شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح الکافی
š.-u kāfī
پیوند کوتاه:
/w/40994
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40994
پدیدآور / مؤلف:
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم
تاریخ و سده تألیف:
1044 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 20، ص 470
تا 479
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
شرح حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
شرح اصول الکافی
(š.-u uṣūl-id kāfī)
محل تألیف:
شیراز
اثر مرتبط / وابسته به:
الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ... »
انجام اثر
« و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246)
حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 99/13
ریحانة الأدب 419/3 و 417/3
کشف الحجب 347
هدیة العارفین 279/2
کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339
دنا 974/6- 978 (110 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● شرح الکافی = شرح اصول الکافی / شرح حدیث / عربی
š.-u kāfī = š.-u uṣūl-id kāfī
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری
sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)
وابسته به: الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق)
تاریخ تألیف: 1044ق؛ محل تألیف: شیراز
شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است.
آغاز: الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ...
کتاب التوحید: سبحانک اللهم و بحمدک توحدت فی ذاتک فحسر عن إدراکک إنسان کل عارف و تفردت فی صفاتک ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء و الرسل بالکتب الإلهیة و النوامیس الشرعیة
انجام: و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی.
چاپ: مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش
[الذریعة 99/13؛ ریحانة الأدب 419/3 و 417/3؛ کشف الحجب 347؛ هدیة العارفین 279/2؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339؛ دنا 974/6- 978 (110 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246)
2- حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)
نسخههای خطی این اثر
117 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
مجلس
تهران
|
1265 | بیکاتب | 1209ق | نسخ | 540 | شناسنامه ← |
| 62 |
مجلس
تهران
|
857 ط | محمد باقر بن احمد اصفهانی | جمعه 12 ربیع الثانی 1206ق | نستعلیق، نسخ | 305 | شناسنامه ← |
| 63 |
رضوی
مشهد
|
9879 | عبدالله بن سلطان محمد مراغی | 1206ق | نسخ | 221 | شناسنامه ← |
| 64 |
فرهنگ و ارشاد
کاشان
|
20 | رفیع الدین محمد بن محمد معصوم رضوی | ربیع الاول 1205ق | نسخ | 293 | شناسنامه ← |
| 65 |
مروی
تهران
|
707 | عبدالصمد ابن علی اصغر | 1202ق | - | - | شناسنامه ← |
| 66 |
مجلس
تهران
|
465/2 کر | بیکاتب | اوایل قرن 13 | نسخ | 134 | شناسنامه ← |
| 67 |
استادی، رضا
قم
|
نامعلوم | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 332 | شناسنامه ← |
| 68 |
مرکز احیاء
قم
|
2556 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 785 | شناسنامه ← |
| 69 |
مجلس
تهران
|
18098 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 70 |
الهیات
تهران
|
90/3 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 43 | شناسنامه ← |
| 71 |
عبدالعظیم
تهران
|
25 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 185 | شناسنامه ← |
| 72 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
51ش | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 73 |
مجلس
تهران
|
286-طباطبائی | بیکاتب | قرن 12-13 | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 74 |
ادبیات
تهران
|
386 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 75 |
رضوی
مشهد
|
11369 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 243 | شناسنامه ← |
| 76 |
رضوی
مشهد
|
ض 11911 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 77 |
گلپایگانی
قم
|
225-2/45 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 148 | شناسنامه ← |
| 78 |
سپهسالار
تهران
|
5485 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 134 | شناسنامه ← |
| 79 |
سپهسالار
تهران
|
1695 | مهدی بن عبدالوهاب | 1199ق | نستعلیق | 327 | شناسنامه ← |
| 80 |
گلپایگانی
قم
|
1708-10/18 | ابن صفر علی | 1199ق | نستعلیق | 163 | شناسنامه ← |
| 81 |
مجلس
تهران
|
31 | بیکاتب | 1194ق | نستعلیق | 417 | شناسنامه ← |
| 82 |
فیضیه
قم
|
124 | میر زین العابدین بن سید باقر حسینی ساکن سالیان | 1190ق | نسخ | 245 | شناسنامه ← |
| 83 |
گلپایگانی
قم
|
7483-38/103 | بیکاتب | یکشنبه 21 محرم 1188ق | نستعلیق | 234 | شناسنامه ← |
| 84 |
مجلس
تهران
|
14075 | محمد محسن بن علم الهدی (نوه فیض کاشانی) | 5 شعبان 1143ق | نستعلیق | 139 | شناسنامه ← |
| 85 |
مرعشی
قم
|
13507 | محمد محسن متخلص به وفا إبن محمد علم الهدی إبن فیض کاشانی | 1143ق | نستعلیق | 184 | شناسنامه ← |
| 86 |
دانشگاه
تهران
|
6630 | محمد اشرف بن محمد هادی | چهارشنبه 7 جمادی الاول 1105ق | نسخ | 298 | شناسنامه ← |
| 87 |
ملک
تهران
|
891 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 260 | شناسنامه ← |
| 88 |
گوهرشاد
مشهد
|
1355 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 89 |
فاضل
خوانسار
|
87 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 90 |
رضوی
مشهد
|
24427 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 250 | شناسنامه ← |