شناسنامه کتابشناختی اثر
الاربعون حدیثاً
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
995 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 891
تا 923
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
اربعین شیخ بهائی
(arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī)
شرح الاربعین
(š.-ul arba‘īn)
محل تألیف:
اصفهان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپهای اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
شرح الاربعون حديثا
حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ذخائر التراث 673/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة
انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه»
چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
[ذخائر التراث 673/2]
شرح و حواشی:
1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
7- شرح الاربعون حديثا
8- حاشية الاربعين حديثاً
نسخههای خطی این اثر
458 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
مجلس
تهران
|
16185 | شاه فضل الله | قرن 11 | - | 15 | شناسنامه ← |
| 62 |
مرعشی
قم
|
9945 | بیکاتب | قرن 11ق (عصر مؤلف) | نسخ | 125 | شناسنامه ← |
| 63 |
رضوی
مشهد
|
37455 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 194 | شناسنامه ← |
| 64 |
رضوی
مشهد
|
20839 | بیکاتب | اواخر قرن 11 | نسخ | 196 | شناسنامه ← |
| 65 |
ملی
تهران
|
1781 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 145 | شناسنامه ← |
| 66 |
رضوی
مشهد
|
18197 | محمد باقر بن عبدالقادر حسینی استرآبادی | 1002ق | نستعلیق | 152 | شناسنامه ← |
| 67 |
مجلس
تهران
|
5625/3 | علم الهدی بن عبدالواسع حسینی | 1002ق | نسخ | 86 | شناسنامه ← |
| 68 |
ملی
تهران
|
2730 | بیکاتب | 1004ق | نسخ | 197 | شناسنامه ← |
| 69 |
گلپایگانی
قم
|
4619-23/139 | عبدالعلی بن سلطان محمد تبریزی | دهه آخر رجب 1005ق | نسخ | 194 | شناسنامه ← |
| 70 |
مجلس
تهران
|
15254/6 | جعفر بن محمد حسینی ترمذی تبریزی | 1005ق | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 71 |
ملک
تهران
|
663 | صدرالدین محمد شیرازی | شنبه 28 صفر 1006ق | نستعلیق، شکسته | 108 | شناسنامه ← |
| 72 |
امام صادق
چالوس
|
455 | امتی تربتی | غره صفر1008ق | نسخ | 125 | شناسنامه ← |
| 73 |
وزیری
یزد
|
1618 | محمد حسین بن ایوب طالقانی | ربیع الثانی 1009ق | نسخ | 169 | شناسنامه ← |
| 74 |
رضوی
مشهد
|
1591 | حاجی محمد | 1010ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 75 |
ملک
تهران
|
1991 | بیکاتب | 1010ق | نسخ | 211 | شناسنامه ← |
| 76 |
الهیات
مشهد
|
479/1 | محمدعلی بن ندرعلی | دوشنبه 13 جمادی الاول 1010ق | نستعلیق | 201 | شناسنامه ← |
| 77 |
گلپایگانی
قم
|
1029-6/119 | محمدبن عبدالله حسادی | 2 جمادی الاول 1011ق | نستعلیق | 188 | شناسنامه ← |
| 78 |
ادبیات
تهران
|
289 | قطب الدین حسن کوبنانی | یکشنبه 12 صفر 1012=112ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 79 |
رضوی
مشهد
|
22985 | محمد تقی بن ملک اصفهانی | 15 صفر 1013ق | نسخ | 94 | شناسنامه ← |
| 80 |
ملک
تهران
|
1630/1 | شمس الدین مازندرانی | شعبان 1015ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 81 |
مجلس
تهران
|
1091/3-طباطبائی | نظام الدین محمد بن حسن فرسی | 1015ق | نستعلیق، شکسته | 76 | شناسنامه ← |
| 82 |
گلپایگانی
قم
|
1568-9/118 | غیاث الدین علی بن جلال الدین محمد | جمعه 24 شوال 1015ق | نستعلیق | 117 | شناسنامه ← |
| 83 |
دانشگاه
تهران
|
1798 | علی کاتب قمی | شنبه 17 صفر 1016ق | نسخ | 250 | شناسنامه ← |
| 84 |
مرکز احیاء
قم
|
2662/1 | محمد امین بن پیر (میر) عنایت الله شریف خادم حسینی | 1019ق | نسخ | 173 | شناسنامه ← |
| 85 |
مسجد اعظم
قم
|
2257/1 | محمد شریف بن محمد قاسم بن محمد مؤمن بن ولی محمود | اواسط رمضان 1021ق | نسخ | 125 | شناسنامه ← |
| 86 |
مرعشی
قم
|
5677 | آقا بیک بن نعمة الله همدانی | جمعه غره ذیقعده 1022ق | نسخ | 263 | شناسنامه ← |
| 87 |
مرکز احیاء
قم
|
3197 | حسین بن روح الله سالکدهی | غره جمادی الاول 1023ق | نسخ | 217 | شناسنامه ← |
| 88 |
نوربخش
تهران
|
463 | نامشخص | یکشنبه 22 شعبان 1025ق | نسخ | 612 | شناسنامه ← |
| 89 |
مرعشی
قم
|
11283 | محمد حسین بن محمود، سلیمی | دهه سوم رجب 1025ق | نسخ | 129 | شناسنامه ← |
| 90 |
مجلس
تهران
|
17843 | بیکاتب | 1026ق | - | - | شناسنامه ← |