شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح هداية الحكمة
š.-u hidāyat-il-ḥikma
پیوند کوتاه:
/w/41962
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41962
پدیدآور / مؤلف:
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 20، ص 970
تا 980
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فلسفه
عناوین دیگر و همتراز:
شرح الهداية الاثيرية
(š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya)
اثر مرتبط / وابسته به:
هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل میکند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز اثر
« الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... »
انجام اثر
« ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب »
سوابق و چاپهای اثر
هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239)
حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن
حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی
حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)
الذریعة 173/14-176 و 175/14
ریحانة الأدب 419/3
کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»
کشف الحجب و الاستار 359
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● شرح هداية الحكمة = شرح الهداية الاثيرية / فلسفه / عربی
š.-u hidāyat-il-ḥikma = š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری
sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)
وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)
شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل میکند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز: الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ...
انجام: ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب
چاپ: هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
[دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)؛ الذریعة 173/14-176 و 175/14؛ ریحانة الأدب 419/3؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»؛ کشف الحجب و الاستار 359]
شرح و حواشی:
1- حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136)
2- حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225)
3- حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239)
4- حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن
5- حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی
6- حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
نسخههای خطی این اثر
157 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
مجلس
تهران
|
133 | بیکاتب | 1244ق | نسخ | 317 | شناسنامه ← |
| 62 |
مهدوی
تهران
|
468 | محمد علی ان محمد حسن سپاهانی | پنج شنبه 16 شوال 1243ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 63 |
گلپایگانی
قم
|
7829-53/39 | محمد بن محمد موسوی حسینی | دوشنبه 6 شوال 1240ق | نسخ | 184 | شناسنامه ← |
| 64 |
قمر بنی هاشم
دامغان
|
75/1 | محمدباقر بن محمدجواد هزار جریبی تلمادرهای | 1240ق | نستعلیق | 145 | شناسنامه ← |
| 65 |
فاضل قائینی
قم
|
209 | محسن بن عبدالکریم تنکابنی | 1238ق | - | - | شناسنامه ← |
| 66 |
صد و بیست و پنج نسخه
سبزوار
|
28 | محمد مهدی بن ملا محمد کربلائی | 1234ق | نسخ | 358 | شناسنامه ← |
| 67 |
رضوی
مشهد
|
757 | پسر میرزا عبدالله شریفی شیرازی | محرم 1234ق | شکسته نستعلیق | 258 | شناسنامه ← |
| 68 |
سپهسالار
تهران
|
6624 | محمدحسن بن محمد علی | دوشنبه 16 رمضان 1230ق | نسخ | 66 | شناسنامه ← |
| 69 |
مجلس
تهران
|
91/1-فیروز | محمد علی بن محمد طاهر | 1229ق | نسخ | 309 | شناسنامه ← |
| 70 |
دائرة المعارف
تهران
|
378 | محمد حسین شیرازی | 22 جمادی الثانی 1227ق | نستعلیق | 144 | شناسنامه ← |
| 71 |
گوهرشاد
مشهد
|
692 | بیکاتب | جمعه 27 جمادی الاول 1223ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 72 |
سپهسالار
تهران
|
6618 | بیکاتب | 20 ذیقعده 1220ق | نستعلیق | 167 | شناسنامه ← |
| 73 |
رضوی
مشهد
|
13221 | علی رضا حسینی | 1218ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 74 |
امام عصر
شیراز
|
252 | عبدالله کاتب فسائی | 1218ق | نسخ | 166 | شناسنامه ← |
| 75 |
رضوی
مشهد
|
185 | بیکاتب | ربیع الثانی 1211ق | نستعلیق | 196 | شناسنامه ← |
| 76 |
مروی
تهران
|
561 | محمد علی بن عبدالله منشی | 1210ق، برای ملامحمد حسن | - | - | شناسنامه ← |
| 77 |
گوهرشاد
مشهد
|
740 | ابن حاج میر ابوالهادی بیرجندی قاینی حسینی | 1210ق، برای میرزا محمد علی قاضی به واسطه حاج اسماعیل بن آقا محمد زمان اصفهانی | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 78 |
مرعشی
قم
|
9994 | بیکاتب | رمضان 1206ق، برای میرزا ابو الحسن | نسخ | 254 | شناسنامه ← |
| 79 |
مجلس
تهران
|
1877 | عبدالله زنوزی پدر آقا علی مدرس زنوزی | 1201ق | شکسته نستعلیق | 286 | شناسنامه ← |
| 80 |
امام صادق
قزوین
|
650 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 125 | شناسنامه ← |
| 81 |
رضوی
مشهد
|
18829 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 82 |
دائرة المعارف
تهران
|
1782 | صدرالدین محمد بن شیخ ابوالقاسم | قرن 13 | نستعلیق، شکسته | 165 | شناسنامه ← |
| 83 |
دانشگاه
تهران
|
10715 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 201 | شناسنامه ← |
| 84 |
مجلس
تهران
|
5499/13 | علیمحمد اصفهانی | قرن 13 | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 85 |
دانشگاه
تهران
|
1422/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 103 | شناسنامه ← |
| 86 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
892 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 87 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1449 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 226 | شناسنامه ← |
| 88 |
مروی
تهران
|
645 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 89 |
مهدوی
تهران
|
865 | بیکاتب | قرن 13، برای حاج سید علی | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 90 |
مهدوی
تهران
|
745 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |