نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح مفاتیح الشرایع

š.-u mafātīḥ-iš-šarāyiʻ
2 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/41517
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41517
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 727 تا 728
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه
اثر مرتبط / وابسته به: مفاتیح الشرایع؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1091-1006)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرحی است استدلالی و مبسوط بر مفاتیح الشرایع فیض کاشانی. شارح همه مسائل را با استناد به آیات و روایات و اقوال فقهای بزرگ اثبات می‌نماید. این نسخه شامل باب طهارت، صلات و باب صوم تا آخر مبحث مکروهات صوم رمضان است به شرح ذیل: وجوب و فضیلت نماز و شرایط وجوب آن و غیره تا صلات جمعه، راجع به صلات جمعه که هم ماتن و هم شارح وجوب آن را از ضروریات دین بر شمرده و بیع و سفر را نیز در روز جمعه حرام دانستهاند چنین می‌نویسد: «قوله يجب صلاة الجمعة الخ وجوبها فى الجملة من ضروریات الدین ... قوله يحرم یوم الجمعة البیع والسفر الحکم اجماعى عندنا بل عند العلماء كافة كما عن التذكرة و ان خالفه شاذ منهم فى السفر ...»؛ نماز مسافر، صلاة العیدین و برخی دیگر از فرایض و نوافل، وضو، غسل، احکام دماء ثلاثه، احکام چاه‌ها و سایر مباحث مربوط به کتاب طهارت، کتاب صوم. هر چند نام مؤلف در هیچ جای نسخه مشاهده نمی‌شود ولی طبق قرائن، مؤلف همان نامبرده است چه او در مبحث کسر می‌نویسد: «اعلم ان الكر بوزن بلدنا الموسوم باسترآباد صين عن التفرقه ...» و نیز در ظهر ورق اول نسخه تحت شماره 1235 موجود در کتابخانه گوهرشاد با خط مغایر نوشته شده: «شرح مفاتیح مولانا محمدرضا استرآبادی»، از سوی دیگر شارحی به جز نامبرده که از استرآباد باشد، یافت نشد، با این سه قرینه می‌توان گفت شارح به احتمال قوی همین محمد رضای مزبور است. (براتعلی غلامی مقدم)
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی وارث علوم الاولین و الآخرین ... قوله كتاب مفاتیح الصلوة الخ اعلم ان المحدثين من الامامیه (ره) لما رأوا بعد زمان الغيبة ان الاخبار المروية عن النبى و الائمه متشتته متفرقه غير ملائم صدرها بعجزها مثلاً مثل كون الاول »

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح مفاتیح الشرایع / فقه / عربی š.-u mafātīḥ-iš-šarāyiʻ استرآبادی، محمد رضا بن محمد صادق، ق13 قمری estarābādī, mohammad rezā ebn-e mohammad sādeq (-19c) وابسته به: مفاتیح الشرایع؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1091-1006) شرحی است استدلالی و مبسوط بر مفاتیح الشرایع فیض کاشانی. شارح همه مسائل را با استناد به آیات و روایات و اقوال فقهای بزرگ اثبات می‌نماید. این نسخه شامل باب طهارت، صلات و باب صوم تا آخر مبحث مکروهات صوم رمضان است به شرح ذیل: وجوب و فضیلت نماز و شرایط وجوب آن و غیره تا صلات جمعه، راجع به صلات جمعه که هم ماتن و هم شارح وجوب آن را از ضروریات دین بر شمرده و بیع و سفر را نیز در روز جمعه حرام دانستهاند چنین می‌نویسد: «قوله يجب صلاة الجمعة الخ وجوبها فى الجملة من ضروریات الدین ... قوله يحرم یوم الجمعة البیع والسفر الحکم اجماعى عندنا بل عند العلماء كافة كما عن التذكرة و ان خالفه شاذ منهم فى السفر ...»؛ نماز مسافر، صلاة العیدین و برخی دیگر از فرایض و نوافل، وضو، غسل، احکام دماء ثلاثه، احکام چاه‌ها و سایر مباحث مربوط به کتاب طهارت، کتاب صوم. هر چند نام مؤلف در هیچ جای نسخه مشاهده نمی‌شود ولی طبق قرائن، مؤلف همان نامبرده است چه او در مبحث کسر می‌نویسد: «اعلم ان الكر بوزن بلدنا الموسوم باسترآباد صين عن التفرقه ...» و نیز در ظهر ورق اول نسخه تحت شماره 1235 موجود در کتابخانه گوهرشاد با خط مغایر نوشته شده: «شرح مفاتیح مولانا محمدرضا استرآبادی»، از سوی دیگر شارحی به جز نامبرده که از استرآباد باشد، یافت نشد، با این سه قرینه می‌توان گفت شارح به احتمال قوی همین محمد رضای مزبور است. (براتعلی غلامی مقدم) آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی وارث علوم الاولین و الآخرین ... قوله كتاب مفاتیح الصلوة الخ اعلم ان المحدثين من الامامیه (ره) لما رأوا بعد زمان الغيبة ان الاخبار المروية عن النبى و الائمه متشتته متفرقه غير ملائم صدرها بعجزها مثلاً مثل كون الاول

نسخه‌های خطی این اثر

2 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
7253 صادق بن حسین 1235ق نسخ 251 شناسنامه ←
2
گوهرشاد
مشهد
1235 نامشخص قرن 13 نستعليق، بى كا - شناسنامه ←