نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح الکافی

š.-u kāfī
117 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/40994
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40994
تاریخ و سده تألیف: 1044 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 470 تا 479
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح اصول الکافی (š.-u uṣūl-id kāfī)
محل تألیف: شیراز
اثر مرتبط / وابسته به: الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ... »
انجام اثر
« و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246) حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 99/13 ریحانة الأدب 419/3 و 417/3 کشف الحجب 347 هدیة العارفین 279/2 کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339 دنا 974/6- 978 (110 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح الکافی = شرح اصول الکافی / شرح حدیث / عربی š.-u kāfī = š.-u uṣūl-id kāfī صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) وابسته به: الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق) تاریخ تألیف: 1044ق؛ محل تألیف: شیراز شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است. آغاز: الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ... کتاب التوحید: سبحانک اللهم و بحمدک توحدت فی ذاتک فحسر عن إدراکک إنسان کل عارف و تفردت فی صفاتک ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء و الرسل بالکتب الإلهیة و النوامیس الشرعیة انجام: و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی. چاپ: مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش [الذریعة 99/13؛ ریحانة الأدب 419/3 و 417/3؛ کشف الحجب 347؛ هدیة العارفین 279/2؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339؛ دنا 974/6- 978 (110 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246) 2- حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)

نسخه‌های خطی این اثر

117 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
تویسرکانی
اصفهان
3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 813 شناسنامه ←
2
تویسرکانی
اصفهان
5/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
3
ملی
تهران
25082 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
5902/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
7412 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 190 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
7616 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 262 شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
7206/9 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 9 شناسنامه ←
8
دائرة المعارف
تهران
537/1/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ تحریری، بی‌کا، بی‌تا 50 شناسنامه ←
9
مدرسه غرب
همدان
552 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
10
مدرسه غرب
همدان
323 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
11
ملی
تهران
3128 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 111 شناسنامه ←
12
ملی
تهران
2479 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 234 شناسنامه ←
13
وزیری
یزد
2876/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 13 شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
1264 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 220 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
1263 عبدالرسول بن شیخ عبدالقادر لاهوری جنابی بی‌تاریخ - 386 شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
12189 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 264 شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
6817 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 517 شناسنامه ←
18
خاتم الانبیاء
بابل
304 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 222 شناسنامه ←
19
گلپایگانی
قم
1707-10/17 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 202 شناسنامه ←
20
ملک
تهران
1878 محمد باقر رضوی پایان شعبان 1335ق نسخ 199 شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
4806 محمد تقی منشی تویسرکانی 1320ق، برای وثوق الدوله استنساخ شده نستعلیق 445 شناسنامه ←
22
سپهسالار
تهران
5484 بی‌کاتب 1293ق نسخ 335 شناسنامه ←
23
شیخ علی حیدر
مشهد
306 نامشخص - - - شناسنامه ←
24
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
155 میرزا حسین بن احمد گرجی فریدنی 1281ق نسخ 155 شناسنامه ←
25
ملک
تهران
2743 احمد بن محمد جعفر ساغر 1 رجب 1277ق نسخ 334 شناسنامه ←
26
شیخ علی حیدر
مشهد
305 نامشخص - - - شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
36987 محمد بن صفر علی بهمن آبادی 23 ذیحجه 1275ق نستعلیق 160 شناسنامه ←
28
رضوی
مشهد
35972 محمد بن صفر علی بهمن آبادی 1275ق نستعلیق 268 شناسنامه ←
29
مسجد اعظم
قم
3484 بی‌کاتب 5 رجب 1272ق نسخ 80 شناسنامه ←
30
سپهسالار
تهران
1696 میرزا ابوالقاسم نام 1269ق شکسته نستعلیق 84 شناسنامه ←