه تهماسب به دستور «نواب کامیاب همایون اعلی ابوالمظفر بهادرخان الموسوی الحسینی سلطان شاه اسماعیل» صفوة الصفاء ابن بزاز را تحریر نموده است. او این کتاب تحریر و تصحیح (یا تحریف) شده را هم به همان نام «صفوة الصفاء» خوانده و در دیباچه می‌گوید: «مشایخ صفویه تقیه می‌کرده و نسب خود را ابراز نمی‌کردند». آغاز: الحمدلله الذی تجلی لاولیائه بانوار العرفان و المعارف و تجلی لاصفیائه بانواع اللطایف و العوارف فلق حجب القلب و فتح الفؤاد ... انجام: و المدعو منه ان يدعوا لجامعه و ناقله و راویه و مؤلفه و قاریه و الحمدلله ... چاپ: مشار فارسی، ج3، ص3399؛ بمبئی، سنگی، 1329ق، وزیری، 358ص (صص 1-358)؛ تهران، با تصحیح و تحقیق، 1370ش [دنا 148/7-149 (32 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 1270/2-1271: نشانی دو تحریر این کتاب و 16 نسخه؛ الذریعة 49/15: دو تحریر آن، 239/23؛ حاجی خلیفه 1079/2؛ مشترک پاکستان 795/11 و 2287/12؛ دانشمندان آذربایجان 234؛ فهرستواره منزوی 2216/3] شرح و حواشی: 1- انتخاب مناقب