نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الصراط المستقیم الی مستحقی التقدیم

aṣ-ṣirāṭ-ul mustaqīm ilā mustaḥaqqi-t taqdīm
32 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/43006
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #43006
پدیدآور / مؤلف: بیاضی، علی بن محمد
تاریخ و سده تألیف: 854 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 21، ص 627 تا 630
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی در اثبات امامت ائمه اثنی عشر علیهم السلام است ولی چون این موضوع مربوط به سایر مباحث کلامی بوده مباحث اثبات واجب و صفات آن و اثبات نبوت عامه و خاصه و خاتمیت و بعضی دیگر از مباحث کلامی را بر آن مقدم داشته است. پس از دیباچه اسامی 52 کتاب را که در تألیف این کتاب طرف مراجعه بوده و از آنها نقل کرده ذکر نموده است و پس از آن اسامی 134 کتاب را که مطالبی از آن را دیگران نقل کرده بوده اند و ایشان هم از آنها استفاده نموده چه از کتب عامه و چه از خاصه نیز ذکر کرده است. مؤلف پس از خطبه و بیان مقصود از تألیف کتاب به ذکر سه «مقدمه» می‌پردازد که عناوین آنها به علاوه ابواب به ترتیب ذکر می‌شود: مقدمه 1. ذكر شيء من الكتب التي عثرت عليها؛ مقدمه 2. ذكر الكتب التي لم اتصفحها و لا عثرت عليها ولكن وجدت فيما نظرته اشياء مضافة اليها فحكيته عنها؛ مقدمه 3. ترتیب ابواب هذا الكتاب. عناوین ابواب: 1. اثبات الواجب و صفاته، حاوی دو فصل؛ 2. ابطال الخبر المنافی لعدله و رحمته، سه فصل؛ 3. اثبات النبی صلی الله علیه و آله و صفاته، شش فصل؛ 4. اثبات الوصی و صفاته، ده فصل؛ 5. فيما صدر عنه من الكرامات الموجبه لاستحقاقه لها، سه فصل؛ 6. في شرایطه و فیه مقدمة و فصول منها فی اثبات عصمة من المعقول و يتلوها اقطاب في اثنائها من المنقول و ما فيها في رد الاعتراضات عليها، نه فصل؛ 7. في شى من فضائله، بیست و پنج فصل؛ 8 فيما جاء فيه بتعيينه من كلام ربه؛ 9. في ما جاء في النص عليه من رسول الله صلى الله عليه و آله المستلزم لابطال امامة المتقدم عليه، در شانزده فصل؛ 10. فيما جاء من النصوص المتظافرة على اولاده عليه السلم، حاوی چهار قطب، قطب یک حاوی پنج فصل و قطب دو حاوی پنج فصل؛ 11. فيما جاء في خاتمهم و تملکه، نوزده فصل؛ 12. الطعن فيمن تقدمه بظلمه و عدوانه و ما احدث كل واحد فى زمانه من طغيانه و ساذكر ذلك من طرق الخصم و غيره؛ 13. المجادلة لنصرة دينه، یازده فصل؛ 14. رد الشبهات الواردة من مخالفه، در هفده فصل؛ 15. في تخطئة كل واحد من الاربعة فى كثير من احكامه، در پانزده فصل؛ 16. ذكر رواة احاديثهم و طعن بعضهم في بعض، در سه فصل؛ 17. رد الاعتراضات عن شيء من شرايع اتباع الامام عليه السلم. (مهدی ولایی)
آغاز اثر
« بسمله، الله احمد حمدا لايضاهى على وجوب وجوده و اياه اشكره شكرا لايتناهى على اضافه خيره وجوده ... »
انجام اثر
« جمعت من الدين القويم صحایفا ×× هدانی اليها خالقی بجلاله / ارجوا الى الرحمن منهم شفاعة ×× تصرف عنى من عظيم و باله / نصف و ثلث من ربيع آخر اتی ×× لا عوام «ذق ند» تمام حماله »
سوابق و چاپ‌های اثر
با تحقیق آقای محمد باقر بهبودی، تهران، 1384ق، انتشارات مرتضوی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 119/7 - 120 (31 نسخه) الذریعة 36/15 و 37 رقم 219 معجم المطبوعات، رفاعی ص 153

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الصراط المستقیم الی مستحقی التقدیم / کلام و اعتقادات / عربی aṣ-ṣirāṭ-ul mustaqīm ilā mustaḥaqqi-t taqdīm بیاضی، علی بن محمد، 791 - 877 قمری bayāzī, ‘alī-ye-bn-e mohammad (1390 - 1473) تاریخ تألیف: 854ق کتابی در اثبات امامت ائمه اثنی عشر علیهم السلام است ولی چون این موضوع مربوط به سایر مباحث کلامی بوده مباحث اثبات واجب و صفات آن و اثبات نبوت عامه و خاصه و خاتمیت و بعضی دیگر از مباحث کلامی را بر آن مقدم داشته است. پس از دیباچه اسامی 52 کتاب را که در تألیف این کتاب طرف مراجعه بوده و از آنها نقل کرده ذکر نموده است و پس از آن اسامی 134 کتاب را که مطالبی از آن را دیگران نقل کرده بوده اند و ایشان هم از آنها استفاده نموده چه از کتب عامه و چه از خاصه نیز ذکر کرده است. مؤلف پس از خطبه و بیان مقصود از تألیف کتاب به ذکر سه «مقدمه» می‌پردازد که عناوین آنها به علاوه ابواب به ترتیب ذکر می‌شود: مقدمه 1. ذكر شيء من الكتب التي عثرت عليها؛ مقدمه 2. ذكر الكتب التي لم اتصفحها و لا عثرت عليها ولكن وجدت فيما نظرته اشياء مضافة اليها فحكيته عنها؛ مقدمه 3. ترتیب ابواب هذا الكتاب. عناوین ابواب: 1. اثبات الواجب و صفاته، حاوی دو فصل؛ 2. ابطال الخبر المنافی لعدله و رحمته، سه فصل؛ 3. اثبات النبی صلی الله علیه و آله و صفاته، شش فصل؛ 4. اثبات الوصی و صفاته، ده فصل؛ 5. فيما صدر عنه من الكرامات الموجبه لاستحقاقه لها، سه فصل؛ 6. في شرایطه و فیه مقدمة و فصول منها فی اثبات عصمة من المعقول و يتلوها اقطاب في اثنائها من المنقول و ما فيها في رد الاعتراضات عليها، نه فصل؛ 7. في شى من فضائله، بیست و پنج فصل؛ 8 فيما جاء فيه بتعيينه من كلام ربه؛ 9. في ما جاء في النص عليه من رسول الله صلى الله عليه و آله المستلزم لابطال امامة المتقدم عليه، در شانزده فصل؛ 10. فيما جاء من النصوص المتظافرة على اولاده عليه السلم، حاوی چهار قطب، قطب یک حاوی پنج فصل و قطب دو حاوی پنج فصل؛ 11. فيما جاء في خاتمهم و تملکه، نوزده فصل؛ 12. الطعن فيمن تقدمه بظلمه و عدوانه و ما احدث كل واحد فى زمانه من طغيانه و ساذكر ذلك من طرق الخصم و غيره؛ 13. المجادلة لنصرة دينه، یازده فصل؛ 14. رد الشبهات الواردة من مخالفه، در هفده فصل؛ 15. في تخطئة كل واحد من الاربعة فى كثير من احكامه، در پانزده فصل؛ 16. ذكر رواة احاديثهم و طعن بعضهم في بعض، در سه فصل؛ 17. رد الاعتراضات عن شيء من شرايع اتباع الامام عليه السلم. (مهدی ولایی) آغاز: بسمله، الله احمد حمدا لايضاهى على وجوب وجوده و اياه اشكره شكرا لايتناهى على اضافه خيره وجوده ... انجام: جمعت من الدين القويم صحایفا ×× هدانی اليها خالقی بجلاله / ارجوا الى الرحمن منهم شفاعة ×× تصرف عنى من عظيم و باله / نصف و ثلث من ربيع آخر اتی ×× لا عوام «ذق ند» تمام حماله چاپ: با تحقیق آقای محمد باقر بهبودی، تهران، 1384ق، انتشارات مرتضوی [دنا 119/7 - 120 (31 نسخه)؛ الذریعة 36/15 و 37 رقم 219؛ معجم المطبوعات، رفاعی ص 153]

نسخه‌های خطی این اثر

32 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
15268 عبدالله بن ربیع حویزاوى چهارشنبه 12 جمادی الاول 1037ق نسخ 342 شناسنامه ←
2
دائرة المعارف
تهران
1463-عکسی عبدالرضا حسینی 1039ق نستعلیق 483 شناسنامه ←
3
شاهچراغ
شیراز
412 بی‌کاتب ذیقعده 1039ق نستعلیق 480 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
10799 محمود خفاجی نجفی 1049ق نسخ 5 شناسنامه ←
5
مرکز احیاء
قم
4283 مهنا بن محمد عبادی نجفی رمضان 1085ق نسخ 213 شناسنامه ←
6
دانشگاه
تهران
977 محمد یحیی صفر 1087ق نسخ 401 شناسنامه ←
7
علامه طباطبائی
شیراز
949 محمد تقی حسینی رجب 1090ق نسخ 250 شناسنامه ←
8
حقوق
تهران
15 - ج ناصر بن حاجی حسین بن حاجی تاج الدین نجفی 17 جمادی الاول 1091ق نسخ 171 شناسنامه ←
9
ملی
تهران
976 محمد مسیح بن احمد حسینی 1097ق نسخ 365 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
20606 درویش ابراهیم مولوی نجفی قرن 11 نسخ 260 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
87 نامشخص - - - شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
19526 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
13
سریزدی
یزد
29 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 29 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
726 نامشخص - - - شناسنامه ←
15
موقوفه میرزا ابوطالب قمی
قم
24 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 261 شناسنامه ←
16
مرکز مطالعات
قم
42/1 محمد حسن بن قاسم الکاظمی الوندی اصلاً الکاظمی لقبا النجفی مولداً و مسکناً و مدفناً دوشنبه رجب 1000ق (با توجه به تاریخ کتابت رساله دوم که همین کاتب نوشته سال تحریر رساله اول 1100 باید باشد) نسخ 203 شناسنامه ←
17
مرکز احیاء
قم
4014 بی‌کاتب 3 شوال 1100ق نسخ 253 شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
2068 حسین بن احمد حسینی 7 جمادی الاول 1103ق نسخ 298 شناسنامه ←
19
دانشگاه
تهران
6589 زین العابدین بن حسین علی زنجانی کمره‌ای 1124ق نسخ 217 شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
24434 محمد حسین تربتی قرن 13 نسخ 188 شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
474-طباطبائی بی‌کاتب قرن 13 نسخ 230 شناسنامه ←
22
مرکز احیاء
قم
3554 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 272 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
25239 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 245 شناسنامه ←
24
شیخ علی حیدر
مشهد
44 احمد بن ملا محمد تقی دارابی نجفی جمعه 21 جمادی الثانی 1208ق نسخ 282 شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
3005 بی‌کاتب جمعه جمادی الثانی 1217ق نسخ 316 شناسنامه ←
26
مرعشی
قم
1350 جواد بن عبدالرحیم دارابی معروف به واعظ اصفهانی سه شنبه 27 شوال 1333ق نسخ 137 شناسنامه ←
27
دائرة المعارف
تهران
1464-عکسی ناصر بن حاجی حسین بن تاج الدین نجفی چهارشنبه 6 شوال، تاریخ سال را نگفته نسخ 479 شناسنامه ←
28
طبسی
قم
256 محمدعلی حائری سنقری 1355ق نسخ 380 شناسنامه ←
29
مدرسه سلیمانیه
مشهد
134 بی‌کاتب گویا از زمان مؤلف نسخ - شناسنامه ←
30
مدرسه سلیمانیه
مشهد
135 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←