نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح هداية الحكمة

š.-u hidāyat-il-ḥikma
157 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/41962
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41962
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 970 تا 980
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح الهداية الاثيرية (š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya)
اثر مرتبط / وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل می‌کند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز اثر
« الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... »
انجام اثر
« ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136) حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225) حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239) حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه) الذریعة 173/14-176 و 175/14 ریحانة الأدب 419/3 کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده» کشف الحجب و الاستار 359

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح هداية الحكمة = شرح الهداية الاثيرية / فلسفه / عربی š.-u hidāyat-il-ḥikma = š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660) شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل می‌کند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد. آغاز: الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... انجام: ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب چاپ: هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق. [دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)؛ الذریعة 173/14-176 و 175/14؛ ریحانة الأدب 419/3؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»؛ کشف الحجب و الاستار 359] شرح و حواشی: 1- حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136) 2- حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225) 3- حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239) 4- حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن 5- حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی 6- حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن

نسخه‌های خطی این اثر

157 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
خانقاه احمدیه
شیراز
85 محمد بن شولستانی بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
2
فرهنگ و هنر
مشهد
د-7 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 288 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
14682 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
4
ملی
تهران
18518 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
5
ملی
تهران
4896 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 89 شناسنامه ←
6
ملی
تهران
25342 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
7
ملی
تهران
6903 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 6 شناسنامه ←
8
شهشهانی، حسین
تهران
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
9
ملی
شیراز
21-ش/572 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 336 شناسنامه ←
10
ملی
شیراز
10-هـ/672 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 260 شناسنامه ←
11
امام جمعه
زنجان
4مجموعه بدون شماره محمد مهدی بن محمد كاظم الخوانساری بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
12
مدرسه غرب
همدان
1051 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
13
مدرسه غرب
همدان
582 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
8569 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 202 شناسنامه ←
15
ملک
تهران
2856/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 123 شناسنامه ←
16
وزیری
یزد
3652/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 183 شناسنامه ←
17
ملی
تهران
3054 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
18
ملی
تهران
3203 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 168 شناسنامه ←
19
ملی
تهران
3224 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 280 شناسنامه ←
20
مرعشی
قم
1153 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 232 شناسنامه ←
21
گلپایگانی
قم
56/160-8310 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 162 شناسنامه ←
22
الهیات
مشهد
142 محمد حسین مهرودی بی‌تاریخ نستعلیق 115 شناسنامه ←
23
الهیات
مشهد
22616 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 111 شناسنامه ←
24
نمازی
خوی
439 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
25
الهیات
مشهد
14758 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 99 شناسنامه ←
26
گلپایگانی
قم
7704-52/44 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 83 شناسنامه ←
27
مدرسه سلطانی
کاشان
78 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 194 شناسنامه ←
28
گلپایگانی
قم
2385/2-13/65 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 32 شناسنامه ←
29
مسجد اعظم
قم
1443 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 173 شناسنامه ←
30
سپهسالار
تهران
6625 حسن شریف بن تاج الدین ملکی 8 ذیحجه 1311ق نسخ 326 شناسنامه ←