نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح الکافی

š.-u kāfī
117 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/40994
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40994
تاریخ و سده تألیف: 1044 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 470 تا 479
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح اصول الکافی (š.-u uṣūl-id kāfī)
محل تألیف: شیراز
اثر مرتبط / وابسته به: الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ... »
انجام اثر
« و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246) حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 99/13 ریحانة الأدب 419/3 و 417/3 کشف الحجب 347 هدیة العارفین 279/2 کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339 دنا 974/6- 978 (110 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح الکافی = شرح اصول الکافی / شرح حدیث / عربی š.-u kāfī = š.-u uṣūl-id kāfī صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) وابسته به: الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق) تاریخ تألیف: 1044ق؛ محل تألیف: شیراز شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است. آغاز: الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ... کتاب التوحید: سبحانک اللهم و بحمدک توحدت فی ذاتک فحسر عن إدراکک إنسان کل عارف و تفردت فی صفاتک ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء و الرسل بالکتب الإلهیة و النوامیس الشرعیة انجام: و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی. چاپ: مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش [الذریعة 99/13؛ ریحانة الأدب 419/3 و 417/3؛ کشف الحجب 347؛ هدیة العارفین 279/2؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339؛ دنا 974/6- 978 (110 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246) 2- حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)

نسخه‌های خطی این اثر

117 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
مرعشی
قم
13491 محمد محسن متخلص به وفا إبن مولی محمد علم الهدی إبن فیض کاشانی قرن 12 نستعلیق 171 شناسنامه ←
92
مرعشی
قم
13529 محمد محسن متخلص به وفا إبن محمد علم الهدی إبن فیض کاشانی قرن 12 نستعلیق 133 شناسنامه ←
93
مجلس
تهران
286 ط بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
94
صد و بیست و پنج نسخه
سبزوار
44 بی‌کاتب قرن 11 شکسته، نسخ 158 شناسنامه ←
95
تویسرکانی
اصفهان
4/1 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 420 شناسنامه ←
96
رضوی
مشهد
22540 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 308 شناسنامه ←
97
مدرسه منصوریه
شیراز
بدون شماره بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
98
مجلس
تهران
6324/27 بی‌کاتب قرن 11 - 4 شناسنامه ←
99
رضوی
مشهد
17807 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 98 شناسنامه ←
100
ادبیات
تهران
8 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
101
مجلس
تهران
14459 ابوالفتح بن سید محمد حسینی خوراسکانی 1098ق نسخ 274 شناسنامه ←
102
دائرة المعارف
تهران
1459-عکسی علی اکبر جمعه نیمه ربیع الثانی 1096ق نسخ - شناسنامه ←
103
رضوی
مشهد
9610 محمد حسین لاهیجی سه‌شنبه 2 شوال 1095ق نسخ 344 شناسنامه ←
104
مجلس
تهران
815 ط علی بن عبدالغالب فیروزآبادی 1085ق نستعلیق 329 شناسنامه ←
105
مجلس
تهران
30 علی بن غالب فیروز آبادی 1084ق نستعلیق، شکسته 245 شناسنامه ←
106
مرعشی
قم
7747 بی‌کاتب با تاریخ 1076ق، نزدیک عصر مؤلف نسخ 195 شناسنامه ←
107
ادبیات
تهران
9 - ج صالح بن شریف سه‌شنبه 8 جمادی الثانی 1074ق، برای پسر خود محمد حسن نستعلیق 311 شناسنامه ←
108
وزیری
یزد
3534 محمد رضا بن حاجی علیقلی 1072ق نسخ 462 شناسنامه ←
109
رضوی
مشهد
24443 صالح بن ناصر یمنی همدانی سلخ شوال 1068ق نسخ 139 شناسنامه ←
110
دانشگاه
تهران
8506 محمد قاسم بن درویش شیرازی 1 ربیع الثانی 1063ق نسخ 586 شناسنامه ←
111
ادبیات
تهران
8 - ج علی بن عبدالغالب فیروز آبادی یک‌شنبه 10 رمضان 1061ق نسخ 315 شناسنامه ←
112
مجلس
تهران
5772 عبدالله بن سلام الله جنیدی الشیرازی 1054ق نسخ 658 شناسنامه ←
113
مهدوی
تهران
764 نعمة الله بن نظام الدین شولستانی 1052ق نستعلیق - شناسنامه ←
114
ملی
تبریز
3096 خود شارح 1044ق نستعلیق 100 شناسنامه ←
115
عاطفی، حسن
کاشان
بدون شماره/1 احسان بن جعفر کشمیری 1044ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
116
مرعشی
قم
15379 بی‌کاتب شنبه 18 شوال 1037ق نستعلیق 254 شناسنامه ←
117
مرعشی
قم
4322 و 1636 عکسی صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (مؤلف) 1044ق نسخ 255 شناسنامه ←