نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح الکافی

š.-u kāfī
117 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/40994
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40994
تاریخ و سده تألیف: 1044 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 470 تا 479
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح اصول الکافی (š.-u uṣūl-id kāfī)
محل تألیف: شیراز
اثر مرتبط / وابسته به: الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ... »
انجام اثر
« و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246) حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 99/13 ریحانة الأدب 419/3 و 417/3 کشف الحجب 347 هدیة العارفین 279/2 کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339 دنا 974/6- 978 (110 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح الکافی = شرح اصول الکافی / شرح حدیث / عربی š.-u kāfī = š.-u uṣūl-id kāfī صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) وابسته به: الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق) تاریخ تألیف: 1044ق؛ محل تألیف: شیراز شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است. آغاز: الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ... کتاب التوحید: سبحانک اللهم و بحمدک توحدت فی ذاتک فحسر عن إدراکک إنسان کل عارف و تفردت فی صفاتک ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء و الرسل بالکتب الإلهیة و النوامیس الشرعیة انجام: و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی. چاپ: مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش [الذریعة 99/13؛ ریحانة الأدب 419/3 و 417/3؛ کشف الحجب 347؛ هدیة العارفین 279/2؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339؛ دنا 974/6- 978 (110 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246) 2- حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)

نسخه‌های خطی این اثر

117 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
مجلس
تهران
1/576-طباطبائی بی‌کاتب 1214ق نستعلیق 211 شناسنامه ←
62
رضوی
مشهد
36329 لطف الله بن زین العابدین شوال 1215ق نسخ 220 شناسنامه ←
63
شیخ علی حیدر
مشهد
743 نامشخص - - - شناسنامه ←
64
استادی، رضا
قم
نامعلوم محمد رضا دشتکی 1219ق نسخ 258 شناسنامه ←
65
مرعشی
قم
11200 محمد رضا بن آقا نجف، دشتکی ربیع الثانی 1219ق نسخ 259 شناسنامه ←
66
ملی
تهران
825 زین العابدین بن عبدالجبار شریف <!-- page: 476 --> موسوی 1219ق نستعلیق 172 شناسنامه ←
67
مجلس
تهران
1916/6 بی‌کاتب 1220ق - 1 شناسنامه ←
68
مجلس
تهران
10496 عبدالله بن خان بابا زنوزی (فیلسوف معروف مقیم تهران و صاحب الانوار الجلية) 1224ق نستعلیق 206 شناسنامه ←
69
رضوی
مشهد
25447 بی‌کاتب 1224ق نستعلیق 188 شناسنامه ←
70
مرتضوی
مشهد
بدون شماره محمد بن محمد حسینی اصفهانی قهپائی شنبه 8 ربیع الاول 1228ق - - شناسنامه ←
71
ملی
تهران
560 محمد رفیع 1229ق نسخ 171 شناسنامه ←
72
مرکز احیاء
قم
4461 بی‌کاتب دوشنبه 7 ربیع الاول 1229ق نستعلیق 299 شناسنامه ←
73
رضوی
مشهد
20316 بی‌کاتب شنبه 20 رمضان 1230ق شکسته نستعلیق 259 شناسنامه ←
74
روضاتی
اصفهان
5 محمد کاظم بن محمد نصیر هزار جریبی محرم 1230ق نستعلیق - شناسنامه ←
75
رضوی
مشهد
1705 زین العابدین بن خداوردی 1232ق نسخ - شناسنامه ←
76
مجلس
تهران
32 بی‌کاتب 1232ق نسخ 195 شناسنامه ←
77
رضوی
مشهد
25331 شیخ یوسف بن احمد اشرفی شنبه دهه آخر ذیقعده 1233ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
78
ادبیات
تهران
429 علی میرزا بن علی جان فتح آبادی یک‌شنبه ربیع الثانی 1235ق نسخ - شناسنامه ←
79
الهیات
مشهد
439/1 بی‌کاتب ذیحجه 1241ق نسخ - شناسنامه ←
80
مرکز احیاء
قم
2614 بی‌کاتب 1241ق نستعلیق 290 شناسنامه ←
81
مرکز احیاء
قم
2576/1 سید بوالحسن بن محمد حسینی <!-- page: 477 --> برثی تنکابنی در قریه جوارده از توابع جبلستان 26 محرم 1244ق نستعلیق 240 شناسنامه ←
82
مرکز احیاء
قم
3330 سید ابوالحسن تنکابنی دهه سوم ربیع الاول 1244ق نستعلیق 307 شناسنامه ←
83
مسجد اعظم
قم
562 محمد بن محمد حسن هزار جریبی 1254ق نستعلیق 401 شناسنامه ←
84
مرکز احیاء
قم
1565 بی‌کاتب ربیع الاول 1257ق نسخ 157 شناسنامه ←
85
گلپایگانی
قم
7910-53/120 لطفعلی بن محمد رودباری 14 رمضان 1259ق - 159 شناسنامه ←
86
ملی
شیراز
36-ش/508 بی‌کاتب 1259ق نسخ 253 شناسنامه ←
87
مجلس
تهران
7596 محمد رضا بن ابی الحسن طباطبایی سه‌شنبه 18 شعبان 1265ق نسخ 258 شناسنامه ←
88
سپهسالار
تهران
1696 میرزا ابوالقاسم نام 1269ق شکسته نستعلیق 84 شناسنامه ←
89
مسجد اعظم
قم
3484 بی‌کاتب 5 رجب 1272ق نسخ 80 شناسنامه ←
90
رضوی
مشهد
35972 محمد بن صفر علی بهمن آبادی 1275ق نستعلیق 268 شناسنامه ←