شناسنامه کتابشناختی اثر
الاربعون حدیثاً
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
995 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 891
تا 923
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
اربعین شیخ بهائی
(arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī)
شرح الاربعین
(š.-ul arba‘īn)
محل تألیف:
اصفهان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپهای اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
شرح الاربعون حديثا
حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ذخائر التراث 673/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة
انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه»
چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
[ذخائر التراث 673/2]
شرح و حواشی:
1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
7- شرح الاربعون حديثا
8- حاشية الاربعين حديثاً
نسخههای خطی این اثر
458 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 331 |
دائرة المعارف
تهران
|
2059-عکسی | حبیب الله بن حبیب الله (چنین) بن اسدالله بن سیف الله بن شهاب الدین علی | چهارشنبه 24 صفر 1056ق، برای فرزندش ابوالمحاسن محمد محسن | نسخ | 316 | شناسنامه ← |
| 332 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
793 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 333 |
رضوی
مشهد
|
37620 | ابوضیاء بن میرمراد علی حسینی طالقانی | 14 ذیحجه 1055ق | نسخ | 198 | شناسنامه ← |
| 334 |
مجلس
تهران
|
747/1-طباطبائی | احمد بن سلیمان موسوی حسینی طبیب | 1054ق | نستعلیق | 187 | شناسنامه ← |
| 335 |
رضوی
مشهد
|
25409 | محمد علی بن درویش علی همدانی | سهشنبه 7 رجب 1053ق | نسخ | 163 | شناسنامه ← |
| 336 |
مرعشی
قم
|
5484 | بیکاتب | 7 جمادی الاول 1052ق | نستعلیق | 182 | شناسنامه ← |
| 337 |
ملی
تهران
|
148 | بیکاتب | 1052ق | نسخ | 166 | شناسنامه ← |
| 338 |
ملی
تهران
|
19675 | محمد امین | 1052ق | - | - | شناسنامه ← |
| 339 |
مجلس
تهران
|
4947 | بیکاتب | جمعه 13 شعبان 1050ق | نستعلیق | 228 | شناسنامه ← |
| 340 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
72/2 | عبدالرضا جزائری | یکشنبه 29 شعبان 1049ق | نسخ | 43 | شناسنامه ← |
| 341 |
رضوی
مشهد
|
16912 | علی قلی گرجی جدید الاسلام | پنجشنبه 1048ق | نسخ | 330 | شناسنامه ← |
| 342 |
رضوی
مشهد
|
15148 | بیکاتب | جمعه 26 صفر 1048ق | نسخ | 181 | شناسنامه ← |
| 343 |
موقوفه میرزا ابوطالب قمی
قم
|
11 | بیکاتب | 1047ق | نسخ | 122 | شناسنامه ← |
| 344 |
ملک
تهران
|
1550 | محمد صفی | دوشنبه 30 رمضان 1047ق | نستعلیق | 191 | شناسنامه ← |
| 345 |
وزیری
یزد
|
2012/1 | زین الدین بن الحسین الجیلانی | رمضان 1047ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 346 |
مرعشی
قم
|
1444 | ابوالمفاخر بن امیره رضوی | سهشنبه 12 شوال 1046ق | نسخ | 178 | شناسنامه ← |
| 347 |
وزیری
یزد
|
382 | محمد بن محمد جزایری | شوال 1046ق | نسخ | 226 | شناسنامه ← |
| 348 |
نبوی، سید محمد
دزفول
|
بدون شماره | بیکاتب | غره ذیحجه 1045ق | - | - | شناسنامه ← |
| 349 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1534 | احمد شریف بن جبرئیل | یکشنبه 26 ذیحجه 1045ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 350 |
مجلس
تهران
|
7543 | بیکاتب | شنبه 6 رجب 1044ق | نسخ | 191 | شناسنامه ← |
| 351 |
رضوی
مشهد
|
1895 | شاه محمد همدانی | ربیع الثانی 1042ق | نستعلیق، شکسته | 152 | شناسنامه ← |
| 352 |
مسجد اعظم
قم
|
2799 | محمد قاسم | غره رمضان 1042ق | نسخ | 193 | شناسنامه ← |
| 353 |
وزیری
یزد
|
1195 | جمال بن ملا ملک اصفهانی | 1041ق | نسخ | 170 | شناسنامه ← |
| 354 |
دانشگاه
تهران
|
2299 | ابوالحسن بن عبدالله شیرازی | 1040ق | نسخ | 210 | شناسنامه ← |
| 355 |
وزیری
یزد
|
2178 | بیکاتب | 1039ق | نستعلیق | 170 | شناسنامه ← |
| 356 |
حجتیه
قم
|
542 | محمد رشید بن میر شمس الدین حسینی | 1037ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 357 |
مسجد اعظم
قم
|
735 | حاجی قاسمعلی فتحی تبریزی | ربیع الثانی 1037ق | نستعلیق | 191 | شناسنامه ← |
| 358 |
رضوی
مشهد
|
16913 | تقی الدین محمد بن محسن حسینی | 1036ق | نستعلیق | 148 | شناسنامه ← |
| 359 |
گلپایگانی
قم
|
1543-9/93 | عمادالدین بن یونس | دوشنبه 22 ذیقعده 1034ق، برای خودش | نستعلیق | 175 | شناسنامه ← |
| 360 |
مجلس
تهران
|
2744/3 | محمد باقر بن نظام الدین علی شوشتری | 1034ق | نسخ | 349 | شناسنامه ← |