شرح مختصر الاصول

● شرح مختصر الاصول = شرح مختصر المنتهى / اصول فقه / عربی š.-u muxtaṣar-il-uṣūl = š.-u muxtaṣar-il-muntahā قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود، 634 - 710 قمری qotb-od-dīn šīrāzī, mahmūd ebn-e masʻūd (1237-1311) وابسته به: مختصر المنتهى = مختصر الاصول = مختصر ابن الحاجب؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (570-646) اهداء به: نظام الملک شمس الدین ابوالمعالی محمد بن بهاءالدین صدر شرحی است مفصل در عناوین «قال، اقول» بر کتاب «مختصر المنتهی» ابن حاجب که جهت وزیر کبیر ابوالمعالی محمد بن صدر سعید تاج الدین معتز بن طاهر نگاشته است. برای معرفی بیشتر کتاب، سطوری از اول و آخر آن بعینه نقل می‌گردد: «اکثروا المعاودة الى ملتمسین ان اشرح لهم مختصر منتهى الوصل و الامل فی علمی الاصول و الجدل الذین صنفه الفاضل جمال الدین ابوعمرو بن ابی بکر المالکی المعروف بابن الحاجب تغمدالله بغفرانه و اسکنه مصابیح جنانه شرحا بذلك من اللفظ صعابه و یکشف عن وجه المعانی نقابه اذ هو کتاب غریب فی صنفه بدیع فی فنه يضاهی الالغاز لغاته و ان کان یحاکی الاعجاز من حسن ایراده لتکون کالمرقاة لهم ان اراد و الارتقا الى مساعده و کالمرآة عندهم ان اجتوا الاطلاع علی قواعده فیستو ضحوا به ما اظلم من معانيه و يستقبحوا به ما ابهم من مبانيه ظنا منهم و بعض الظن اثم» و همچنین در اوراق پایانی جلد دوم نگاشته است: «هذا الکتاب مع کونه نافعا فی نفسه فهو نافع فی غیره فانه دستور عظیم لحل الالفاظ المشكلة و الكلمات العويصه و ان کن صعب المرتقى و عسر المنحدر و لهذا لوان کتابی هذا فاخر فحاز المجموعات المصنفة في هذا الفن الذي هو محصل بین علمی الدرایة و الروایة فخرها و لا فخر و لوانه کابر کبار و المبسوطات المؤلفة في هذا النوع الذى هو متوسط بين البداية و الرواية كبرها و لاكبر هذا مع ان ريع البصر و طغیان موضوعان و الخطاء و النسیان عن هذه الامة». (وفادار مرادی) [فهرست المخطوطات المصورة 246/1؛ بروکلمان ذیل 537/1؛ دنا 1043/6 (6 نسخه)]