شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح مشيخة من لا يحضره الفقية
š.-u mašīxat-i man lā yaḥḍuruh-ul-faqīh
14
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/41427
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41427
پدیدآور / مؤلف:
مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی
تاریخ و سده تألیف:
1064 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 20، ص 692
تا 693
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
رجال
اثر مرتبط / وابسته به:
مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقیه؛ شیخ صدوق، محمد بن علی (311-381)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شیخ صدوق در دیباچه کتاب «من لا یحضره الفقیه» آورده است که به جهت اختصار اسانید رواة را حذف داشته و سپس ملهم گشته که لازم است برای رعایت فوایدی که در ذکر اسانید است اصول قدما و طریق نقل آنها و رجال احادیث مندرجه در این کتاب را ذکر نماید. به این جهت فهرستی از آنها در آخر کتاب آورده که معروف به «مشیخة من لا یحضره الفقیه» است. مجلسی پس از این که کتاب «روضة المتقین» را در شرح کتاب «من لایحضره الفقیه» شیخ صدوق نگاشت، بر آن شد که مشیخه من لایحضر را شرح کند. در آغاز گفتار کوتاهی است در معنی صحیح به اصطلاح محدثین از قدما، پس از آن مشیخه را به ترتیب حروف درآورده و شرح میکند و در آخر گروهی از روات را تفصیل میدهد که صدوق آنها را ذکر نکرده است. در این بخش روات را از عصر شیخ طوسی تا حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام به دوازده طبقه تقسیم کرده و هر طبقه را به ترتیب حروف تنظیم کرده است. این کتاب در حقیقت همان پایان «روضةالمتقین» میباشد که در برخی نسخهها جداگانه آمده و به تاریخ 1063 پایان یافته و در ماه رجب 1064 پاکنویس شده است.
آغاز اثر
« بسمله، حمدله و بعد فیقول احوج المفتاقین الى رحمة ربه الغنى ... انه لما وفق الله تبارک و تعالی لاتمام الشرح على کتاب من لا یحضره الفقیه اردت ان اوضح الفهرست الذی اضافه رئیس المحدثین محمد بن على بن الحسین بن بابویه القمی. »
انجام اثر
« و المرجو من الله تعالى ان یوفقنی لشرح باقی الکتب مفصلا بحیث یقرب من فهم المبتدى انه ولى ذلک و القادر علیه الحمدلله رب العالمین ... و عترته الطاهرین المعصومین. »
سوابق و چاپهای اثر
قم، 1399ق، به عنوان جلد چهاردهم روضة المتقین
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 66/14ر 1768
دنا 1061/6-1062 (13 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● شرح مشيخة من لا يحضره الفقية / رجال / عربی
š.-u mašīxat-i man lā yaḥḍuruh-ul-faqīh
مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی، 1003؟ - 1070 قمری
majlesī, mohammad taqī ebn-e maqsūd ‘alī (1595 - 1660)
وابسته به: مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقیه؛ شیخ صدوق، محمد بن علی (311-381)
تاریخ تألیف: رجب 1064ق
شیخ صدوق در دیباچه کتاب «من لا یحضره الفقیه» آورده است که به جهت اختصار اسانید رواة را حذف داشته و سپس ملهم گشته که لازم است برای رعایت فوایدی که در ذکر اسانید است اصول قدما و طریق نقل آنها و رجال احادیث مندرجه در این کتاب را ذکر نماید. به این جهت فهرستی از آنها در آخر کتاب آورده که معروف به «مشیخة من لا یحضره الفقیه» است. مجلسی پس از این که کتاب «روضة المتقین» را در شرح کتاب «من لایحضره الفقیه» شیخ صدوق نگاشت، بر آن شد که مشیخه من لایحضر را شرح کند. در آغاز گفتار کوتاهی است در معنی صحیح به اصطلاح محدثین از قدما، پس از آن مشیخه را به ترتیب حروف درآورده و شرح میکند و در آخر گروهی از روات را تفصیل میدهد که صدوق آنها را ذکر نکرده است. در این بخش روات را از عصر شیخ طوسی تا حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام به دوازده طبقه تقسیم کرده و هر طبقه را به ترتیب حروف تنظیم کرده است. این کتاب در حقیقت همان پایان «روضةالمتقین» میباشد که در برخی نسخهها جداگانه آمده و به تاریخ 1063 پایان یافته و در ماه رجب 1064 پاکنویس شده است.
آغاز: بسمله، حمدله و بعد فیقول احوج المفتاقین الى رحمة ربه الغنى ... انه لما وفق الله تبارک و تعالی لاتمام الشرح على کتاب من لا یحضره الفقیه اردت ان اوضح الفهرست الذی اضافه رئیس المحدثین محمد بن على بن الحسین بن بابویه القمی.
انجام: و المرجو من الله تعالى ان یوفقنی لشرح باقی الکتب مفصلا بحیث یقرب من فهم المبتدى انه ولى ذلک و القادر علیه الحمدلله رب العالمین ... و عترته الطاهرین المعصومین.
چاپ: قم، 1399ق، به عنوان جلد چهاردهم روضة المتقین
[الذریعه 66/14ر 1768؛ دنا 1061/6-1062 (13 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
14 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
4526 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 73 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
848: عکسی | بیکاتب | قرن 11 | تعلیق | 152 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
10306 | محمد مقیم بن محمد باقر اصفهانی | سه شنبه 7 رجب 1074ق | نسخ | 245 | شناسنامه ← |
| 4 |
رضوی
مشهد
|
7776 | بیکاتب | با تاریخ 1089ق | نسخ | 170 | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
19041 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 94 | شناسنامه ← |
| 6 |
نواب
مشهد
|
181 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 137 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
4531 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 153 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرکز احیاء
قم
|
3754/5 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 122 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
4573 | بیکاتب | 23 ذیقعده 1222ق | رقعی، بیکا | 77 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
1536 | بیکاتب | پنجشنبه 22 رمضان 1245ق | نسخ | 141 | شناسنامه ← |
| 11 |
روضاتی
اصفهان
|
6 | بیکاتب | 1313ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
508/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 140 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
61عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
7777 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 120 | شناسنامه ← |