شرح القانون

● شرح القانون = التحفة السعدية / طب / عربی š.-ul qānūn = at-tuḥfat-us sa‘dīyya قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود، 634 - 710 قمری qotb-od-dīn šīrāzī, maḥmūd ebn-e mas‘ūd (1237-1311) وابسته به: القانون فی الطب؛ ابن سینا، حسین بن عبدالله (370- 428) اهداء به: سعدالدین محمد بن تاج الدین علی الساوی وزیر غازان خان تاریخ تألیف: 682ق تا 710ق این شرح که مزجی و از شروح ممتاز و فوق العاده معروف کلیات قانون است تألیف قطب الدین محمود بن ضیاءالدین مسعود بن مصلح کازرونی صاحب کتاب مشهور «درة التاج لغرة الدباج» معروف به «انموذج العلوم» از اجله حکما و اطبای قرن هفتم هجری و از جمله استادان قطب الدین رازی و نظام الدین اعرج است که آن را از طرفی بر اساس شروح معتبر قانون از قبیل شروح ابن النفیس و یعقوب بن اسحق السامری و ابوالفرج یعقوب بن اسحق المسیحی مشهور به ابن القف و فخرالدین رازی و کتب و رسالات دیگر نظیر تنقیح القانون هبة الله بن جمیع و از طرف دیگر بر اساس مطالعات و معلومات فوق العاده وسیع و عمیق و تجارب شخصی خود تألیف کرده است. (عرفانیان) در 682 تألیف این کتاب را آغاز نموده، مدتی حوادث و عوایق مانع شده و بیست سال تأخیر روی داده آخر الامر در دوره دولت غازانیه دوباره به اتمام کتاب مبادرت شده است: «فاحتذت فی طريقة احسن من الاولى و مزجت لفظ المتن بالشرح لفوائد ... و جمعت فيه خلاصة الشروح التمائية ... فرأيت ان اعمل الشرح المذكور باسمه ليبقى طول الدهر برسمه»، مقصود سعد الدولة محمد بن تاج الدولة على ساوی است و این شرح را به همین سبب التحفة السعدية نام نهاده است. اگر وفات علامه قطب در 710 صحیح باشد این شرح در سال رحلت او تمام شده است. آغاز: بسمله و به نستعین. ان أول ما افتتح به خطاب و احوی ما ابتداء به کتاب حمد الله المنعم لحيوة النفوس و صحة الاجسام المنقد ... اما بعد، فان احوج خلق الله اليه، محمود بن مسعود الشيرازی ... يقول ... [دنا 905/6-907 (67 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية القانون؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948) 2- حاشية التحفة السعدية؛ طبیب شیرازی، حسن علی