شرح مختصر الاصول

● شرح مختصر الاصول = شرح مختصر المنتهى / اصول فقه / عربی š.-u muxtaṣar-il-uṣūl = š.-u muxtaṣar-il-muntahā عضدالدین ایجی، عبدالرحمن بن احمد، 700؟ - 756 قمری ‘azod-od-dīn-e ījī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1301 - 1356) وابسته به: مختصر المنتهی = مختصر الاصول = مختصر ابن الحاجب؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (570-646) تاریخ تألیف: 26 شعبان 734ق ابن حاجب یکی از بزرگان علماء اسلام و مالکی مذهب بوده و مؤلف «شافیه» و «کافیه» در صرف و نحو و «منتهی السئول و الامل فی علمی الاصول و الجدل» و مختصر این کتاب که از آن به «مختصر الاصول» و «مختصر المنتهی» و «مختصر ابن حاجب» تعبیر می‌شود می‌باشد و این مختصر مورد توجه فضلاء و علماء اسلام واقع گردیده و شروح و حواشی زیاد بر آن نگاشته شده و اساتید فن اصول را عقیده آن است که «شرح عضدی» بهترین شروح این کتاب می‌باشد. قاضی عضدالدین عبدالرحمن ایجی (ایگی) شیرازی شافعی، دانشمند کردتبار اصولی و متکلم است که این گزارش را به درخواست شاگردان به صورت «قال-اقول» نوشته و در آن ابتدا مباحث الفاظ و سپس اصول عملی و مبحث قیاس و استحسان و اجتهاد مورد بحث و بررسی قرار داده است. در مجالس المؤمنین شوشتری (مجلس 7 دنبال سرگذشت آملی) دارد که عصام الدین اسفرائینی (-943 یا 951ق) در حاشیه شرح آداب عضدی نوشته که دوازده تن از دانشمندان روزگار نزد ایجی می‌آمده و در نگارش و تصنیف به او کمک می‌کردند، از آنها بودند نیای همین اسفرائینی و سیف الدین ابهری. وی در مقدمه درباره کتاب آورده است: «و انی ممن شعفت به فقد وكلت فکری علی الفاظه و معانیه و صرفت بعض عمری الی تلخيص مقاصده و مبانيه حتى لم يخف على منها خافية و تنبهت من الفوايد الزوايد على جملة كافية و لازال اصحابی المشاركون لى في البحث عن فرايده و اسراره و الكشف عن خرايده و ابکاره يلتمسون منى ان اشرحه فأتعلل و استعفى و هم تكررون الاقتراح و يأبون الا الالحاح فاتسلسل و استخفى حتى صار فعالى مظنة ... و امليت عليهم شرحا لم ادخر فيه نصحا و لم آل في تحريره جهدا و قدر اعيت شريطة الاقتصاد فيما امل و تجافيت عن طرفيه لكيلا يخل و لا يمل». آغاز: بسمله و به ثقتى. الحمد لله الذى برأ الانام و عمهم بالاكرام و الدعوة إلى دار السلام و ... فان من عناية الله بالعباد ان شرع الاحكام و بين الحلال و الحرام سبباً يصلحهم في المعاش ... انجام: قال و يتركب من الترجيحات ... أقول إذا اعتبرت الترجيحات في الدلائل ... أرشدنا الله و أياكم بما ينفعنا في الدنيا و الآخرة و يكون مقرباً إلى رضاه و مقروناً بعفوه و رحمته و أصلح شأننا و أعمالنا ... و عليه التكلان و الله أعلم بالصواب چاپ: سال 1307 در دو جزء چاپ شده است. [کشف الظنون 1853/2؛ معجم المطبوعات 1332/2؛ معجم المؤلفين 1332/2؛ الاوقاف العامة موصل 35/2؛ دنا 1043/6-1049 (190 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية شرح مختصر الاصول = حاشية شرح العضدى على مختصر المنتهى = شرح الشرح؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792) 2- حاشية شرح مختصر الاصول = حاشية شرح العضدى على مختصر الاصول؛ ابهری، سیف الدین احمد (-8) 3- حاشية شرح مختصر الاصول = حاشية شرح المختصر = حاشية شرح مختصر المنتهى = شرح الشرح؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816) 4- حاشية حاشية شرح مختصر الاصول؛ طوسی، علی بن محمد (-877) 5- حاشية شرح مختصر الاصول؛ سامسونی، حسن بن عبد الصمد (-891) 6- حاشية حاشية مختصر الاصول؛ دشتکی شیرازی، میر صدرالدین محمد (828-903) 7- حاشية حاشية شرح مختصر الاصول؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) 8- حاشية حاشية شرح مختصر الاصول = المحاكمات؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948) 9- حاشية شرح مختصر الاصول = حاشية شرح مختصر المنتهى؛ مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (-993) 10- حاشية شرح مختصر الاصول = حاشية شرح مختصر المنتهى = حاشية شرح العضدى على مختصر ابن الحاجب؛ میرزا جان باغنوی، حبیب الله (-994) 11- حاشية حاشية شرح مختصر الاصول؛ تاج الدین حسین بن صاعد (10-) 12- حاشية شرح مختصر الاصول = الردود و النقود؛ شوشتری، عبدالواحد بن علی (-10) 13- حاشية شرح مختصر الاصول؛ حسینی، شجاع بن علی (-10) 14- حاشية حاشية شرح مختصر الاصول؛ خلخالی، حسین بن حسن (-1014) 15- حاشية حاشية الجرجانی علی شرح مختصر الاصول للعضدی؛ خلخالی، حسین بن حسن (-1014) 16- حاشية شرح مختصر الاصول = حاشية شرح مختصر المنتهى؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) 17- حاشية شرح العضدى علی مختصر ابن الحاجب = حاشية شرح مختصر ابن الحاجب = حاشية شرح مختصر منتهى السئول و الامل فی علمی الاصول و الجدل؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) 18- تعلیقه شرح عضدی بر مختصر الاصول؛ میرداماد، محمد باقر بن محمد (-1041) 19- تعلیقات علی حاشية شرح المختصر؛ علوی عاملی، احمد بن زین العابدین (-1054) 20- حاشية شرح العضدى علی مختصر ابن الحاجب؛ سلطان العلماء، حسین بن محمد (1001-1064) 21- حاشية شرح مختصر الاصول = حاشية شرح مختصر المنتهى؛ شیروانی، محمد بن حسن (1033-1098) 22- حاشية شرح مختصر الاصول؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 23- الحسن و القبح = حاشية شرح مختصر العضدى = رسالة فی الحسن و القبح؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 24- نجاح الطالب لمختصر المنتهى لابن الحاجب؛ مقبلی، صالح بن مهدی (1047-1108) 25- حاشية شرح مختصر الاصول؛ ساچقلی زاده، محمد بن ابی بکر (-1150) 26- حاشية حاشية الباغنوی علی شرح مختصر الاصول عضدی؛ آقا جمال خوانساری، محمد بن حسین (-1125) 27- حاشية حاشية المیرداماد علی شرح مختصر الاصول عضدی؛ آقا جمال خوانساری، محمد بن حسین (-1125) 28- شبهة الحسن و القبح = رسالة فی الحسن و القبح = الجبر و الاختیار؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 29- حاشية حاشية شرح مختصر الاصول؛ خلخالی، محمد بن مصطفی 30- حاشية حاشية شرح مختصر الاصول 31- حاشية شرح العضدى علی مختصر ابن الحاجب 32- حاشية شرح مختصر الاصول (9 عنوان) 33- ذريعة النجاة من الف عقبات