نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح قصيدة ابى الاصبع العراقى

š.-u qaṣīdat-i ab-il-iṣba‘-il-‘irāqī
4 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/40690
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40690
پدیدآور / مؤلف: جلدکی، علی بن ایدمر
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 334 تا 335
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کیمیا
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح القصيدة النونية (š.-ul-qaṣīdat-in-nūnīyya)
اثر مرتبط / وابسته به: قصيدة نونية؛ عراقی، عبدالعزیز بن تمام (-762)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرحی است بر قصیده ابوالاصبع عبدالعزیز بن تمام عراقی در علم کیمیا. قصیده مذکور دارای 87 بیت است و آغاز آن چنین است: «و ذات ذل لها الحاظ انسان ×× و ریح مسک وحیداً عید غانی / هی الفتاة التى من اجلها فرحت ×× نفس الغنی و نفس المعمر الفانی». شارح در مقدمه می‌گوید که این قصیده را نزد ادیب ابوالقاسم بن سید شریف بطلیموسی در مسجد جامع قرطبه تحصیل نموده که او نیز نزد حکیم وزیر بن معمر قابسی و او نزد عبدالدايم بن عبدالله عراقی و او نزد ناظم قصیده در شهر میافارقین قرائت نموده است. در کشف الظنون (چاپ فلوکل: 518/4-519) شرحی از همین قصیده با عنوان «کشف الاسرار و هتک الاسرار» به جلدکی نسبت داده شده و آمده است که جلدکی آن شرح را در سال 737ق در دمشق تألیف کرده است و مرتب بر چند باب و یک خاتمه است با سرآغاز: «انا نحمدک علی ما الهمت من البیان». با توجه به تفاوت در سرآغاز، شرح حاضر باید غیر از کشف الاسرار جلدکی باشد (که نسخه‌های آن در فنخا ذیل عنوان «کشف الاسرار للافهام فی شرح قصيدة عبدالعزیز بن تمام» خواهد آمد)، با وجود این، در برخی فهرست‌ها به وی نسبت داده شده است.
آغاز اثر
« و الصلاة و السلام على محمد و آله اجمعین، قال المؤلف رحمه الله انی طالعت کثیراً من اشعار اهل الصناعة ... »
انجام اثر
« و اعلم ان الملح القلی الابیض و النوشادر المثبت تدبرهما الکباریت و الزرانیخ فاعتمد علیه ترشد انشاءالله و حده العزيز. »

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح قصيدة ابى الاصبع العراقى = شرح القصيدة النونية / كيميا / عربی š.-u qaṣīdat-i ab-il-iṣba‘-il-‘irāqī = š.-ul-qaṣīdat-in-nūnīyya ؟ جلدکی، علی بن ایدمر، - 762 قمری jeldakī, ‘alī ebn-e aydamor (- 1361) وابسته به: قصيدة نونية؛ عراقی، عبدالعزیز بن تمام (-762) شرحی است بر قصیده ابوالاصبع عبدالعزیز بن تمام عراقی در علم کیمیا. قصیده مذکور دارای 87 بیت است و آغاز آن چنین است: «و ذات ذل لها الحاظ انسان ×× و ریح مسک وحیداً عید غانی / هی الفتاة التى من اجلها فرحت ×× نفس الغنی و نفس المعمر الفانی». شارح در مقدمه می‌گوید که این قصیده را نزد ادیب ابوالقاسم بن سید شریف بطلیموسی در مسجد جامع قرطبه تحصیل نموده که او نیز نزد حکیم وزیر بن معمر قابسی و او نزد عبدالدايم بن عبدالله عراقی و او نزد ناظم قصیده در شهر میافارقین قرائت نموده است. در کشف الظنون (چاپ فلوکل: 518/4-519) شرحی از همین قصیده با عنوان «کشف الاسرار و هتک الاسرار» به جلدکی نسبت داده شده و آمده است که جلدکی آن شرح را در سال 737ق در دمشق تألیف کرده است و مرتب بر چند باب و یک خاتمه است با سرآغاز: «انا نحمدک علی ما الهمت من البیان». با توجه به تفاوت در سرآغاز، شرح حاضر باید غیر از کشف الاسرار جلدکی باشد (که نسخه‌های آن در فنخا ذیل عنوان «کشف الاسرار للافهام فی شرح قصيدة عبدالعزیز بن تمام» خواهد آمد)، با وجود این، در برخی فهرست‌ها به وی نسبت داده شده است. آغاز: و الصلاة و السلام على محمد و آله اجمعین، قال المؤلف رحمه الله انی طالعت کثیراً من اشعار اهل الصناعة ... انجام: و اعلم ان الملح القلی الابیض و النوشادر المثبت تدبرهما الکباریت و الزرانیخ فاعتمد علیه ترشد انشاءالله و حده العزيز.

نسخه‌های خطی این اثر

4 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
3386/1 علی اکبر کرمانشاهی 9 صفر 1268ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
2
مرکز مطالعات
قم
614/12 بی‌کاتب 26 محرم 1276ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
11000/4 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 32 شناسنامه ←
4
ملک
تهران
3324/2 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 37 شناسنامه ←