نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح الکافی

š.-u kāfī
117 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/40994
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40994
تاریخ و سده تألیف: 1044 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 470 تا 479
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح اصول الکافی (š.-u uṣūl-id kāfī)
محل تألیف: شیراز
اثر مرتبط / وابسته به: الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ... »
انجام اثر
« و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246) حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 99/13 ریحانة الأدب 419/3 و 417/3 کشف الحجب 347 هدیة العارفین 279/2 کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339 دنا 974/6- 978 (110 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح الکافی = شرح اصول الکافی / شرح حدیث / عربی š.-u kāfī = š.-u uṣūl-id kāfī صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) وابسته به: الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق) تاریخ تألیف: 1044ق؛ محل تألیف: شیراز شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است. آغاز: الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ... کتاب التوحید: سبحانک اللهم و بحمدک توحدت فی ذاتک فحسر عن إدراکک إنسان کل عارف و تفردت فی صفاتک ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء و الرسل بالکتب الإلهیة و النوامیس الشرعیة انجام: و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی. چاپ: مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش [الذریعة 99/13؛ ریحانة الأدب 419/3 و 417/3؛ کشف الحجب 347؛ هدیة العارفین 279/2؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339؛ دنا 974/6- 978 (110 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246) 2- حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)

نسخه‌های خطی این اثر

117 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
مجلس
تهران
1265 بی‌کاتب 1209ق نسخ 540 شناسنامه ←
62
مجلس
تهران
857 ط محمد باقر بن احمد اصفهانی جمعه 12 ربیع الثانی 1206ق نستعلیق، نسخ 305 شناسنامه ←
63
رضوی
مشهد
9879 عبدالله بن سلطان محمد مراغی 1206ق نسخ 221 شناسنامه ←
64
فرهنگ و ارشاد
کاشان
20 رفیع الدین محمد بن محمد معصوم رضوی ربیع الاول 1205ق نسخ 293 شناسنامه ←
65
مروی
تهران
707 عبدالصمد ابن علی اصغر 1202ق - - شناسنامه ←
66
مجلس
تهران
465/2 کر بی‌کاتب اوایل قرن 13 نسخ 134 شناسنامه ←
67
استادی، رضا
قم
نامعلوم بی‌کاتب قرن 13 نسخ 332 شناسنامه ←
68
مرکز احیاء
قم
2556 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 785 شناسنامه ←
69
مجلس
تهران
18098 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
70
الهیات
تهران
90/3 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 43 شناسنامه ←
71
عبدالعظیم
تهران
25 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 185 شناسنامه ←
72
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
51ش بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
73
مجلس
تهران
286-طباطبائی بی‌کاتب قرن 12-13 نسخ 176 شناسنامه ←
74
ادبیات
تهران
386 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
75
رضوی
مشهد
11369 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 243 شناسنامه ←
76
رضوی
مشهد
ض 11911 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 19 شناسنامه ←
77
گلپایگانی
قم
225-2/45 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 148 شناسنامه ←
78
سپهسالار
تهران
5485 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 134 شناسنامه ←
79
سپهسالار
تهران
1695 مهدی بن عبدالوهاب 1199ق نستعلیق 327 شناسنامه ←
80
گلپایگانی
قم
1708-10/18 ابن صفر علی 1199ق نستعلیق 163 شناسنامه ←
81
مجلس
تهران
31 بی‌کاتب 1194ق نستعلیق 417 شناسنامه ←
82
فیضیه
قم
124 میر زین العابدین بن سید باقر حسینی ساکن سالیان 1190ق نسخ 245 شناسنامه ←
83
گلپایگانی
قم
7483-38/103 بی‌کاتب یک‌شنبه 21 محرم 1188ق نستعلیق 234 شناسنامه ←
84
مجلس
تهران
14075 محمد محسن بن علم الهدی (نوه فیض کاشانی) 5 شعبان 1143ق نستعلیق 139 شناسنامه ←
85
مرعشی
قم
13507 محمد محسن متخلص به وفا إبن محمد علم الهدی إبن فیض کاشانی 1143ق نستعلیق 184 شناسنامه ←
86
دانشگاه
تهران
6630 محمد اشرف بن محمد هادی چهارشنبه 7 جمادی الاول 1105ق نسخ 298 شناسنامه ←
87
ملک
تهران
891 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 260 شناسنامه ←
88
گوهرشاد
مشهد
1355 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
89
فاضل
خوانسار
87 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
90
رضوی
مشهد
24427 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 250 شناسنامه ←